Zagadnienia związane z transportem i komunikacją miejską stanowią problem, który od wielu lat z różnym skutkiem jest rozwiązywany przez pro-jektantów i architektów. Zasadniczym problemem jest fakt, iż wszystkie nowe rozwiązania nie są w stanie nadążyć za zwiększającą się liczbą pojazdów miejskim ruchu ulicznym. O fakcie tym świadczą między innymi dane statystyczne dotyczące woj.łódzkiego, mówiące o wzroście liczby samochodów osobowych na przestrzeni ostatnich 11 lat z 696 347 do1 200 899 oraz zwiększeniu liczby autobusów z 5 449 do 5 995 .W moich rozważaniach doszłam do wniosku że mając na uwadze rozwój technologiczny oraz rozwiązania techniczno-konstrukcyjne środków transportu lądowego każde unowocześnienie szlaków komunikacyjnych będzie rozwiązaniem dość krótkoterminowym. Uważam że wszystkie obecnie wdrażane projekty takie jak np. Master Plan - dotyczący modernizacji kolei są rozwiązaniami doraźnymi dającymi poprawę w komunikacji lądowej na przestrzeni kilku lub kilkunastu lat. Podobne problemy dotyczą również Łodzi. W moim wyobrażeniu na temat jak powinien wyglądać transport miejski w naszym mieście w roku 2030 doszłam do wniosku, że stosowne instytucje i projektanci powinni położyć większy nacisk na modernizację w oparciu o większe wykorzystanie obecnej infrastruktury drogowej i kolejowej, która moim zdaniem nie jest do końca prawidłowo eksploatowana. Mam wrażenie, że jedną z podstawowych metod, która jest obecnie praktykowana w celu poprawy komunikacji miejskiej jest ciągła rozbudowa ciągów drogowo-komunikacyjnych. Metoda ta ma swoje ograniczenia i znaczne koszty oraz trzeba pamiętać, że każde roboty drogowe w trakcie ich trwania dezorganizują i utrudniają dotychczasową komunikację. Często w drodze na uczelnie korzystając ze środków komunikacji miejskiej zaobserwowałam niewykorzystaną przestrzeń pomiędzy pojazdami szynowymi (tramwajami), która poruszyła moją wyobraźnie co do jej wykorzystania. Zapropo- nowałabym metodę modernizacji sieci komunikacji miejskiej, tak by stworzyła ona możliwość odciążenia w pewnym stopniu dróg i ulic, co jak sądzę stanowiłoby jeden z elementów usprawnienia ruchu ulicznego w naszym mieście na miarę 2030 roku. W celu utworzenia jakiegokolwiek projektu modernizacji i usprawnienia należy stworzyć pewne kryteria którym ów projekt będzie w stanie sprostać. Są to: - możliwie małe koszty modernizacji - bezpieczeństwo - ochrona środowiska - uniwersalność , elastyczność oraz kompatybilność
- niskie koszty eksploatacji i konserwacji
- szybkość i łatwość reagowania w sytuacjach kryzysowych (wypadki, awarie)
Po przeanalizowaniu siatki połączeń tramwajowych i autobusowych na przykładowym odcinku szlaku komunikacyjnego łączącego wschód i zachód naszego miasta dochodzę do wniosku, że mamy do czynienia z dublowanym systemem połączeń ( połączenia tramwajowe i autobusowe ), które się pokrywają, co przedstawia poniższy rysunek.
Z moich obserwacji wynika że niekiedy odległość pomiędzy niektórymi tramwajami wynosi orientacyjnie 1000 - 1500 metrów, co stanowi marnotrawstwo przestrzeni komunikacyjnej. Z bardzo przybliżonych obliczeń uwzględniających zachowanie bezpiecznych odległości można przyjąć iż w przestrzeni tej zmieściłoby się ok 15 samochodów osobowych.
Oczywiście takie rozwiązanie wymaga utworzenie wydzielonych traktów komunikacji miejskiej, które de facto już istnieją w postaci torowisk i sieci trakcyjnej. Stanowiłoby to jednocześnie szkielet przyszłej infrastruktury podlegającej modyfikacji. Oczywistym również jest modernizacja lub wymiana pojazdów komunikacji miejskiej o czym napisze w późniejszym etapie mojego opracowania.
Pragnę nadmienić, że podobne rozwiązania z wydzielonymi traktami komunikacji miejskiej istnieją w wielu miastach na świecie. Przykładem takiego rozwiązania jest stolica Malezji, w której istnieją tylko torowe wydzielone szlaki komunikacji miejskiej. Jednak wdrożenie dokładnie takiego samego (opartego na betonowych palach) rozwiązania byłoby bardzo kosztowne i uważam, że trzeba wykorzystać obecną infrastrukturę, którą należy zmodernizować.
Na poniższym rysunku prezentuję przykładową przyszłościową koncepcję połączeń wyposażonych w wydzielone trakty komunikacyjne.
1.napęd zasilany z trakcji + ładowanie akumulatorów
2.napęd zasilany z akumulatorów
Jak łatwo można zauważyć Al.Włókniarzy i ul.Zachodnia mamy wolną od pojazdów autobusowych zaś na ulicach poprzecznych sytuacje mamy bez zmian z tą różnicą, że pojazdy spalinowe zostały zastąpione pojazdami o napędzie elektrycznym, co jest pozytywnym czynnikiem w kierunku ochrony środowiska.
Po krótkiej analizie informacji dotyczących technologii i konstrukcji silników elektrycznych myślę, że w chwili obecnej znacznie wyprzedzają one swoją sprawnością silniki spalinowe i dlatego sensownym rozwiązaniem wydają się konstrukcje pojazdów o napędzie mieszanym tzw.hybrydowe.
Nie bez znaczenia pozostaje również fakt opracowania nowych źródeł energii magazynowalnej w postaci akumulatorów litowo-jonowych wyróżniających się bardzo dużą wydajnością i małymi gabarytami.
Pojazdy komunikacji miejskiej wyposażone będą w wyspecjalizowane układy elektroniki, automatyki i zabezpieczeń realizujących przełączenia trybu pracy zespołów napędowych ( trakcja/akumulator) oraz w niskostratne zespoły prostowników ładujących akumulatory. Nie wątpię,że szczegóły koncepcyjno-konstrukcyjne zasilania przyszłościowych pojazdów opracowane zostaną na wydziale elektrycznym naszej uczelni.
Na koniec moich rozważań pragnę nadmienić, że rozwiązanie pozbawione toro-
wych traktów komunikacyjnych wpłynie pozytywnie na szybkość usuwania skutków różnych wydarzeń komunikacyjnych np.awarii pojadów szynowych,
które obecnie są powodem bardzo uciążliwej dezorganizacji miejskiego ruchu ulicznego. Beztorowy trakt komunikacyjny zapewni łatwość w odholowaniu
uszkodzonego pojazdu zarówno na trasie traktu jak i poza nim. Ponadto trakty komunikacji miejskiej będą mogły być częściowo wykorzystywane przez pojazdy służb miejskich w sytuacjach tego wymagających.
Poza przedstawionymi wyżej nasuwają mi się jeszcze inne usprawnienia jak: -
-utworzenie odpowiedniej synchronizacji świateł,
-wykorzystanie kolei podmiejskiej do transportu przez obszar miasta pojazdów
wielkogabarytowych,
-zastosowanie taksówek powietrznych.
Mam nadzieję, że moje wyobrażeni zostaną kiedyś zrealizowane co z pewnością stanowić będzie dla mnie powód do ogromnej satysfakcji.
Materiały źródłowe;
www.e-autonaprawa.pl (18.01.2013)
www.trolley.gallery.prv.pl (18.01.2013)
Publikacja GUS; Transport wyniki działalności w 2000r.
Publikacja GUS; Transport-wyniki działalności w 2011r.
Informacje Ministerstwa Infrastruktury Master Plan dla Transportu Kolejowego do 2030r.
Zdjęcia prywatne