26. Hieronim Morsztyn, Światowa rozkosz, oprac. A. Karpiński, Warszawa 1995 (BPS, t. 1) -

VANITAS VANITATUM ET OMNA VANITAS, oprac. Anna Skowron.

• Zbiór Światowa rozkosz wydany w 1606 r.

• Vanitas vanitatum et omnia vanitas ( łac. Marność nad marnościami i wszystko marność) Księga Koheleta (Eklezjastesa)

• Incipit: Oj, nie maszci na świecie nic zaradnym trwałego

• Na świecie nie ma „nic trwałego”, dobra materialne szybko przeminą, po śmierci nie zostanie nic: „śmierć koniec wszystkiego”, nie warto się na nich skupiać.

• Los jest niepewny, życie jest ciężkie- przynosi wiele nieszczęść,

• W utworze podkreślony zostaje upływ czasu: „Noc i dzień prędko bieży”, życie ludzkie szybko przemija, czas nieuchronnie przybliża je do śmierci.

• Świat, szatan, jawią się w wierszu jako przeciwnicy człowieka, toczą z nim „walkę”. „Świat, szatan, własne ciało bitwę z człekiem wiedzie”

• Człowiek musi uważać, wystrzegać się grzechu.

• Wartością nadrzędną jest mądrość zrównana ze świadomością śmierci.

• Śmierć „nieubłagana” zrównuje wszystkich, dosięgnie każdego, bez względu na majątek.

• Piękne pałace, bogactwo - wszystko to przeminie. Po śmierci pozostanie jedynie trumna i orszak z „rozlicznej gadziny szkarady”. Władza nie uchroni człowieka przed śmiercią.

• Rzeczy istotne na ziemi, nie są cenne po śmierci.

• W wierszu występuje typowy dla baroku motyw brzydoty ( opis rozkładu ciała). „Robak, wąż i jaszczurka pastwią się zgniłego/ członki ciała(…)

• Następuje negacja wszelkich ziemskich wartości, ukazuje marność, złudność świata - „ świecie nieświetny”.

• Człowiek rodzi się w grzechu, nic nie zabiera ze świata, odchodzi bez niczego, bez niczego („nago”) też się rodzi.

• Żywot człowieka jest nędzny, Morsztyn podkreśla, że życie ziemskie jest marnością.

• Napisany trzynastozgłoskowcem.

• Rymy parzyste.

• Porównanie życia ziemskiego z życiem pośmiertnym.