Depresja i jej objawy 

 
 
Depresja jest chorobą w której przynajmniej przez dwa tygodnie utrzymują się przedstawione 
poniżej objawy:  



 

nastrój depresyjny  



 

utrata radości  



 

obniżenie napędu  



 

pustka emocjonalna  



 

lęk  



 

utrata nadziei  



 

tendencje samobójcze  



 

trudności w podejmowaniu decyzji  



 

kłopoty z koncentracją  

W zależności od nasilenia objawów epizody depresji określa się jako łagodne, umiarkowane 
lub ciężkie. Czasem rozpoznanie depresji może nastręczać pewne trudności. Jest to 
spowodowane tym, że objawy zespołu depresyjnego nie zawsze mogą być tak oczywiste. 
Istniejące objawy psychopatologiczne często zrzucane są na karb okoliczności życiowych, 
trudnych sytuacji i traktowane są jako prawidłowe i zrozumiałe reakcje na obciążenia 
życiowe. Bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie depresji - skraca to niewątpliwie cierpienie 
chorego. Wiele przypadków może być leczonych już w gabinecie lekarza rodzinnego. Jeśli 
jednak przebieg choroby jest skomplikowany, a leczenie nastręcza trudności - konieczna jest 
opieka psychiatryczna i psychoterapeutyczna, a w części przypadków także hospitalizacja. 
Depresja jest wielkim cierpieniem dla chorego - nie potrafi on cieszyć się życiem, 
wykonywać pracy zawodowej, a najprostsze czynności sprawiają mu ogromną trudność. 
Pacjent zmusza się do wykonania jakichkolwiek czynności, a kłopoty z koncentracją 
powodują, że skarży się na osłabienie pamięci, poczucie niskiej wartości bezradność. Lęk, 
który jest nieodłącznym objawem depresji i ogromne poczucie winy często powodują 
pojawienie się myśli i tendencji samobójczych, Dołączają do tego obrazu objawy somatyczne.  

Objawy somatyczne: 



 

zaburzenia snu  



 

zmniejszony apetyt prowadzący do spadku masy ciała  



 

zaburzenia popędu seksualnego  



 

dolegliwości fizyczne [bóle, uczucie napięcia, zimna]  



 

ogólne poczucie utraty sił i rześkości  

Obniżenie nastroju podlega małym wahaniom z dnia na dzień, jest zwykle niezależne od 
bieżących wydarzeń, może natomiast wykazywać wahania dobowe (gorsze samopoczucie 
rano, lepsze w godzinach wieczornych). W przebiegu depresji często występują objawy 
somatyczne, dlatego jeśli nie można potwierdzić obiektywnie skarg somatycznych, a skargi te 
nie ustępują pod wpływem leczenia, należy rozważyć możliwość, że za tymi skargami kryje 
się depresja. Czasami wśród objawów zespołu depresyjnego dominuje poczucie lęku, bądź 
podniecenia ruchowego, a zaburzenia nastroju maskowane są przez takie objawy jak: 
rozdrażnienie, nadużywanie alkoholu, zachowania histeryczne, narastanie już poprzednio 
występujących fobii lub natręctw albo przez dolegliwości hipochondryczne. Często powodem 

zgłaszania się od lekarza są dolegliwości ze strony narządów wewnętrznych, a nie obniżenie 
nastroju. Do często zgłaszanych skarg należą: 



 

bóle głowy  



 

bóle pleców  



 

kołatanie serca  



 

bóle brzucha  



 

zaparcia  



 

bóle podczas stosunku płciowego  



 

zaburzenia miesiączkowania  



 

u 2/3 chorych na depresję występują nasilone objawy leku.  

Należy pamiętać że u pacjenta z zaburzeniami lękowymi. początkowo bez obniżenia nastroju, 
w miarę upływu czasu może ujawnić się depresja.  

Rozpowszechnienie depresji 

Depresje są szeroko rozpowszechnione w społeczeństwie. Najprawdopodobniej to także 
najczęstsza choroba z jaką styka się lekarz rodzinny. Badania epidemiologiczne wskazują, że 
w ciągu całego życia choruje na depresję aż 17% populacji ogólnej. Część z tych osób (8-
10%) ma objawy o niewielkim nasileniu, które wystarczają jednak do klinicznego 
rozpoznania depresji.  
 
Postacie depresji 



 

Choroba afektywna jednobiegunowa, w której występują tylko epizody depresji,  



 

depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej (to choroba w której występują 
epizody manii i depresji)  



 

depresja w zaburzeniach adaptacyjnych,  



 

dystymia  

Przyczyny depresji 
W powstawaniu depresji biorą udział czynniki:  



 

psychologiczne  



 

środowiskowe  



 

biologiczne  

Badania dowodzą, że w prawie wszystkich postaciach depresji, choć w różnym stopniu, 
odgrywają rolę wszystkie trzy wyżej wymienione czynniki.  
 
Przyczyny psychologiczne: 

Sama osobowość i cechy charakteru, to jak reagujemy na sytuacje trudne, nastawienie do 
samych siebie, umiejętność radzenia sobie z kłopotami, wymagania jakie stawiamy przed 
sobą, tendencja do reagowania lękiem i niepokojem, to wyznaczniki naszej indywidualnej 
podatności na zachorowanie na depresję. Często chorobę poprzedza przeżycie utraty kogoś 
lub czegoś szczególnie ważnego(śmierć odejście, emigracja strata materialna). 
Predestynowane do zachorowania na depresję są osoby o niskiej samoocenie. 

 
Przyczyny społeczne i środowiskowe 

Istotne wydarzenia w najbliższym otoczeniu, relacje z innymi, poczucie akceptacji, stopień 
zaspokojenia pragnień, mogą wyzwalać rzut depresji i wpływać na jej przebieg.  

 
 
Przyczyny biologiczne 

Przyczyny i patogeneza depresji nie są wciąż poznane. Udowodniony jest wpływ czynników 
genetycznych, nadal jednak model dziedziczenia nie został jeszcze poznany. Wiele danych 
wskazuje na to, że w ośrodkowym układzie nerwowym u osób z depresją występują 
zaburzenia w układzie neuroprzekaźników (serotonina, noradrenalina, dopamina).  

Depresja i choroby somatyczne 

W dużej części przypadków depresja ma podłoże organiczne. Może być także następstwem 
przyjmowania niektórych leków. Przed postawieniem diagnozy i wdrożeniem leczenia należy 
wykluczyć lub rozpoznać schorzenia somatyczne. Zaburzenia depresyjne są często 
następstwem organicznego uszkodzenia OUN. W tych schorzeniach obraz kliniczny depresji 
wykazuje duże zróżnicowanie. Może to być przewlekłe, niezbyt nasilone przygnębienie, 
nieznaczny lęk, bezsenność lub depresja z pobudzeniem, z silnym niepokojem i tendencjami 
samobójczymi. W niektórych procesach organicznych depresja bywa przez dłuższy czas 
podstawowym obrazem klinicznym(niekiedy maską) procesu chorobotwórczego. Może 
nakładać się na: chorobę Parkinsona, pląsawicę Huntingtona, stwardnienie rozsiane, guzy 
mózgu, stany poudarowe. Istnieje też duża grupa chorych, których depresja jest zjawiskiem 
wtórnym w stosunku do schorzeń somatycznych. W odniesieniu do tej grupy używamy 
określenia - "depresja objawowa" (wszelkie zaburzenia hormonalne, schorzenia 
reumatoidalne). Przed rozpoznaniem depresji należy ustalić, czy pacjent przyjmował leki, 
które mogą powodować lub wyzwalać objawy choroby. Niektóre środki farmakologiczne 
mogą nasilać już istniejące zaburzenia depresyjne oraz osłabiać lub znosić wpływ leków 
przeciwdepresyjnych.