Anatomia wykład 15.12.2011

UKŁAD NERWOWY

Dzielimy na: (pod względem funkcji)

• somatyczny (odpowiedzialny za działanie mięśni i za wykonywanie wszelkich ruchów)

• autonomiczny (wegetatywny) – reguluje procesy przemiany materii, decyduje o całym metabolizmie naszego organizmu:

• współczulny (sympatyczny) – działa pobudzająco na wszystkie procesy zachodzące w naszym organizmie z wyjątkiem układu pokarmowego (działa hamująco)

• przywspółczulny (parasympatyczny) – zwalnia wszystkie procesy metaboliczne, powoduje regenerację sił, odpoczynek, zwalnia akcje serca, zmniejsza liczbę oddechów, pobudzająco działa tylko na układ trawienny.

Układ nerwowy dzielimy na: (pod względem lokalizacji)

• centralny (ośrodkowy) – mózgowie + rdzeń kręgowy

• obwodowy – struktury biegnące na obwodzie ciała (nerwy rdzeniowe i nerwy czaszkowe)

Powstanie układu nerwowego

Układ nerwowy powstaje z liska zarodkowego ektodermy

Z kom ektodermy na grzbietowej stronie zarodka powstaje płytka nerwowa. Następnie tworzy się rynienka. Następnie światło rynienki zamyka się i powstaje cewka.

Na etapie płytki nerwowej są już dwa rodzaje komórek nerwowych: neuroblasty i spongioblasty (później przekształcą się w kom glejowe).

Na początku w zarodku jest tylko mózgowie i rdzeń, następnie mózgowie dzieli się na 3 pęcherzyki ułożone liniowo (przodomózgowie, śródmózgowie, tyłomózgowie). Następnie pęcherzyki przemieszczają się i zaczynają się dzielić:

• przodomózgowie dzieli się na dwie półkule kresomózgowia oraz na międzymózgowie

• śródmózgowie nie ulega podziałowi

• tyłomózgowie dzieli się na móżdżek , most i rdzeń przedłużony (zamózgowie)

• dalej jest już rdzeń nerwowy który nie ulega już przemianą

Istota szara zbudowana jest z ciał komórek nerwowych (z perikarionów)

Istota biała jest zbudowana z aksonów komórek nerwowych (aksonów)

Podział aksonów:

• Akson jest osłonięty osłonką mielinową ( białą ) a na tej osłonce znajduje się przeźroczysta osłonka Szwanna (nie występuje na przewężeniach Ranwiera)

• Aksony tylko z osłonką Szwanna (włókna bezrdzenne, koloru szarego) występują w układzie autonomicznym

• Występują także aksony nagie (bez osłonek) zazwyczaj są to zakończenia bólowe.

Podział komórek nerwowych (perikarionów):

• czuciowe

• ruchowe (mają swoje zakończenia w efektorach)

• pośredniczące (komórki kojarzeniowe)

Włókna nerwowe:

• czuciowe:

• dośrodkowe

• ruchowe:

• odśrodkowe