WYDZIAŁ TRANSPORTU I ELEKTROTECHNIKI
UNIWERSYTETU TECHNOLOGICZNO - HUMANISTYCZNEGO
Model jest modelem statystycznym jeżeli przynajmniej jeden parametr jest zmienną losową o nieznanym rozkładzie prawdopodobieństwa.
Model jest modelem strategicznym jeżeli przynajmniej jeden parametr tego modelu jest tzw. zmienną strategiczną.
Ze względu na liczbę etapów opisu procesu decyzyjnego mówimy o modelach statycznych i dynamicznych.
Modele statyczne opisują jednoetapowy proces decyzyjny a dynamiczne wieloetapowy. W uproszczeniu należy rozumieć, że w procesie wieloetapowym decyzje późniejsze zależą od decyzji wcześniejszych. Twórcą tego podejścia jest R. Bellman, którego zasada optymalności, pozwala rozwiązywać niektóre problemy. Modele dynamiczne mogą być ciągłe lub dyskretne.
Uwzględniając dokonany podział, modele można zaklasyfikować do następujących podstawowych klas zadań występujących w badaniach operacyjnych:
1. Programowanie liniowe PL
2. Programowanie liniowe całkowitoliczbowe PLC
3. Programowanie liniowe binarne PLB
4. Programowanie nieliniowe PN
5. Programowanie nieliniowe całkowitoliczbowe PNC
6. Programowanie nieliniowe binarne PNB
7. Programowanie mieszane PM
8. Programowanie ilorazowe PI
8. Uwagi ogólne o rozwiązywaniu modeli matematycznych zagadnień decyzyjnych
Generalnie metody służące do rozwiązywania modeli można podzielić na analityczne i symulacyjne. Ponadto wśród metod analitycznych rozróżniamy metody dokładne i przybliżone.
Duża część metod służących do rozwiązywania modeli cechuje się dość dużą pracochłonnością. Zazwyczaj są to algorytmy, w których obliczenia przeprowadza się iteracyjnie. Przerwanie obliczeń następuje po spełnieniu jednego lub większej liczby kryteriów występujących w algorytmie. Aby można było skutecznie rozwiązywać modele o dużych rozmiarach stosuje się wspomaganie procesu rozwiązywania przy pomocy techniki komputerowej. Do tego celu używane są specjalizowane programy realizujące dany algorytm lub też stosuje się uniwersalne oprogramowanie z zakresu przeprowadzania obliczeń matematycznych. Można tu wyróżnić takie narzędzia programowe jak Mathematica, MatLab, Mapie, MatchCad, Statistica, Excel, Lotus 1,2,3. Niektóre z tych