Ewa Cygan

Charakterystyka

 i klasyfikacja

dokumentów 

księgowych

TREŚĆ ZAJĘĆ:

•

Czynności organizacyjne

•

Podanie tematu lekcji

•

Podanie definicji dokumentu i dowodu księgowego

•

Przedstawienie cech prawidłowego dowodu 

księgowego

•

Zaznajomienie uczniów z kryteriami podziału i 

podstawową klasyfikacją dokumentów księgowych

•

Przedstawienie wymagań dotyczących poprawności 

dowodów księgowych

•

Ćwiczenia w klasyfikowaniu dokumentów księgowych 

•

Podanie tematu pracy domowej

•

Podsumowanie lekcji, podziękowanie za udział

CELE LEKCJI

1. Dydaktyczno – poznawcze:
•

wykształcenie umiejętności prawidłowego 

klasyfikowania dowodów księgowych

•

połączenie dowodów księgowych z operacją 

gospodarcza,

2. Wychowawcze
•

ukształtowanie przekonania o konieczności 

prowadzenia rzetelnej dokumentacji księgowej,

•

nauczenie poprawnego sporządzania 

dowodów księgowych

METODY PRACY

• słowne -  mini wykład, pogadanka,
• oglądowe – pokaz przykładów 

druków i dokumentów znajdujących 

się w podręczniku

• praktyczne – ćwiczenia w 

klasyfikowaniu dokumentów 

księgowych

ŚRODKI DYDAKTYCZNE

• Słowo,
• Rzutnik,
• Folie,
• Podręcznik,
• Tablica,
• Kreda,

LITERATURA DLA UCZNIA 

1. Podręcznik „Zasady   rachunkowości – 

zbiór zadań”, Wyd. ODDK Gdańsk 2005

2. „Podręcznik samodzielnej nauki 

księgowania” – B. Gierusz, Wyd. ODDK  

     Gdańsk 2002

 

Definicja dokumentu i dowodu 

księgowego

 

• Dokument – jest urządzeniem 

ewidencyjnym, w którym utrwala się 
wystąpienie zdarzenia gospodarczego;

• Dowód księgowy jest dokumentem 

potwierdzającym dokonanie operacji 
gospodarczej i jest podstawą do ewidencji 
księgowej.        

 Cechy prawidłowego dowodu 

księgowego

• określenie rodzaju dowodu ( np. KP, 

faktura, raport kasowy ),

• określenie stron ( nazwy, adresy firm ),
• opis operacji oraz jej wartość,
• datę dokonania operacji, datę 

sporządzenia dowodu, 

• własnoręczne podpisy osób 

wystawiających i przyjmujących dowód,

• numer identyfikacyjny dowodu 

ZADANIA DOKUMENTACJI KSIĘGOWEJ

1. Stanowią podstawę dokonywania 

zapisów na kontach,

2. Dostarczają informacji niezbędnych w 

zarządzaniu jednostką gospodarcza

3. Umożliwiają kontrolę i rozliczanie osób 

odpowiedzialnych materialnie

Pz, Rw, Pw, Zw,Wz

OT, LT, PT

Lista płac, Faktury

RK, KP, KW, 
WB, Polecenie 

przelewu

1.  Dowody magazynowe (dot. obrotu zapasami)
2. Dowody obrotu środkami trwałymi
3. Dowody rozrachunkowe
4. Dowody obrotu środkami pieniężnymi

  

 
III.  RODZAJ 
DOKUMENTO
WANEJ
  OPERACJI

Fa zakupu, lista płac 

 wniosek o zaliczkę

BDW,raport kasowy

1.  PIERWOTNE (źródłowe) – dotyczące jednej
    (pierwszej) operacji 

2 .WTÓRNE (zbiorcze) – stanowiące sumę 
   dokumentów pierwotnych  

II.  SPOSÓB

     EWIDENCJI

Faktura zakupu

Faktura sprzedaży
Rw , Mm , Zw ,Wz

OBCE – WŁASNE

1.Zewnętrzne obce → otrzymane od kontrahenta
2.Zewnętrzne własne → przekazane w oryginale 
kontrahentom
3.Wewnętrzne → dotyczące operacji wewnątrz jedn.

I.  WYSTAWCA

   DOKUMENTU

PRZYKŁADY

KLASYFIKACJA

KRYTERIA

. PODZIAŁU.

Dowody księgowe sprawdza się 

pod względem:

• FORMALNYM  (tzn. czy jest kompletny i 

zawiera wszystkie niezbędne i wymagane 
elementy)

• RACHUNKOWYM ( tzn. czy nie zawiera 

błędów w obliczeniach)

• MERYTORYCZNYM (tzn. sprawdzająca 

rzetelność czyli to, czy operacje zawarte w 
dowodzie są zgodne z rzeczywistością

Ćwiczenie 1 – Uzupełnij 

brakujące informacje

Rozwiązanie

Zakup materiałów

 

Wpłata gotówki do 

banku 

Wypłata 

wynagrodzenia 

Wypłata zaliczki na 

delegację

 

Podjęcie gotówki z 

banku do kasy

 

Nazwa dowodu lub 

symbol

Treść operacji

Faktura (oryginał) 

zakupu

 

Zakup materiałów

BDW

 

Wpłata gotówki do 

banku 

Lista płac

 

Wypłata 
wynagrodzenia

Wniosek o zaliczkę

 

Wypłata zaliczki na 
delegację

KP 

Podjęcie gotówki z 
banku do kasy

Nazwa dowodu lub 

symbol

Treść operacji

Ćwiczenie 2

Dowód PW wystawia się w sytuacji:

3. zwrotu materiałów z produkcji,
4. przyjęcia wyrobów gotowych z produkcji,
5. przyjęcia wewnętrznego środków 

trwałych.

Ćwiczenie 3

Dowód RW służy do udokumentowania:

3. wydania materiałów sprzedanych,
4. wydania materiałów do produkcji,
5. wydania materiałów do innego 

magazynu,

6. zwrotu materiałów z produkcji.

Ćwiczenie 4

Dowód Pz wystawiamy w wypadku:

3. przekazania zapasów z magazynu do 

produkcji,

4. przyjęcia zapasów z zakupu,
5. przyjęcia wyrobów gotowych z produkcji.

Ćwiczenie 5

Raport kasowy jest dowodem księgowym:

4. zastępczym,
5. zbiorczym,
6. zewnętrznym własnym.

Ćwiczenie 6

Podjęcie gotówki z banku do kasy księguje się 

na podstawie dokumentu  (KP)

• (Wn) konto …………
• (Ma) konto …………

Praca domowa

Wypisz w nawiasach przy operacjach symbole odpowiednich

dowodów , stanowiących podstawę ich księgowania

 OPERACJE GOSPODARCZE                                      SYMBOLE 

DOWODÓW

1. Wpływ należności od odbiorcy

(           )              a)  WB

2. Naliczenie amortyzacji

(           )              b)  BDW

3. Wydanie materiałów                                                        c)  Wz
    do produkcji                                          (           )              d)  PK
4. Wydanie materiałów                                                        e)  Rw
     sprzedanych

(           )              f)   Zw

5. Zwrot materiałów                                                             g)  Kp
    z produkcji                                            (           )              h)  PT
6. Pobranie gotówki z banku                                               i)   Lt
    do kasy                                                 (           )              f)   Pz