Komunikacja - zajęcia socjoterapeutyczne, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne


ZAJĘCIA SOCJOTERAPEUTYCZNE - KOMUNIKACJA

Do opracowania i przeprowadzenia zajęć dotyczących komunikacji skłoniły mnie wieloletnie doświadczenia w pracy z młodzieżą. Z moich obserwacji wynika, iż młodzi ludzie w kontaktach interpersonalnych borykają się z wieloma problemami.

Do najczęstszych należą: brak umiejętności skoncentrowania się na wypowiedzi innych osób, niewłaściwe odczytywanie intencji i zamiarów rozmówcy, trudności z jasnym wyrażaniem własnego zdania i swoich potrzeb, blokada i opór podczas wystąpień na forum grupy. Brak tych podstawowych umiejętności komunikacyjnych staje się przyczyną wielu nieporozumień i konfliktów. Aby pomóc młodym ludziom przezwyciężać te trudności i doskonalić ich relacje z rówieśnikami i dorosłymi zaproponowałam im uczestniczenie w cyklu zajęć rozwijających umiejętności interpersonalne.

Cykl składa się z 4 części. Rozpoczyna się zajęciami integracyjnymi, których celem jest wzajemne, głębsze poznanie się uczestników i przełamanie onieśmielenia. Wykorzystywanie gier ruchowych i zabaw sprawia, że cieszą się one dużym powodzeniem wśród młodzieży, przynoszą autentyczną radość i wyzwalają wiele energii. Drugie spotkanie ma na celu poznanie istoty komunikacji, ćwiczenie umiejętności aktywnego słuchania, udzielania informacji zwrotnych i autoprezentacji. Kolejne zajęcia pomagają w uświadomieniu istnienia barier komunikacyjnych. Grupa sama odkrywa problemy werbalnej komunikacji, dostrzega konieczność istnienia pewnych reguł w rodzaju: "mówi tylko jedna osoba", "nie przerywamy sobie wzajemnie". Najistotniejsze jest uchwycenie przez młodzież zalet komunikacji dwustronnej. Ostatnie zajęcia poświęcone są komunikacji niewerbalnej. Młodzież ma możliwość uświadomienia sobie i doświadczenia, jak wiele informacji (ok.65%) o sobie, swoich emocjach, stosunku do innych jest przekazywana bez słów. Często wiele osób intuicyjnie zdaje sobie z tego sprawę, ale dopiero udział w proponowanych im grach i zabawach sprawia, że ich uczestnicy stają się bardziej wyczuleni na te sygnały i są w stanie wykorzystywać je w porozumiewaniu się z innymi.

Poniżej zaprezentowane scenariusze realizowałam z młodzieżą w wieku od 15-18 lat na cotygodniowych zajęciach trwających ok. 90 min.



Scenariusz zajęć socjoterapeutycznych nr l

Temat zajęć:
Integracja grupy

Cel zajęć: - wzajemne poznanie członków grupy
- integracja grupy
- zabawa
Metody: - gry ruchowe
- uzupełnianie zdań
- zabawa
Czas trwania: 90 min.
Materiały pomocnicze: karteczki, szpilki, długopisy

Przebieg zajęć:

1) "Poznajmy się"- każdy z uczestników spotkania otrzymuje identyfikator (np. w kształcie serca) oraz szpilkę służącą do przypięcia go do swojego ubrania. Wypełnia go, wpisując w poszczególne okienka odpowiedzi na zawarte w nim pytania. Następnie po przypięciu go do ubrań wszyscy uczestnicy chodzą swobodnie po sali, rozmawiają szukając osób o podobnych cechach. Podsumowanie ćwiczenia: "Czy udało Ci się znaleźć osobę o podobnych zainteresowaniach, zbliżonych cechach itp.?" Przykłady pytań: - jaka jest Twoja ulubiona książka?
- jaki jest Twój ulubiony kolor?
- jaka jest Twoja ulubiona potrawa? itd.

2) "Komórki do wynajęcia"- uczestnicy siadają w kręgu na krzesłach (krzeseł jest o jedno mniej niż osób w grupie). Jeden z uczestników staje na środku i ma za zadanie zaprezentować się przed grupą wypowiadając jedno zdanie na temat "kim jestem". Następnie wszyscy, którzy stwierdzą, że wypowiedziane zdanie pasuje do nich, szybko zamieniają się miejscami, osoba stojąca na środku stara się zająć wolne miejsce. Osoba, dla której zabrakło miejsca, zostaje w środku i podaje następne hasło. Ten cykl powtarza się wielokrotnie, aż do osłabienia dynamiki. Zadaniem prowadzącego jest zachęcanie uczestników do otwartości i osobistych wypowiedzi.

3) "Znajdź swojego partnera"- wszyscy stoją w kręgu. Osoba prowadząca wręcza każdemu kartkę, na której napisana jest nazwa zwierzęcia. Wszyscy próbują naśladować głosy tych zwierząt i starają się chodząc po pokoju, znaleźć drugą osobę, która wydaje odgłosy takie jak oni. Kiedy pary dobiorą się, można dalej formować większe grupy np. ptaki, ssaki itp.

4) "Niedokończone zdania" - uczestnicy siedzą w kole, prowadzący podaje początek zdania i prosi uczestników o ich dokończenie, w takiej kolejności, w jakiej siedzą. Można zmieniać kierunek po każdej rundzie, uczestnicy mają prawo zrezygnować z dokończenia jakiegoś ze zdań. Niedokończone zdania:
Dzisiaj czuję się......
Najbardziej czuję się szczęśliwy, gdy.....
Najważniejsza cecha przyjaciela to moim zdaniem......
Nie lubię u innych......
Dwa słowa opisujące mnie to.......
Jest mi smutno, kiedy......itp.

5) "Tramwaj"- uczestnicy dzielą się na dwie grupy, tworząc dwa szeregi stojące do siebie twarzami, w odległości kilkunastu centymetrów. Prowadzący prosi o wyobrażenie sobie przez nich, że stoją w tramwaju, jedna osoba z końca stara się przepchnąć między dwoma szeregami, z końca tego tramwaju na początek. Osoba, która przepchnęła się na początek staje w jednym szeregu i rusza następna osoba z końca, aż przejdą wszyscy. Grupa nie ma ułatwiać przejścia tym, którzy się przepychają, przeciwnie mają się oni natrudzić.

6) "Fala meksykańska"- wszyscy stoją w kręgu, trzymają się za ręce, podnoszą je najpierw do góry, potem w dół na kształt fali


Scenariusz zajęć socjoterapeutycznych nr 2

Temat zajęć:
Uczymy się efektywnie komunikować

Cel
zajęć: - poznanie istoty procesu komunikacji
- ćwiczenie umiejętności aktywnego słuchania
- nauka udzielania informacji zwrotnych
- autoprezentacja
Metody: - rundka
- "burza mózgów"
- zabawa
Czas zajęć: 90 min.
Materiały pomocnicze: flamastry, kartki papieru

Przebieg zajęć:

l) "Autobiografia"- uczestnicy dobierają się w trójki, tworząc małe kółka, tak, by wszyscy byli zwróceni do siebie twarzami. Wybierają spośród siebie osobę A-mówiącego, osobę B- słuchacza i osobę C-obserwatora. W czasie trzech minut osoba A opowiada osobie B o swoim życiu, zaczynając od najwcześniejszego momentu i kontynuując chronologicznie do dnia dzisiejszego. Osoba B słucha uważnie, jak tylko potrafi. Obserwator patrzy na słuchacza i obserwuje go, stara się wyodrębnić te wypowiedzi i zachowania, które były pomocne mówiącemu oraz te, które utrudniały wypowiedź (może zapisywać spostrzeżenia). Po zakończeniu tej części ćwiczenia, osoba A mówi słuchaczowi, jak czuła się w kontakcie z nim (co z jego zachowania pomagało, a co przeszkadzało jej). Potem głos zabiera obserwator, który również udziela informacji słuchaczowi, na temat jego sposobu słuchania.
Potem następuje zmiana, aż wszystkie osoby znajdą się w każdej z ról.

2) "Rundka"- omówienie ćwiczenia koncentruje się na samopoczuciu uczestników po zakończeniu ćwiczenia; na tym, w jakiej roli czuli się lepiej, a w jakiej gorzej, co sprawiało im szczególne trudności, z czego są najbardziej zadowoleni.

3) "Prezentacja bohaterów"- zadaniem uczestników jest teraz przedstawienie biografii swoich rozmówców, którą przed chwilą wysłuchali. Prowadzący podkreśla, iż jest to znakomita okazja do sprawdzenia i skonfrontowania, czy i w jakim stopniu słuchacze zapamiętali i zrozumieli wszystko, co chcieli przekazać im mówiący, czy ich intencje były dobrze rozumiane.

4) "Rundka"- omówienie w kręgu odczuć poszczególnych osób w trakcie tego ćwiczenia, co sprawiało trudności, co było przyjemne, czy słuchacze wiernie odtworzyli wypowiedzi mówiących, jakie uczucia wzbudzały się w momencie, gdy o nich mówiono. Wypowiedzi mogą wywołać żywą dyskusję, która też może być formą podsumowania tego ćwiczenia.

5) "Burza mózgów"- uczestnicy dzielą się na grupy, w każdej z nich mają stworzyć listę cech dobrego słuchacza, jakie zachowania o tym świadczą, co sprawia, że czujemy, iż jesteśmy słuchani, zapisując wszystkie propozycje. Następnie grupy łączą się ze sobą i dokonują selekcji pomysłów, zapisując np. na tablicy (kartonach, szarym papierze) ostateczną uzgodnioną wspólnie listę.

6) "Mini-wykład"- omówienie wiadomości dotyczących efektywnej komunikacji. Odwołując się do opracowanej w poprzednim ćwiczeniu listy prowadzący porządkuje dotychczasową wiedzę i umiejętności uczestników wprowadzając pojęcia: aktywne słuchanie, parafraza, informacje zwrotne, klaryfikacja.

7) "Metafory" - zabawa polega na przekazaniu informacji zwrotnych o poszczególnych osobach poprzez nadanie im krótkich metaforycznych imion. Nie chodzi by były to imiona własne, ale takie określenia, nazwy, które oddałyby to, w jaki sposób widzimy te osoby, jaka ich cecha jest dla nas najbardziej wyraźna, widoczna w grupie. Każdy z nas będzie stawał kolejno przed wszystkimi i na zasadzie pierwszego skojarzenia nadawał nowe imię. Uczestnicy siedzą w kole i kolejne osoby podchodzą do każdego obdarzając nowym imieniem (należy zaznaczyć, że nie powinny to być określenia obraźliwe, wulgarne).


Scenariusz zajęć socjoterapeutycznych nr 3

Temat zajęć:
Przeszkody w komunikacji

Cele zajęć: - uświadomienie istnienia barier komunikacyjnych
- zapoznanie z rodzajami komunikacji (jedno- i dwustronnej)
Metody: - zabawa
- rundka
- praca w małych zespołach
Czas trwania: 90 min.
Materiały pomocnicze: rysunek, kartki, długopisy, kłębek wełny.

Przebieg zajęć:

1) Wprowadzenie - przedstawienie celu zajęć, uświadomienie, że porozumiewanie się kształtuje relacje między ludźmi i wpływa na poczucie własnej wartości. Ważna jest zatem znajomość przeszkód, które wpływają na przebieg procesu komunikacji.

2) "Pajęczynka" - zabawa na "dobry początek". Uczestnicy ustawiają się w kręgu. Po kolei rzucany jest kłębek wełny, a każdy trzyma w ręku swój fragment nitki. Każdy rzuca kłębek do wybranej przez siebie osoby, mając do wyboru dokończenie zdania:"Podoba mi się u Ciebie.. ", "Lubię w Tobie to.... " Osoba, która złapie kłębek odpowiada: "Dziękuję Ci....." i rzuca dalej, mówiąc następnej osobie wybrane zdanie.

3) "Głuchy telefon"- prowadzący podaje pierwszej osobie kartkę z zapisaną informacją. Informacja powinna zawierać od 12-20 słów. Zadaniem uczestników jest przekazywanie tej informacji jeden raz, szeptem kolejnej osobie. Ostatnia osoba na głos przedstawia treść komunikatu, który otrzymała. Uczestnicy porównują wersję pierwotną z ostateczną. Podsumowaniem jest wspólna analiza przyczyn zakłóceń i sposobu ich uniknięcia.

4) "Rysunek" -jedna z osób otrzymuje od prowadzącego kartkę z rysunkiem ( układem figur geometrycznych). Staje ona tyłem do grupy i jej zadaniem jest opisanie otrzymanego rysunku, a zadaniem uczestników narysowanie go na swoich kartkach. Ćwiczenie wykonuje się w dwóch etapach:
I etap - grupa nie może zadawać pytań osobie przedstawiającej,
II etap - wszyscy uczestnicy wykonują te same czynności, ale mogą zadawać pytania dotyczące rysunku, a przedstawiający udziela wyjaśnień.
Po wykonaniu zadania wszyscy porównują rysunki wykonane podczas I i II etapu. Podsumowaniem jest wyciągnięcie wniosków dotyczących komunikacji jedno- i dwustronnej.

5) "Wieża Babel"- jeden z uczestników wychodzi z pomieszczenia. Pozostali wymyślają przysłowie, rozdzielają między sobą poszczególne wyrazy. Gdy uczestnik wraca zza drzwi, na znak prowadzącego wszyscy krzyczą głośno swoje wyrazy. Zadaniem słuchającego jest odgadnąć przysłowie z ogólnego hałasu. Jeśli odgadła to ma prawo wskazać kolejnego wychodzącego, jeśli nie to ponownie wychodzi za drzwi.

6) "Dwie gaduły"- uczestnicy dzielą się na pary i na znak prowadzącego jednocześnie mówią przez ok. 3 min. na jakiś dowolny temat. Po zakończeniu ćwiczenia dzielą się ze wszystkimi tym, co zapamiętały w trakcie takiej rozmowy.

7) "Rundka"- uczestnicy wypowiadają się na temat zajęć, stopnia trudności poszczególnych ćwiczeń, przydatności informacji, umiejętności rozpoznawania barier komunikacyjnych i ich wpływu na kontakt z innymi osobami.


Scenariusz zajęć socjoterapeutycznych nr 4

Temat zajęć:
Komunikacja niewerbalna

Cel zajęć: - zabawa
- uświadomienie znaczenia komunikacji niewerbalnej (mowy ciała)
- ćwiczenie umiejętności komunikacji niewerbalnej
- samopoznanie
Metody: - gry psychologiczno-ruchowe
- pantonima
- rundka
Czas trwania: 90 min.
Materiały pomocnicze: kartki z namalowanymi "buźkami" wyrażającymi różne stany emocjonalne, kolorowe płótna, zasłony, kartki, długopisy.

Przebieg zajęć:

l) "Buźki"- uczestnicy losują karty z "buźkami". Następnie po kolei, pantomimicznie odgrywają scenkę z uczuciem, jakie przedstawia "buźka", pozostali mają zgadywać, jakie to uczucie. Po zakończeniu ćwiczenia omawia się trudności, jakie sprawia czasem wyrażanie uczuć bez słów.

2) "Ambasador"- grupa dzieli się na dwa zespoły, które znajdują sobie oddzielne miejsca. Każda z grup pisze na kartce hasło, może to być przysłowie, tytuł piosenki, filmu, książki, sztuki, popularny zwrot. Wybiera także swojego przedstawiciela- "ambasadora", którego wysyła do grupy przeciwnej. Ambasador bierze kartkę z hasłem od grupy przeciwnej, wraca do swojej i stara się, nie używając słów, a jedynie przy pomocy mimiki, gestów, pantomimy przekazać hasło. Powinien to zrobić w taki sposób, sugestywnie i jasno, aby jego grupa mogła jak najszybciej odgadnąć hasło. Wygrywa zespół, który szybciej odgadnie hasło.

3) " Prezentacja siebie"- zadaniem uczestników jest pokazanie obrazu własnej osoby w niekonwencjonalny sposób, bez użycia stów. Prowadzący podkreśla, że czasami więcej można wyrazić za pomocą postawy ciała, mimiki, gestów. Uczestnicy wychodzą po kolei na środek koła i w pantomimiczny sposób pokazują siebie:
- jak widzą siebie
- jak chcieliby widzieć
- jak wydaje im się, że są postrzegani przez innych.
Podsumowaniem ćwiczenia jest rundka dotycząca pojawiających się emocji, trudności w prezentacji bądź odbiorze, samopoczucia po wykonaniu ćwiczenia, ewentualnych korzyści - lepszego poznania siebie i innych.

4) "Głaski" - ktoś na ochotnika staje w środku koła utworzonego przez pozostałych. Ma zamknąć oczy i stać w milczeniu. Inni członkowie grupy zbliżają się do niego i niewerbalnie, w jaki tylko chcą sposób, okazują swoje uczucia. Może to przybrać formę przytulania, głaskania, masowania itp. Po znalezieniu się w kręgu przez wszystkich, którzy chcieli - omówienie w kręgu odczuć po niewerbalnym wyrażaniu akceptacji.

5) "Nastrój w kolorze"- każdy z uczestników próbuje określić, w jakim kolorze jest jego nastrój na zakończenie zajęć. Dla uatrakcyjnienia można przygotować kolorowe płótna, zasłony, prześcieradła, w które uczestnicy będą się owijać.

6) "Krąg" - dzielenie się refleksjami płynącymi z doświadczeń przeżytych podczas poszczególnych ćwiczeń.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Scenariusz spotkania z cyklu - Komunikacja niewerbalna, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Scenariusz spotkania z cyklu - Komunikacja niewerbalna, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Scenariusze zajęć świetlicowych - zestawienie bibliograficzne w wyborze, konspekty zajęć, zajęcia so
Scenariusze zajęć dotyczące agresji, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Scenariusz zajęć - Rozpoznawanie i wyrażanie swoich uczuć, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutycz
Zajęcia socjoterapeutyczne - Jestem ważny, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Scenariusz zajęć - Bez złości mamy więcej radości - cz. I, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyc
Tworzenie świetlicy terapeutycznej, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Warsztat psychologiczny - Autoprezentacja, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Konspekt zajęć - Mój przyjaciel. Zabawy dramowe, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Asertywność - sztuka do opanowania, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Karta pracy - ludzik stresu, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Scenariusz - Techniki mnemoniczne, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Konspekt zajęć - Trening twórczości, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Warsztat psychologiczny - Stres i sposoby radzenia sobie z nim, konspekty zajęć, zajęcia socjoterape
Nad własną ścieżką się zastanów, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeutyczne
Przeciwdziałanie agresji - program zajęć socjoterapetucznych, konspekty zajęć, zajęcia socjoterapeut
TWORZYMY SIEBIE - Zbiór ćwiczeń do przeprowadzenia na godzinie wychowawczej, konspekty zajęć, zajęci

więcej podobnych podstron