J. Płażewski, „Historia filmu francuskiego”
„Orle lata 30-te”
●
plajta Pathé i Gaumont, napływ filmowców zagranicznych
●
filmy wychwalające prawicę i kolonializm francuski
●
nasilające się konflikty wewnętrzne; zajęcie Nadrenii przez Hitlera, najazd na Abisynię przez
Mussoliniego, wywołały masowy ruch umysłów ku lewicy
●
próby upaństwowienia kinematografii
●
utworzenie „Ciné – Liberté” dla upowszechniania filmów postępowych, a nawet zakazanych przez
cenzurę: Louis Aragon, André Malraux, Louis Bunuel, Joris Ivens, Louis Jouvet, Ernest Hemingway,
Charles Spaak, Germaine Dulac, Gaston Modot, Léon Moussinac, Jacques Feyder, Jean Renoir
●
„być może Front Ludowy jest jedynym momentem w dziejach kina francuskiego, kiedy zrodziły się filmy
z taką mocą świadczące o konfliktach społecznych epoki i aspiracjach milionów pracowników”
●
najwięcej z nich wiąże się z J. Renoirem
Jean Renoir
●
przełomem był film „Toni” (1934) – dramat włoskiego emigranta,
zakochanego w hiszpańskiej robotnicy, film uznany za prekursora
neorealizmu: wiarygodność, brak makijażu, twarda fotografia Claude
Renoire’a, osadzenie akcji w nie retuszowanym plenerze.
●
kolejny film: „Zbrodnia pana Lange” – najbardziej klasyczny film Renoir’e
●
1936 „Życie do nas należy”, pełnometrażowy plakat polityczny
popierający komunistów (zrealizowany na zamówienie partii); wiele ujęć
inscenizowanych na dokumentalne połączonych z archiwaliami
●
„Towarzysze broni” – uważany za najlepszy film francuski, realizowany
przy wyraźnym widmie II wojny światowej. Treść – los żołnierzy w obozie
jenieckim, ukazanie tamtejszego podziałów klasowych i zróżnicowania
●
„Marsylianka”, pierwszy poważny film o rewolucji z 1789 r., finansowany
przez lud francuski (sprzedaż „cegiełek”), nie był to jednak film wybitny –
zbyt teatralny i patetyczny
●
pod koniec rządów Frontu Ludowego zrealizował film „Bestia ludzka”,
mroczna, błyskotliwie zrealizowana opowieść o ułomności człowieka.
●
początek drugiego nurtu lat 30-tych, „czarnego romantyzmu
osamotnionych”. Na pół dokumentalne sceny z życia dworców i szlaków
kolejowych.
●
„Reguła gry” (1938) – ostatni film wielkiego okresu Renoira,
rozczarowanie i dezaprobata dla rządów Daladiera. Rządząca elita ukazana
jako powierzchowna, leniwa, pozbawiona ludzkich uczuć, zakłamana,
fałszywa. Publiczność nie zrozumiała filmu; Renoir wyjechał w 1940 do
Hollywood, lecz nie dorównał latom swojej świetności
***
●
inne filmy także noszą pieczęć epoki Frontu Ludowego:
●
„Wielka wygrana” Juliena Duvivier (szczęśliwcy, którzy wygrali na loterii to grupa
bezrobotnych z nędznego hoteliku)
●
„Kapitan Mollenard” Roberta Siodmaka (wymierzony programowo przeciw „dwustu
rodzinom” rządzącym gospodarką Francji)
●
„Nadzieja” André Malraux (doświadczenia lotnika z wojny domowej w Hiszpanii;
zakazany do 1945 r.)
●
oczywiście nurt bliski życiu, historii i rzeczywistości był tylko drobną częścią skomercjalizowanej
kinematografii
„Czarny romantyzm egzystencji przegranych”
●
drugi nurt kina francuskiego, zwany przez ówczesnych krytyków „realizmem poetyckim”: bohaterowie
głównie ze środowiska robotniczego, pesymistyczna tonacja, bohater rozczarowany i przegrywający
życie, jego samotność i bezradność wobec zrządzeń losu
●
prekursor – „Wielka gra” Feyder’a (1934): zdradzony elegant zaciąga się do Legii Cudzoziemskiej
i napotyka identyczną do zdradliwej ukochanej prostytutkę. Odcięcie od tradycji patriotycznych
panegiryków na cześć wojsk kolonialnych.
Marcel Carné
