Kierunek marginalistyczny
Karol Menger- w 1871 wydał książkę pt. „Zasady ekonomii politycznej” i zapoczątkował szkołę austriacką (wiedeńską- od głównego miasta), czyli psychologiczną. Inni przedstawiciele to:
Eugeniusz Böhn-Bawerk (najwybitniejszy przedstawiciel tej szkoły) i Fryderyk Wieser - obaj byli szwagrami, E. Bohn-Bawerk był prof. ekonomii na uniwersytecie w Insbruku , a F. Wieser w Pradze, obaj na początku XX w. zostali profesorami ekonomii na wiedeńskim uniwersytecie, gdzie wcześniej wykładał K. Menger, obaj byli także min. finansów na Węgrzech.
W tym samym roku w Anglii wydał swoją książkę Wiliam Stanley Jevons pt. „Teoria ekonomii politycznej”. Jednocześnie w Lozannie (w Szwajcarii) ukazała się książka L. Walrasa pt. „Podstawy (elementy) czystej ekonomii politycznej”. Zapoczątkował on szkołę lozańską, czyli matemayuczną.
Prekursorem szkoły austriackiej był H. Gossen, podczas gdy prekursorem Jevonsa był twórca utylitaryzmu- J. Pentan, szkoły lozańskiej A. Curnos. Wcześniej wymienione zostały trzy cechy wspólne kierunku marginalistycznego. Ponieważ kierunek marginalistyczny główny nacisk kładł na stosunek człowieka do rzeczy wobec tego, główną sferą rozważań musiała stać się konsumpcja. W analizie stosunków rynkowych ekonomia klasyczna główny nacisk kładła na czynniki leżące po stronie podaży (koszt produkcji). Podczas gdy ekonomia marginalistyczna główną uwagę zwraca na gusty i upodobania konsumentów jako czynnik kształtujący popyt.
Cecha 4. Zastosowanie metod matematycznych w specyficznej formie tzw. rachunku marginalnego, czyli rachunku wielkości krańcowych. Zjawisko krańcowe jest realne, stwierdzalne empirycznie, podczas gdy zjawisko przeciętne, którym posługuje się ekonomia klasyczna, obok wielkości globalnych jest tylko wielkością rachunkową. Szkoła austriacka stosowała rachunek marginalny dla wyjaśnienia zachowania się jednostek jako konsumenta.. Szkoła lozańska i neoklasyczna (angloamerykańska) - A. Marshal był jej twórcą (teoria cenowej elastyczności popytu), wykorzystywała r-ek marginalny dla wyjaśnienia problemu równowagi przedsiębiorstwa, tzn. takiego stanu w którym zostaje zmaksymalizowany zysk (nadwyżka utargu nad kosztem).
Obok cech wspólnych były także różnice. Elementy subiektywizmu najsilnej wystąpiły w szkole austriackiej oraz u W.S. Jevonsa. Mniejszą rolę odegrały w szkole neoklasycznej a jeszcze mniejszą w szkole lozańskiej. Szkoła austriacka zwana także psychologiczną utrzymuje tradycję rozumowania przyczynowo-skutkowego (causalnego, causa (łac.)=sprawa, przyczyna. W szkole austriackiej występuje tradycja rozumu przyczynowo-skutkowego podczas gdy w szkole lozańskiej (mat.) oraz neoklasycznej Marshala występuje rozumowanie funkcyjne opierające się na pojęciu współzależności zjawisk gospodarczych. Ten zakres współzależności jest różny. Szk. Matem. opiera się na powszechnej współzależności zjawisk gosp. i stara się ją badać stosując tzw. metodę równowagi ogólnej podczas gdy szk. neoklasyczna bada związki współzależności między ograniczoną liczbą zjawisk (zwykle 2,3-ema) czyli posługuje się tzw. metodą równowag cząstkowych. Było to Powstanie i główna charakterystyka kierunku marginalistycznego.
SZKOŁA AUSTRIACKA - jej twórcą był K. Menger, urodzony w Nowym Sączu, doktoryzował się w Krakowie a habilitował w Wiedniu. Wielką rolę odegrał także Böhn-Bawerk i Wieser - obaj z tego samego rocznika -1851, byli szwagrami. Po habilitacjach Bohn-Bawerk został prof. ekonomii w Insbruku, a Wieser w Pradze. W początkach XX w objęli katedrę ekonomii w Wiedniu. Główne dzieło Bohn-Bawerka to „Kapitał i zysk kapitału”, odegrał on największą rolę.
Szkoła austriacka zyskała znaczny rezonans (oddźwięk) w Anglii i Niemczech co było wynikiem wspólnoty językowej tych krajów a także brakiem w Niemczech tradycji ekonomii teoretycznej ani klasycznej.