background image

 

 

Nazwa 

Żywiciel 

Żywiciel  

Budowa 

Cykl rozwojowy 

Biotop  

Wyst

ępowanie  

Inwazja  

Diagnostyk

Diphyllobothrium latum 
(bruzdog

łowiec szeroki) 

skorupiak 
planktonowy, 
ryba 
s

łodkowdna 

ssaki 
rybo

żerne, 

cz

łowiek 

- 2 bruzdy przyssawkowe 
- 3000 proglotydów,  
- d

ługość : kilkanaście metrów 

- cz

łony szersze niż dłuższe 

- po 

środku na górze     

  przedsionek p

łciowy 

- rozetkowata macica 
- po bokach liczne,  
  p

ęcherzykowate żółtniki 

  (na stronie brzusznej 

- nierozwini

ęte jaja przez otwór    

  macicy do ka

łu i później do wody 

- z jaja wydostaje si

ę orzęsiona  

  onkosfera (koracydium) 
- koracydium po

łknięte zostaje    

  przez skorupiaka 

à procerkoid 

- po zjedzeniu przez ryb

ę      

  zaka

żonego skorupiaka  

  procerkoid dociera do mi

ęśni lub  

  narz

ądów  wewnętrznych ryby  

jelito 
cienkie 

Europa, Azja, 
Ameryka 

łnocna, 

Arktytka 

bierna z ryby do 
ust 
(plerocerkoid) 

jaja lub 
proglotydy   
w kale 

Teania saginata  
(tasiemiec nieuzbrojony) 

byd

ło 

cz

łowiek 

- 4 przyssawki  
- brak ryjka i haków  
- 2000 proglotydów  (4-10 m) 
- macica ma 15-30 odga

łęzień 

- cz

łony dużo dłuższe niż  

  szersze 
- jaja zawieraj

ą onkosfere z  

- proglotydy przejrza

łe (z jajami) 

  z ka

łem lub aktywnie wydostają  

  si

ę na zewnątrz 

- jaja s

ą w pełni dojrzałę  

  i inwazyjne dla 

żyw. pośred. 

- po zjedzeniu przez byd

ło  

  

àonkosfera która trafia do mi

ęśni  

jelito 
cienkie 

kosmopolitycznie 

bierna z mi

ęsa 

wo

łowego  

do ust  
(cysticerkus) 

jaja lub 
proglotydy w 
kale 
 

Teania solium  
(tasiemiec uzbrojony) 

świnia i 
(cz

łowiek) 

cz

łowiek 

- 4 przyssawki  
- ryjek z podwójnymi wie

ńcem 

  30 haków 
-1000 proglotydów  (2-8 m) 
- macica ma 7-13 odga

łęzień 

- jaja  identyczne z T.saginata 

- jak u T. saginata z tym 

że  

żywicielem pośrednim jest świnia 

2 u cz

łowieka także mogą  

    wyst

ępować stadia larwalne   

   (podobnie jak u 

żyw. pośr.) 

3 mo

że występować 

jelito 
cienkie, 
(rózne 
tkanki : 
cysticer-
koza) 

kosmopolityczne 
(tenioza), 
(cysticerkoza) 
 

bierna z mi

ęsa 

wieprzowego  
(cysticerkus) 
lub autoendo-
inwazja (jajo) 

jaja lub 
proglotydy 
 w kale 
(tomografia, 
rezonans, 
serologia) 

Hymenopolis nana 
(tasiemiec kar

łowaty) 

cz

łowiek 

 

cz

łowiek 

- bardzo ma

ły (15-40 x 1 mm) 

- 200 proglotydów 
- workowata macica  
- skoleks z ryjkiem  
- 1 wieniec z 20-30 haków  
- 4 przyssawki 
- onkosfera z 6 hakami  i 

-  z po

łkniętych jaj w jelitach   

   

àonkosfery które  wnikaj

ą do   

   kosmków jelitowych tam 
  

à cysticerkoid rozsadza kosmki i 

   w 

świetle jelita à postać dojrzała 

-  przejrza

ły proglotyd odrywa się   

   I rozpada 

à jaja s

ą wydalane lub  

jelito 
cienkie 

kosmopolityczne 

bezpo

średnio z 

osoby na osob

ę 

lub po

średnio 

przez pokarm, 
wod

ę (jajo) 

jaja w kale 

Diyplidium caninum 
(tasiemiec psi) 

pch

ły, wszoły 

psowate, 
kotowate, ssaki 
mi

ęsożerne, 

przypadkowo 
cz

łowiek 

- skoleks z ryjkiem  
  do 7 rz

ędów haków  

- d

ługość 20-50 cm  

- szeroko

ść 3 mm 

- proglotyd ma podwójny    
  zestaw narz

ądów  rozrod.    

  uchodz

ących do oddzielnych   

  przedsionków na  bocznych  

- proglotydy przejrza

łe (z jajami) 

  z ka

łem lub aktywnie wydostają  

  si

ę na zewnątrz 

- z proglotygu uwalniane s

ą   

  

à torebki jajowe 

- jaja po

łykają  pchły lub wszoły  

  

à onkosfera àcysticerkoid 

- po

łknięcie owada z cysticer.  jest  

jelito 
cienkie 

kosmopolityczne 

poprzez kontakt 
z psem, 
konsumpcj

ę 

pch

ły 

(cysticerkoid) 

ruchliwe 
proglotydy w 
kale, torebki 
zawieraj

ące 

jaja lub 
pojedy

ńcze 

jaja w kale 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/

background image

 

 

 
 

Echinococus granulosus 
(tasiemiec b

ąblowcowy) 

cz

łowiek, 

ssaki 
ro

ślinożerne 

pies i inne 
psowate 

- bardzo ma

ły (3-6 mm) 

- okr

ągły skoleks z ryjkiem i  

  podwójnym wie

ńcem haków 

- 4 przyssawki 
- proglotyd przejrza

ły zawiera  

  macice z bocznymi   
  uwypukleniami wype

łnioną  

  jajami (ok. 500 jaj) 
- posta

ć larwalna ma postać 

  p

ęcherza jednojamowego 

  (4-20 cm) wype

łnionego  

  p

łynem i jest otoczona błoną  

  

łącznotkankową żywiciela 

- pojedyncze protoskoleksy i  
  torebki l

ęgowe mogą się  

  odrywa

ć i opadać na dno  

  p

ęcherza tworząc tzw.  

- proglotyd si

ę odrywa i jaja  są    

   wydalane z ka

łem  

- po po

łknięciu w jelicie  

 

à onkosfery, które pentruj

ą liczne    

   narz

ądy - głównie wątrobę, płuca 

-z onkosfery 

à larwa  echinokokus 

  (p

ęcherz macierzysty zawiera    

  liczne torebki l

ęgowe z      

  protoskoleksami). 
- po spo

życiu larw przez żywiciela    

  ostatecznego  protoskoleksy    
  wynicowuj

ą się, przyczepiają się    

  do 

śluzówki jelita cienkiego. 

w

ątroba, 

p

łuca 

kosmopolityczne 
(b

ąblowica, 

echinokokoza) 

po

łknięcie jaj  

po kontakcie z 
psem (jajo) 

p

łyn z wnętrza 

torbiela -
najlepsza 
biopsja 

Echinococus multicularis 
(tasiemiec wielojamisty) 

cz

łowiek, 

drobne 
gryzonie 
dzikie 

lis, pies, kot, 
kojot, wilk 

- mniejszy od E. granulosus 
- skoleks, szyjka z 
- 4,5 proglotydów 
- proglotyd przejrza

ły  jest  

  krótszy od reszty i zawiera  
  workowat

ą macice  

  wype

łnioną jajami 

- proglotyd si

ę odrywa i jaja  są    

   wydalane z ka

łem  

- po po

łknięciu w jelicie  

 

à onkosfery, które pentruj

ą liczne    

   narz

ądy - głównie wątrobę, płuca 

-z onkosfery 

à larwa  echinokokus 

  która ma wiele p

ęcherzyków  z  

  pojedy

ńczymi protoskoleksami,  

  nie jest otoczona b

łoną  

  

łącznotkankową żywiciela  

  (st

ąd nazwa wielojamisty)   

  i przypomina nacieki nowotworu 
- pojedyncze p

ęcherzyki mogą się   

  odrywa

ć i naczyniami  

  krwiono

śnymi przedostawać się  

w

ątroba, 

p

łuca 

Europa, Syberia 
Ameryka P

łn.  

(pó

łkula północna) 

du

ży rezerwuar 

wi

ęc trzeba 

uwa

żać na 

wod

ę lub 

jedzenie z 
ka

łem  

(jajo) 

Immunologia, 
serologia, 
biopsja 

Hymenopolis diminuta  

owady 

szczury myszy 
cz

łowiek 

- onkosfera z 6 hakami  
  embrionalnymi 

- jak H. nana ale heteroksenicznie 

w

ątroba, 

p

łuca 

kosmopolityczne 

 

jaja w kale 

Multiceps multiceps 

zwierz

ęta 

hodowlane, 
rzadko 

pies,  wilk, lis 

- liczne protokleksy 
- larwa (cenur) ma wymiary  
  orzecha w

łoskiego 

- larwa cenur (p

ęcherz z płynem   

  wielko

ści orzecha) osiedla się w  

  uk

ładzie nerwowym  

mózg 

Europa, Azja, 
Afryka 

 

 

Echinococus vogeli  

gryzonie 

pies 

 

 

 

Ameryka P

łd. i Śr. 

 

 

Echinococus oligarthus 

gryzonie 

kotowate 

 

 

 

Ameryka P

łd. i Śr 

 

 

PDF stworzony przez wersj

ę demonstracyjną pdfFactor

www.pdffactory.pl/