Gruczoł sutkowy
Gruczoł sutkowy jest niezywkle istotnym gruczołem, będącym przekształconym gruczołem apokrynowym. Jest to największy gruczoł wydzielniczy skóry.
Gruczoł sutkowy (Glandula Mammaria) u kobiet zbudowany jest z ciała sutka, tkanki łącznej, tkanki tłuszczowej, oraz skóry. Sutki ( mammae) są największymi gruczołami skóry. Znajdują się na wysokości III- V żebra, a położone są w utkaniu podskórnym.
Gruczoł sutkowy jest utworzony przez ok. 20 płatów
( lobi glandulae mammariae) otoczonych tkanką łączną i tłuszczową.
Płaty gruczołu są zrośnięte z mięśniem piersiowym większym za pomocą tkanki łącznej włóknistej zwartej. Płaty są utworzone z 20 – 40 płacików, a każdy płacik tworzy od 10- 100 jednostek wydzielniczych- gruczołów pęcherzykowych złożonych.
Przewody wyprowadzające płatów- przewody mleczne (ductus laciferi) biegną w kierunku brodawki sutkowej, a tuż przed nią tworzą rozszerzenia zwane zatokami mlecznymi. Ujścia przewodów mlecznych znajdują się na powierzchni brodawki. Brodawka sutka o kształcie cylindrycznym znajduje się na szczycie sutków, a dookoła niej znajduje się otoczka ( areola mammae). Otoczka brodawki sutka jest ciemniej zabarwiona, zawiera gruczoły potowe apokrynowe, łojowe, mięśnie gładkie. Powierzchnia brodawki wraz z otoczką jest silnie pofałdowana, a na jej szczycie znajduje się kilka dużych gruczołów łojowych Montgomery’ego.
Skóra brodawki zmienia się pod wpływem różnych bodźców zarówno fizycznych jak i mechanicznych.
Gruczoł sutkowy nie posiada własnej torebki i wraz z tkanką tłuszczową jest umieszczony w blaszce powierzchownej powięzi piersiowej. Jest on również dobrze zaopatrzony w naczynia krwionośne i chłonne.
Wrażenia zmysłowe są odbierane przez liczne receptory znajdujące się w brodawce i otoczce sutka.
Znajdują się tam:
krążki Merkla
ciałka Meissnera
ciałka blaszkowate Vatera- Paciniego
ciałka Ruffiniego
wolne zakończenia nerwowe