Katalog instrumentów finansowych MiFID_DM

Papier warto

ciowy daj

cy prawo do własno

ci cz

ęś

ci maj

tku spółki, ł

cy w sobie prawa o charakterze

maj

tkowym i niemaj

tkowym. Akcja jako papier warto

ciowy wyznacza zarówno zakres praw jak i obowi

zków

akcjonariusza.

Do uprawnie

maj

tkowych zaliczy

nale

y np. prawo do dywidendy, prawo do odpowiedniej cz

ęś

ci maj

tku

spółki w przypadku jej likwidacji, za

do uprawnie

niemaj

tkowych zaliczane s

m.in.: prawo do udziału

w walnym zgromadzeniu spółki, prawo do informacji o działalno

ci spółki, prawo głosu.

DM PKO BP

wiadczy usługi maklerskie w zakresie akcji w obrocie zorganizowanym oraz akcji

niedopuszczonych do obrotu na rynku zorganizowanym.

Przedmiotem obrotu zorganizowanego s

wył

cznie akcje zdematerializowane.

Charakterystyczn

cech

inwestycji w akcje w obrocie zorganizowanym jest to,

e odznaczaj

relatywnie

Ŝą

zmienno

cen (w porównaniu do zmienno

ci cen notowanych obligacji), zwłaszcza w krótkim okresie

czasu, weryfikowan

przez rynek kapitałowy.

ród czynników ryzyka maj

cych wpływ na wycen

akcji danej spółki wyró

nale

•

ryzyko makroekonomiczne - zwi

zane z wra

liwo

rynku kapitałowego na krajowe i

wiatowe czynniki

makroekonomiczne,

•

ryzyko bran

owe - zwi

zane ze wzrostem konkurencji, spadkiem popytu na produkty sprzedawane przez

podmioty z bran

y, jak równie

zmiany technologiczne,

•

ryzyko specyficzne spółki - zwi

zane np. z jako

pracy zarz

du, zmian

strategii lub modelu

biznesowego spółki, zmian

jako

ci ładu korporacyjnego, polityki dywidendowej.

Głównym czynnikiem warunkuj

cym ryzyko inwestowania w akcje jest kondycja finansowa spółki b

cej ich

emitentem, odzwierciedlaj

ca ryzyko specyficzne spółki. W sytuacji, gdy spółka prosperuje dobrze, wówczas

wraz ze wzrostem warto

ci spółki mo

e rosn

ąć

cena jej akcji, b

na oczekiwa

udziału w zysku spółki, czyli

dywidendy.

Jednak bior

c pod uwag

zasady gospodarki wolnorynkowej, inwestuj

c w papier warto

ciowy jakim jest akcja,

nale

y bra

pod uwag

równie

trudno

ci ze sprzeda

Ŝą

produktów spółki, brak zysków, a w konsekwencji spadek

warto

ci rynkowej spółki, a nawet jej upadło

ść

, co ostatecznie spowoduje obni

enie warto

ci akcji spółki.

Ponadto posiadanie akcji obci

ąŜ

one jest ogólnymi ryzykami zwi

zanymi z inwestowaniem w obrocie

zorganizowanym takimi jak: ryzyko płynno

ci, ryzyko zawieszenia b

ryzyko wycofania z obrotu

zorganizowanego.

AKCJE

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Papier warto

ciowy o charakterze krótkotrwałym

le powi

zany z akcj

. Krótkotrwały charakter tego

instrumentu finansowego polega na tym,

e PDA powstaj

z chwil

dokonania przydziału akcji nowej emisji

i wygasaj

z chwil

zarejestrowania tych akcji w depozycie papierów warto

ciowych albo z dniem

uprawomocnienia si

postanowienia s

du rejestrowego odmawiaj

cego wpisu podwy

szenia kapitału

zakładowego do rejestru przedsi

biorców.

Celem PDA jest skrócenie czasu oczekiwania inwestorów pomi

dzy przydziałem akcji nowej emisji, a ich

pierwszym notowaniem na rynku regulowanym. Posiadanie PDA nie daje praw to

samych z posiadaniem akcji tej

samej spółki. Emitenci akcji nie maj

obowi

zku ka

dorazowego wprowadzania niezarejestrowanych akcji nowej

emisji w formie PDA.

Z inwestowaniem w PDA zwi

zane s

wszystkie czynniki ryzyka charakterystyczne dla inwestycji w akcje. PDA

odznaczaj

relatywnie du

Ŝą

zmienno

cen, co oznacza,

e w wielu wypadkach cena PDA jest wy

sza lub

sza od cen akcji tej samej spółki.

PRAWA DO AKCJI (PDA)

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Prawo poboru jest papierem warto

ciowym

le zwi

zanym z planowan

emisj

nowych akcji przez spółk

Stanowi ono prawo nabycia (pierwokupu) akcji nowej emisji przysługuj

ce dotychczasowym akcjonariuszom

spółki proporcjonalnie w stosunku do liczby posiadanych ju

akcji. Wa

cech

prawa poboru jest to,

e mo

ono by

przedmiotem obrotu jako samodzielny papier warto

ciowy. Korzystaj

c z prawa poboru akcjonariusze

maj

liwo

ść

zachowania akcjonariatu danej spółki w niezmienionym stanie, co oznacza zachowanie

procentowego udziału dotychczasowych akcjonariuszy w stosunku do całkowitej sumy kapitału akcyjnego.

W przypadku braku zainteresowania obj

ciem akcji nowej emisji przez dotychczasowych akcjonariuszy, mog

oni

sprzeda

prawo poboru w obrocie zorganizowanym. Konsekwencj

tego jest mo

liwo

ść

zakupu praw poboru

przez inwestorów dotychczas nie b

cych akcjonariuszami danej spółki.

Z inwestowaniem w prawa poboru zwi

zane s

wszystkie czynniki ryzyka charakterystyczne dla inwestycji

w akcje. Z uwagi na fakt,

e główn

cech

tego instrumentu finansowego jest krótki czas funkcjonowania

w obrocie zorganizowanym, dotychczasowy akcjonariusz w celu wykorzystania uprawnie

wynikaj

cych

z przyznanych mu praw poboru powinien dokona

ich sprzeda

y najpó

niej w ostatnim dniu notowa

praw

poboru lub zło

wła

ciwy zapis na akcje nowej emisji z wykorzystaniem praw poboru, w przeciwnym bowiem

wypadku nie otrzyma

adnej zapłaty w momencie ich wyga

cia.

PRAWA POBORU

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Kontrakty terminowe stanowi

rodzaj umowy zawartej pomi

dzy dwiema stronami, z których jedna zobowi

zuje

do kupna a druga do sprzeda

y w okre

lonym czasie, po ustalonej cenie, okre

lonej ilo

ci instrumentu

bazowego lub dokonania równowa

nego rozliczenia pieni

ęŜ

nego. Instrumentami bazowymi dla kontraktów mog

dzy innymi: indeksy giełdowe, waluty, akcje spółek oraz obligacje.

Istot

tego instrumentu finansowego jest zobowi

zanie do dostawy lub odbioru w przyszło

ci okre

lonego

instrumentu bazowego. Niemniej jednak wskaza

nale

e w przypadku wi

kszo

ci kontraktów terminowych

notowanych na Giełdzie Papierów Warto

ciowych w Warszawie regulowanie zobowi

nast

puje w postaci

rozliczenia pieni

ęŜ

nego

Kontrakty wyst

puj

w obrocie w tzw. seriach. Seria obejmuje wszystkie kontrakty maj

ce ten sam termin

wyga

cia. W przypadku kontraktów terminowych notowanych na Giełdzie Papierów Warto

ciowych

w Warszawie, ostatnim dniem obrotu dla ka

dej serii jest trzeci pi

tek danego miesi

ca wykonania.

Inwestor, który kupił lub sprzedał kontrakt terminowy ma otwart

odpowiednio dług

lub krótk

pozycj

. Mo

e j

utrzyma

do dnia wyga

cia kontraktu lub te

wycofa

z rynku (zamkn

ąć

pozycj

) przed tym terminem.

eli kupił kontrakt (czyli posiada pozycj

dług

), chc

c zamkn

ąć

pozycj

, musi sprzeda

kontrakt z tym samym

terminem wyga

cia, na t

sama kwot

. Je

eli sprzedał kontrakt (czyli posiada pozycj

krótk

), aby zamkn

ąć

pozycj

, musi odpowiednio kupi

kontrakt z tym samym terminem wyga

cia, na t

sama kwot

Istotnym elementem inwestowania w kontrakty terminowe jest zobowi

zanie inwestora do wniesienia do firmy

inwestycyjnej, która prowadzi na jego rzecz rachunek papierów warto

ciowych, depozytu zabezpieczaj

cego

celem rozliczenia jego zobowi

wzgl

dem kontrahenta transakcji. Minimaln

warto

ść

depozytu

zabezpieczaj

cego, wnoszonego do firmy inwestycyjnej okre

la wła

ciwa izba rozrachunkowa, któr

dla obrotu

dokonywanego na Giełdzie Papierów Warto

ciowych jest Krajowy Depozyt Papierów Warto

ciowych S.A.

(KDPW). KDPW aktualizuje oraz dokonuje rozliczenia rynkowego skutkuj

cego konieczno

uzupełnienia

depozytu lub jego zwrotu. Kurs kontraktu podaje si

w punktach, a cen

ustala si

mno

Ŝą

c kurs przez odpowiedni

mno

nik. Warto

ść

mno

nika ró

ni si

w zale

ci od instrumentu bazowego, na który dany kontrakt opiewa.

Ryzyko, jakie ponosi inwestor w zwi

zku z inwestowaniem w kontrakty terminowe zwi

zane jest z czynnikami

ryzyka, które s

charakterystyczne dla instrumentu bazowego, na który dany kontrakt opiewa.

Kontrakty terminowe charakteryzuj

relatywnie du

Ŝą

zmienno

, która mo

e by

sza ni

zmienno

ść

rynku akcji. Wynika to ze zmienno

ci instrumentu bazowego, ale równie

ze zmiennych oczekiwa

inwestorów.

Istot

ryzyka zwi

zanego z inwestowaniem w kontrakty terminowe s

ograniczone wymogi kapitałowe zwi

zane

z otwarciem pozycji na kontrakcie. Wniesienie bowiem jedynie depozytu zabezpieczaj

cego zamiast całej

warto

ci kontraktu, czyni w konsekwencji kontakty terminowe inwestycj

wysokiego ryzyka.

KONTRAKTY TERMINOWE

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Opcja jest to umowa zawarta pomi

dzy nabywc

(kupuj

cym), a wystawc

(sprzedaj

cym), zgodnie z któr

nabywca ma prawo do kupna (opcja kupna) lub prawo do sprzeda

y (opcja sprzeda

y) instrumentu bazowego po

ustalonej cenie w dniu wykonania, czyli do tzw. wykonania opcji. Wła

ciciel opcji w zamian za premi

płacon

wystawiaj

cemu ma prawo do wykonania opcji, a wystawiaj

cy ma obowi

zek wykonania opcji.

ród opcji notowanych na Giełdzie Papierów Warto

ciowych w Warszawie, instrumentami bazowymi jest indeks

WIG20. Regulowanie zobowi

dla tych opcji nast

puje wył

cznie w formie rozliczenia pieni

ęŜ

nego.

Opcje podobnie jak kontrakty terminowe wyst

puj

w obrocie w tzw. seriach. Seria obejmuje wszystkie opcje

danego typu maj

ce ten sam termin wykonania. W przypadku opcji notowanych na GPW ostatnim dniem obrotu

seri

jest trzeci pi

tek danego miesi

ca wykonania.

Wyró

niamy dwa typy opcji: opcja kupna oraz opcja sprzeda

y. O Kliencie, który kupił, mówi si

e nabył opcj

kupna lub sprzeda

y a o sprzedaj

cym,

e wystawił opcj

kupna lub sprzeda

y. Mo

e on j

utrzyma

do dnia

wykonania opcji lub te

wycofa

z rynku (zamkn

ąć

pozycj

) przed tym terminem. Je

eli kupił opcj

, aby

zamkn

ąć

pozycj

, musi sprzeda

opcj

z tym samym terminem wykonania i t

sam

cen

wykonania. Je

eli

sprzedał opcj

, aby zamkn

ąć

pozycj

, musi j

kupi

. Istot

inwestowania w tego typu instrumenty finansowe jest

fakt, i

nabycie opcji kupna oraz wystawienie opcji sprzeda

y daj

liwo

ść

osi

gania zysków przy wzro

cie

instrumentu bazowego. Nabycie opcji sprzeda

y oraz wystawienie opcji kupna daj

liwo

ść

osi

gania zysków

przy spadku instrumentu bazowego. Maksymalny zysk Klienta zajmuj

cego pozycj

dług

na opcjach jest

nieograniczony, podczas gdy maksymalny zysk Klienta zajmuj

cego pozycj

krótk

stanowi równowarto

ść

otrzymanej w momencie otwierania pozycji premii. Klient otwieraj

cy pozycj

dług

na opcjach musi zapłaci

premi

. Klient otwieraj

cy pozycj

krótk

na opcjach wnosi depozyt zabezpieczaj

cy. Minimaln

warto

ść

depozytu wnoszonego do przedsi

biorstwa inwestycyjnego okre

la wła

ciwa izba rozrachunkowa (dla obrotu

dokonywanego na Giełdzie Papierów Warto

ciowych jest Ni

Krajowy Depozyt Papierów Warto

ciowych), która

rozlicza i gwarantuje wszystkie zawarte na rynku transakcje.

Na warto

ść

opcji wpływ maj

nast

puj

ce czynniki:

•

wysoko

ść

stóp procentowych - wzrost stopy procentowej wolnej od ryzyka prowadzi do spadku cen opcji

sprzeda

y i wzrostu warto

ci opcji kupna;

•

czas pozostaj

cy do wyga

cia opcji - im dłu

szy czas pozostaj

cy do wyga

cia opcji, tym wi

ksza

warto

ść

czasowa opcji;

•

cena instrumentu bazowego - im wy

sza cena instrumentu bazowego, tym wy

sza warto

ść

opcji kupna;

dla lub tym ni

sza warto

ść

opcji sprzeda

•

cena wykonania - cena po jakiej nabywca opcji kupna mo

e naby

instrument bazowy opcji lub cena po

jakiej nabywca opcji sprzeda

y mo

e sprzeda

opcje sprzeda

•

zmienno

ść

ceny instrumentu podstawowego - jest miar

niepewno

ci odno

nie do przyszłych zmian tej

ceny.

Ryzyko inwestowania w instrumenty finansowe jakim jest opcja powi

zane jest bezpo

rednio z instrumentem

bazowym, na który dany kontrakt opcyjny opiewa. Podkre

lenia jednak wymaga fakt,

e cena rynkowa opcji jest

wypadkow

oczekiwa

rynku co do przyszłego zachowania si

instrumentu bazowego.

Maksymalna strata Klienta zajmuj

cego pozycj

dług

na opcjach (nabycie opcji kupna b

sprzeda

y) jest

równa warto

ci zainwestowanego kapitału. Maksymalna strata Klienta zajmuj

cego pozycj

krótk

na opcjach

(sprzeda

opcji kupna b

sprzeda

y) mo

e przekroczy

warto

ść

pierwotnie wpłaconego depozytu.

Jednocze

nie wskaza

równie

nale

e wraz z inwestowaniem w opcje nierozerwalnie zwi

zane jest równie

•

ryzyko upływu czasu - cena opcji jest uzale

niona od czasu, jaki pozostał do wyga

cia opcji. Zbli

anie

terminu wyga

cia opcji mo

e powodowa

spadek warto

ci opcji nawet przy niezmienionym

poziomie ceny instrumentu bazowego. Upływ czasu działa wi

c na niekorzy

ść

nabywców opcji kupna

i nabywców opcji sprzeda

OPCJE

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Jednostki indeksowe obok kontraktów terminowych i opcji nale

Ŝą

do instrumentów finansowych, które pozwalaj

osi

zyski zarówno na wzrostach jak i spadkach rynku akcji. Jednostka MiniWIG20 umo

liwia inwestycj

niemal równowa

nabyciu portfela akcji wchodz

cych w skład indeksu WIG20. Je

li inwestor przewiduje wzrost

warto

ci indeksu WIG20, powinien zakupi

jednostki MiniWIG20, gdy

jego cena b

dzie rosła wraz

z indeksem. Nabywca jednostek mo

e zako

czy

inwestycj

na dwa sposoby:

•

poprzez wykonanie jednostki, co oznacza otrzymanie od tzw. wystawcy kwoty rozliczenia równej 1/10

warto

ci indeksu WIG20 na otwarciu sesji w dniu nast

pnym.

•

poprzez sprzeda

jednostki na rynku, czyli zaj

cie pozycji odwrotnej do posiadanej.

Dzi

ki tym dwóm formom zako

czenia inwestycji inwestor ma mo

liwo

ść

wyboru, która z nich przyniesie mu

ksze korzy

ci.

Inwestor przewiduj

cy spadek warto

ci indeksu mo

e wystawi

jednostki indeksowe. W takim przypadku

osi

gnie zysk wraz ze spadkiem indeksu WIG20.W odró

nieniu od kupna jednostek wystawienie wi

ąŜ

e si

z wpłaceniem jedynie cz

ęś

ci zapłaty tzw. depozytu zabezpieczaj

cego.

Inwestowanie w tego typu instrumenty finansowe posiada nast

puj

ce zalety:

•

obni

enie ryzyka dzi

ki inwestycji w indeks obejmuj

cy 20 najwi

kszych i najbardziej płynnych spółek

giełdowych,

•

niski koszt i prostota inwestycji. Nabycie jednostek odbywa si

podczas jednej transakcji. Dzi

ki temu

inwestor ponosi mniejsze koszty ni

w przypadku zakupu akcji firm z WIG20 w oddzielnych transakcjach,

•

do inwestycji wystarczy relatywnie niewielki kapitał – ok. 200 zł.,

•

bezterminowo

ść

inwestycji.

Charakterystyczne dla inwestowania w jednostki indeksowe MiniWIG20 s

ryzyka makroekonomiczne to

same

z ryzykiem makroekonomicznym wyst

puj

cym przy inwestowaniu w akcje.

Strona zawieraj

ca pozycj

krótk

wnosi w momencie otwarcia pozycji jedynie depozyt zabezpieczaj

cy, dlatego

wysoko

ść

straty mo

e przekroczy

warto

ść

pierwotnie zainwestowanego kapitału.

Strona zawieraj

ca pozycj

krótk

e zosta

wylosowana do wykonania jednostki w niesprzyjaj

cym dla niej

momencie czasu.

Zmienno

ść

jednostek indeksowych jest bardzo zbli

ona do zmienno

ci instrumentu bazowego.

CZYNNIKI RYZYKA

JEDNOSTKI INDEKSOWE (MiniWIG20)

CHARAKTERYSTYKA

W sensie ekonomicznym warrant jest to instrument finansowy, którego cena zale

y od ceny lub warto

ci tzw.

instrumentu bazowego. Instrumentem tym mo

e by

papier warto

ciowy, waluta, wska

nik ekonomiczny (np.

indeks, stopa procentowa) lub inna warto

ść

. Z uwagi na powy

sze uzale

nienie warrant jest okre

lany wła

nie

jako instrument pochodny lub prawo pochodne. W sensie formalnoprawnym warrant jest bezwarunkowym
i nieodwołalnym zobowi

zaniem si

jego emitenta do wypłacenia uprawnionym wła

cicielom warrantów kwoty

rozliczenia. W przypadku warrantu kupna jest to dodatnia ró

nica pomi

dzy cen

instrumentu bazowego, a cen

wykonania okre

lon

przez emitenta. W przypadku warrantu sprzeda

y kwot

rozliczenia jest dodatnia ró

nica

dzy cen

wykonania a cen

instrumentu bazowego. Wykonanie zobowi

zania emitenta mo

e polega

nie

tylko na przekazaniu pieni

dzy, lecz równie

na dostawie (tj. odpowiednio - sprzeda

y lub kupnie) instrumentu

bazowego po ustalonej cenie wykonania. O ile jednak w pierwszym przypadku instrumentem bazowym mo

e by

w zasadzie ka

da warto

ść

(np. indeks), w drugim wył

cznie zbywalny instrument finansowy.

Warranty subskrypcyjne s

w swojej konstrukcji bardzo zbli

one do opcji, jednak w tym przypadku stron

wystawiaj

(pozycja krótka) mo

e by

jedynie emitent instrumentu bazowego (spółka). Dlatego ł

one

w sobie cechy opcji oraz praw poboru.

Z punktu widzenia terminu, w którym posiadacz warrantu mo

e go wykona

, wyró

niamy równie

dwa typy

warrantów: warrant europejski (kupna lub sprzeda

y) oraz warrant ameryka

ski (kupna lub sprzeda

y). Warrant

europejski mo

e by

wykonany jedynie we wcze

niej okre

lonym przez emitenta dniu, okre

lanym jako dzie

wyga

cia. Natomiast warrant typu ameryka

skiego mo

e by

wykonany w dowolnym, wybranym przez Klienta

dniu, a

do dnia wyga

cia warrantu.

Czynniki ryzyka zwi

zane z inwestowaniem w warranty subskrypcyjne s

same z czynnikami ryzyka

odpowiednimi dla opcji z perspektywy Klienta zajmuj

cego pozycj

dług

Ryzyko płynno

ci – płynno

ść

notowa

warrantów subskrypcyjnych jest relatywnie niska, dlatego zamkni

cie

pozycji mo

e nast

po cenie odbiegaj

cej od oczekiwa

inwestora.

Warranty subskrypcyjne odznaczaj

bardzo znacz

zmienno

notowa

CHARAKTERYSTYKA

WARRANTY SUBSKRYPCYJNE

CZYNNIKI RYZYKA

Obligacje s

rodzajem papieru dłu

nego, w którym emitent stwierdza,

e jest dłu

nikiem obligatariusza

i zobowi

zuje si

wobec niego do spełnienia okre

lonego

wiadczenia. Sprzeda

obligacji oznacza tym samym

zaci

gni

cie długu przez emitenta u nabywców obligacji. Dług ten jest spłacany jako nale

ść

pieni

ęŜ

na w

okre

lonym czasie wraz z odsetkami, których sposób naliczania jest okre

lony w warunkach emisji obligacji.

Wielko

ść

tego długu to warto

ść

nominalna obligacji, a termin jego zwrotu przez emitenta to termin wykupu

obligacji.
Obligacje to rodzaj instrumentu finansowego, który wyst

puje w seriach. W przeciwie

stwie do akcji, obligacje nie

daj

ich posiadaczowi tytułu własno

ci w spółce i wynikaj

cych z tego praw (np. prawo do dywidendy lub

uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy).
Ze wzgl

du na tryb i form

regulowania odsetek od zaci

gni

tego długu, wyró

nia si

obligacje o stałym

i zmiennym oprocentowaniu (obligacje kuponowe) oraz obligacje zerokuponowe.

W zwi

zku z inwestycj

w obligacje wyró

nia si

nast

puj

ce ryzyka:

•

ryzyko niedotrzymania warunków, czyli nie wywi

zania si

emitenta z obowi

zku wykupu obligacji lub

zapłaty odsetek,

•

ryzyko stopy procentowej - wynikaj

ce z faktu,

e w momencie wzrostu rynkowych stóp procentowych

spada cena obligacji,

•

ryzyko kredytowe – ryzyko niewypłacalno

ci emitenta, gwaranta, por

czyciela papieru warto

ciowego

lub instrumentu rynku pieni

ęŜ

nego to mo

liwo

ść

braku wywi

zania si

przez dłu

nika z przyj

tych na

siebie zobowi

;

•

ryzyko płynno

ci.

Mimo powy

szych ryzyk, zmienno

ść

rynku obligacji jest mniejsza ni

zmienno

ść

rynku akcji, kontraktów

terminowych lub opcji.

OBLIGACJE

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Jednostki uczestnictwa sprzedawane s

przez otwarte fundusze inwestycyjne. Fundusz inwestycyjny otwarty

sprzedaje jednostki uczestnictwa ka

demu, kto dokona na nie wpłaty i zło

y zlecenie nabycia. Osoba, która

dokonała zakupu jednostek uczestnictwa staje si

uczestnikiem funduszu. Fundusz inwestycyjny otwarty ma

obowi

zek odkupienia jednostek uczestnictwa od ka

dego uczestnika funduszu, który tego za

Ŝą

da, w takiej

sytuacji jednostka taka jest umarzana i nie mo

e by

powtórnie sprzedana. Jednostki uczestnictwa nie mog

przedmiotem obrotu zorganizowanego, a w zwi

zku z tym uczestnik funduszu otwartego nie mo

e zby

jednostki

na rzecz osób trzecich.

Główne rodzaje ryzyk zwi

zanych z inwestowaniem w jednostki uczestnictwa to:

•

ryzyko selekcji instrumentów finansowych, które polega na tym,

e zarz

dzaj

cy otwartym funduszem

inwestycyjnym mo

e podj

ąć

bł

dne decyzje, co do selekcji papierów warto

ciowych do portfela

inwestycyjnego funduszu. Ryzyko to podlega ograniczeniu poprzez dywersyfikacj

portfela

inwestycyjnego,

•

ryzyko niemo

ci bie

Ŝą

cego okre

lenia dokładnych parametrów inwestycyjnych, w tym poziomu

ryzyka, danego funduszu,

•

ryzyko wynikaj

ce z braku dost

pu do aktualnego składu portfela inwestycyjnego danego funduszu,

•

ryzyko zwi

zane z koncentracj

aktywów lub rynków w przypadku inwestycji w tytuły uczestnictwa,

•

ryzyko zwi

zane ze szczególnymi warunkami transakcji zawartych przez otwarty fundusz inwestycyjny

(np. nabywanie jednostek uczestnictwa funduszy zagranicznych),

•

ryzyko zmienno

ci wycen jednostek uczestnictwa, które zró

nicowana jest w zale

ci od typu

funduszu.

JEDNOSTKI UCZESTNICTWA

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Certyfikaty inwestycyjne to papiery warto

ciowe, które emitowane s

przez zamkni

te fundusze inwestycyjne.

Warto

ść

certyfikatów inwestycyjnych uzale

niona jest od warto

ci portfela inwestycyjnego funduszu inwestycyjne

zamkni

te charakteryzuj

znacznie szersze mo

liwo

ci inwestycyjne w porównaniu do funduszy inwestycyjnych

otwartych, co powoduje,

e zarz

dzaj

cy funduszem inwestycyjnym zamkni

tym maj

ksze mo

liwo

w zakresie selekcji strategii oraz inwestycji. Zamkni

ty fundusz inwestycyjny mo

e by

utworzony na okre

lony

czas. Trwanie funduszu ko

czy post

powanie likwidacyjne polegaj

ce na umorzeniu certyfikatów inwestycyjnych

i wypłacie jego uczestnikom kwot odpowiadaj

cych liczbie i ko

cowej wycenie certyfikatów posiadanych przez

poszczególnych uczestników.

Certyfikaty inwestycyjne charakteryzuj

wszystkimi czynnikami ryzyka zwi

zanymi z jednostkami

uczestnictwa.

Z uwagi na fakt,

e fundusze inwestycyjne zamkni

te maj

szersze mo

liwo

ci inwestycyjne ni

fundusze

inwestycyjne otwarte, zwi

zane z nimi certyfikaty inwestycyjne mog

bardziej ryzykowne w porównaniu do

jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych.

Fundusze inwestycyjne zamkni

te s

zobligowane do wyceny aktywów z mniejsz

stotliwo

wyceny

funduszy inwestycyjnych otwartych.

Cena rynkowa certyfikatów inwestycyjnych mo

e odchyla

od ich warto

ci.

Ryzyko płynno

ci, które zwi

zane jest z faktem,

e w wi

kszo

ci przypadków płynno

ść

certyfikatów

inwestycyjnych jest relatywnie niska.

Zmienno

ść

cen certyfikatów inwestycyjnych jest zró

nicowana w zale

ci od typu funduszu, jednak z reguły nie

przekracza zmienno

ci cen pojedynczych akcji.

CERTYFIKATY INWESTYCYJNE

CHARAKTERYSTYKA

CZYNNIKI RYZYKA

Produkty strukturyzowane to instrumenty finansowe, których cena jest uzale

niona od warto

ci okre

lonego

wska

nika rynkowego (np. kursu akcji lub koszyków akcji, kursów walut, warto

ci indeksów giełdowych). Produkty

strukturyzowane s

emitowane przez instytucje finansowe, najcz

ęś

ciej banki lub domy maklerskie. Emitent

produktu strukturyzowanego zobowi

zuje si

w stosunku do nabywcy,

e w terminie wykupu instrumentu wypłaci

mu kwot

rozliczenia kalkulowan

wg okre

lonego wzoru. Formuła okre

laj

ca zasady wypłaty ułatwia

posiadaczom takich instrumentów monitorowanie bie

Ŝą

cej warto

ci danego instrumentu.

Wyró

nia si

dwa podstawowe rodzaje produktów strukturyzowanych w zale

ci od konstrukcji instrumentu:

•

produkty gwarantuj

ce ochron

kapitału, okre

lane jako bardzo bezpieczne, daj

ce Klientowi okre

lony

udział w zyskach, jakie generuje wbudowany w produkt wska

nik rynkowy i jednocze

nie gwarancj

zwrotu 100% zainwestowanego kapitału,

•

produkty nie gwarantuj

ce pełnej ochrony kapitału, czyli bardziej ryzykowne, co wynika z faktu,

kszy jest udział Klienta w zyskach, ale równie

w ewentualnych stratach generowanych przez

produkt wbudowany.

Produkty ustrukturyzowane charakteryzuj

zmienno

wyceny wynikaj

cej ze zmienno

ci wbudowanego

instrumentu pochodnego. Ponadto, wyst

puje ryzyko kredytowe emitenta takiego produktu strukturyzowanego

oraz ryzyko płynno

ci.

Produkty strukturyzowane oparte na systemie dilerskim notowa

charakteryzuj

relatywnie nisk

zmienno

cen.

Produkty strukturyzowane oparte na systemie brokerskim notowa

, za spraw

ograniczonej płynno

ci, mog

w krótkim terminie odznacza

znacz

zmienno

CZYNNIKI RYZYKA

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

CHARAKTERYSTYKA

Dom Maklerski PKO Bank Polski
ul. Puławska 15
00-975 Warszawa

Infolinia Dom Maklerski PKO Banku Polskiego

NUMER DOST

PNY W KRAJU

0 801 169 235

NUMER DOST

PNY W KRAJU, ZA GRANIC

I Z TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH

+(48 22) 521 90 90

(opłata zgodna z taryf

operatora)

Niniejszy materiał ma charakter wył

cznie reklamowy i informacyjny oraz nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeks

Cywilnego. Informacje zawarte w niniejszym materiale nie mog

traktowane, jako propozycja nabycia

jakichkolwiek instrumentów finansowych, usługa doradztwa inwestycyjnego, podatkowego lub jako forma

wiadczenia pomocy prawnej. PKO Bank Polski S.A. doło

ył stara

, aby zamieszczone w niniejszym materiale

informacje były rzetelne oraz oparte na wiarygodnych

ródłach, jednak nie mo

e zagwarantowa

ich dokładno

i pełno

ci.

Zawieranie transakcji na instrumentach finansowych mo

e sie wi

z konsekwencjami podatkowymi. W celu

uzyskania szczegółowych informacji w zakresie opodatkowania zysków z inwestycji w poszczególne instrumenty
finansowe, klient powinien zasi

ąć

porady profesjonalnego doradcy podatkowego, radcy prawnego lub innej

osoby, uprawnionej do udzielania porad w przedmiotowym zakresie.

Transakcje zawierane na instrumentach finansowych nie s

zobowi

zaniem, ani nie s

gwarantowane przez PKO

Bank Polski S.A. Niezale

nie od informacji przekazanych przez PKO Bank Polski S.A., przed zawarciem ka

dej

transakcji Klient jest zobowi

zany do oceny jej ryzyka, okre

lenia jej ryzyka, potencjalnych korzy

ci oraz

ewentualnych strat, jak równie

w szczególno

ci charakterystyki, konsekwencji prawnych i ksi

gowych transakcji,

konsekwencji zmieniaj

cych si

czynników rynkowych oraz w sposób niezale

ny oceni

, czy jest w stanie sam

lub po konsultacjach ze swoimi doradcami podj

ąć

takie ryzyko.

Transakcje w zakresie poszczególnych instrumentów finansowych mog

nie by

odpowiednie dla wszystkich

klientów. Przed zawarciem transakcji Klient powinien podj

ąć

kroki w celu zapewnienia pełnego zrozumienia

transakcji oraz dokonania niezale

nej oceny wła

ciwo

ci transakcji w

wietle jego własnych celów i uwarunkowa

rynkowych, a w szczególno

ci mo

liwego ryzyka i korzy

ci wynikaj

cych z jej zawarcia.

PKO Bank Polski S.A. nie ponosi odpowiedzialno

ci za skutki decyzji podj

tych na podstawie informacji

zawartych w niniejszym materiale.

PKO Bank Polski S.A. oferuj

c instrumenty finansowe nie

wiadczy usług doradztwa inwestycyjnego, ani nie

udziela rekomendacji zawarcia transakcji. Ostateczna decyzja, co do zawarcia transakcji, horyzontu
inwestycyjnego oraz wielko

ci zaanga

owanych

rodków nale

y wył

cznie do Klienta.