o
V, h
V[km/h\
Rys. 7.2. Zależność między prędkością obrotową silnika a prędkos'cią jazdy
Proste te przedstawiają zależności między prędkością obrotową silnika a prędkością jazdy na danym biegu, przy dobrze działającym sprzęgle ciernym oraz przy pomijalnie małym poślizgu kół.
Rozpędzanie samochodu na biegu pierwszym odbywa się według prostej 1 aż do obrotów silnika 112, założonych jako najwyższe dopuszczalne. Dla uzyskania większej prędkości jazdy konieczna jest zmiana przełożenia. Załóżmy, że czas zmiany biegu jest krótki i w czasie tym nie następuje spadek prędkości jazdy. Przejście z biegu pierwszego od razu na bieg 2 jest możliwe, lecz powodowałoby konieczność rozpędzania samochodu od bardzo malej prędkości obrotowej silnika, przy której moc i moment obrotowy są również małe. Dlatego też wybierzmy prędkość obrotową silnika n\, którą uznamy za korzystną do przeprowadzenia zmiany biegu. Jeśli będziemy rozporządzać biegiem o odpowiednim przełożeniu, to rozpędzanie samochodu odbywać się będzie według prostej 2, następnie 3, aż do prostej z. Dobór przełożeń biegów pośrednich jest więc równoznaczny z ustaleniem sposobu wypełnienia "ząbkami” pola wykresu n(V).
Udowodnimy przede wszystkim, że jeśli zmiana biegów ma się odbywać na każdym biegu przy tych samych granicznych prędkościach obrotowych silnika, to przełożenia powinny tworzyć ciąg geometryczny.
Oznaczając w celu skrócenia zapisu
= k (7.22)
Td
112