H. Harlow „Miłość u dzieci rezusów” w: K. Jankowski (red.) „Środowisko i życie psychiczne”

H. Harlow zastanawiał się, czy podstawą powstawania miłości jest mleko. Prowadził badania na małpach – rezusach, odizolowanych od matek i stada. Istniały dwa rodzaje matek zastępczych: matka metalowa i matka futrzana.

Pierwsze wyniki badań Harlowa:

- spędzanie czasu przez małpki – zdecydowanie mniej czasu małpki spędzały na matce metalowej pomimo karmienia

- reakcje na zabranie matki – żadnych reakcji na zabranie matki metalowej

- preferowane cechy matek –ciepło, zabawa.

Harlow wprowadzał nowe bodźce (np. hałasujące zabawki, pudełka, itp.). Okazało się, że małpki, które miały tylko matkę metalową na nowe przedmioty reagowały strachem i lękiem.

Następnie Harlow wprowadził 4 typy „matek potworów” (matka trzęsąca się, matka z rękawicą bokserską, matka z kolcami, matka ze sprzężonym zimnym powietrzem) – po takim przeżyciu małpki czekały chwilę, a potem i tak wracały do matki i żaliły się jej.

Zastosowano też eksperymenty ze zmianą twarzy matki (zarówno na lepsze, jak i na gorsze) – niezależnie od rodzaju zmiany na jej skutki następowała rozpacz.

Skutki odizolowania:

- wolniejszy rozwój

- zaburzenia zachowania – bierność, agresja i autoagresja, stereotypie, katatonia, czyli bezruch

- brak kompetencji społecznych

- zaburzony instynkt macierzyński – ignorowanie dziecka, agresja.

Próby modyfikacji zaburzonych zachowań:

- nieudane umieszczenie w grupie rówieśniczej (agresja i autoagresja)

- udana rehabilitacja przez młodsze małpki (badania Melindy Novak).

Wniosek: to nie karmienie jest podłożem miłości i tworzenia związków.