MIKROBIOLOGIA - wykład z dnia 28 III 2008

Temat: Sterylizacja i dezynfekcja. Szczepienia ochronne.

Wrażliwość mikroorganizmów na środki dezynfekujące

(od najmniejszej do największej) >> priony - białka (CJD, BSE) / najbardziej oporne; zarodniki bakterii (Clostridium, Bacillus); prątki (Mycobacterium tuberculosis, M. Avium); cysty pasożytów, wirusy bezosłonkowe (Polis); bakterie Gram (-); grzyby; bakterie Gram(+); wirusy osłonkowe.

Sterylizacja - wyjaławianie procesem fizycznym lub chemicznym prowadzącym do zniszczenia wszystkich form życia.

Etapy sterylizacji

Strefy sterylizatorni

Metody sterylizacji

Sterylizacja parowa

W przypadku materiałów o zanieczyszczeniu prionami patologicznymi zalecane jest autoklawowanie w 134 C przez 19 min. przy 3 atm. ciśnień.

Sterylizacja radiacyjna

Niszczenie drobnoustrojów i ich spor przez dużą dawkę promieniowania gamma. Pozwala na wyjałowienie przedmiotów z każdego tworzywa i o dowolnym kształcie łącznie z opakowaniem. Stosowana tylko przez dużych producentów (materiałów opatrunkowych, bielizny operacyjnej, sprzętu jednorazowego użytku, biomateriałów, implantów.

Filtracja jest wykorzystywana do przygotowania płynnych postaci leków lub podłoży.

Sterylizacja plazmowa

Nadtlenek wodoru w warunkach wysoko próżniowych przeprowadza się do postaci pary, a następnie do stanu zjonizowanego, czyli plazmy (35-55 C) Wykorzystywana jest do sterylizacji endoskopów, materiałów z tworzyw sztucznych, implantów.

Kontrola procesu sterylizacji:

  1. fizyczna: sprawdzenie parametrów sterylizacji - ciśnienie, temperatura, czas

  2. chemiczna: z wykorzystaniem wskaźników chemicznych, które w warunkach koniecznych do zabicia zarodników zmieniają barwę)

  3. biologiczna: polega na działaniu czynnikami sterylizującymi na żywe, wysoce oporne na temperaturę zarodniki nie chorobotwórczych laseczek. Zabicie zarodników oznacza, że zostały zabite wszystkie drobnoustroje w sterylizowanym materiale.

Wskaźnik biologiczny zarodniki, Bacillus spp.

Sporal A>> odczyt po 7 dniach

Sporal S >> odczyt po 7 dniach

Test fiolkowy >> odczyt po 48 h

Szybkie testy >> odczyt po 3 h

Wskaźniki biologiczne - materiały biologiczne wykorzystujące obecność przetrwalników.

Opakowanie wysterylizowane - nieprzenikliwe dla drobnoustrojów

Dezynfekcja proces prowadzący do zniszczenia lub usunięcia większych wegetatywnych form drobnoustrojów - nie niszczy przetrwalników.

Metody dezynfekcji:

Proces dezynfekcji dzielimy na:

Poziomy dezynfekcji:

Dezynfekcja aparatów endoskopowych: aparaty endoskopowe podlegają dezynfekcji wysokiego poziomu, czyli zniszczeniu wszystkich wirusów, grzybów i form wegetatywnych bakterii.

Ryzyko przeniesienia infekcji

Chemiczne środki dezynfekujące: skuteczność stosowanych środków dezynfekujących zależy od czasu działania, stężenia, przepuszczalności, temperatury, pH, twardości wody, ilości drobnoustrojów.

Lampy bakteriobójcze: promieniowanie nadfioletowe (UV) dezynfekcja powierzchniowa, powierzchniowe promieniowanie nie przenika w głąb materiału. Rejestr godzin pracy promiennika. Skuteczność zależy od ilości, rozmiaru i czasu pracy promiennika.

Sanityzacja (sprzątanie) należy traktować jako zabieg higieniczny polegający na usunięciu zanieczyszczeń wraz z innymi drobnoustrojami.

ASEPTYKA oznacza technikę, której celem jest utrzymanie wszystkich mikroorganizmów poza polem pracy lub obszarem.

Warunków aseptycznych wymaga praca lekarza, mikrobiologa, farmakologa.

ANTYSEPTYKA jest to usuwanie drobnoustrojów z powierzchni skóry, ran, błon śluzowych za pomocą środków o działaniu antydrobnoustrojowym.

Definicja szczepionki

Szczepionką nazywamy preparat biologiczny zawierający antygeny które pobudzają swoistą odporność komórkową i humoralną organizmu poddanego działaniu preparatu.

Znaczenie szczepień masowych:

Definicja szczepionki

Szczepionka jest to odpowiednio przygotowany preparat zawierający antygen lub antygeny w formie żywych (atenowanych) lub zabitych (inaktywowanych) drobnoustrojów lub ich produktów.

Rodzaj i charakter szczepionek:

+ KALENDARZ SZCZEPIEŃ