Sylabus modułu: Psychologia społeczna I
Liczba ECTS 3
Moduł obowiązkowy dla: Psychologia (NST)
Moduł koordynuje: dr Krystyna Balawajder
Kontakt do koordynatora: mail
krystyna.balawajder@swps.edu.pl
Dyżur koordynatora modułu: poniedziałki w godz. 10-12 oraz w weekendy: 20.10 (w g.13.15 14.15);
18.11 (w g.13.15 14.15); 9.12 (w g.15.15 16.15);
Elementy składowe modułu wraz z nazwiskami osób prowadzących zajęcia:
Wykład - Prof. dr hab. Augustyn Bańka
Ćwiczenia - dr Aleksandra Sarna (grupa 02)
- mgr Anna Bator (grupa 01)
Efekty kształcenia założone w module z odniesieniem do efektów kierunku i efektów
ogólnouczelnianych:
Zakres efektu
Efekty kształcenia dla modułu („autorskie”)
Odniesienie
do efektów
kształcenia
kierunkowych
Sposób weryfikacji efektów
kształcenia
Wiedza
Student zna teorie psychologii społecznej, wyjaśniające mechanizmy
funkcjonowania człowieka w jego otoczeniu oraz badania empiryczne,
których wyniki pomagałyby mu rozumieć i wyjaśniać różne procesy
społeczne.
K_W03
K_W10
Pisemne kolokwia cząstkowe
Wypowiedzi ustne
Końcowy test wiedzy w postaci
egzaminu testowego
jednokrotnego wyboru
Student zna aparat pojęciowy właściwy dla psychologii społecznej w
zakresie; wiedzy i sądów o świecie społecznym, samowiedzy i
samowartościowania, postaw i zmiany postaw, wpływu społecznego,
atrakcyjności interpersonalnej, altruizmu, agresji oraz procesów
wewnątrz- i międzygrupowych.
K_W02
Pisemne kolokwia cząstkowe
Wypowiedzi ustne
Końcowy test wiedzy
Student zna zarówno klasyczne koncepcje i badania, jak i aktualny dorobek
psychologii społecznej w tym dorobek światowej psychologii, jak i wyniki
badań polskich psychologów społecznych.
K_W03
K_W10
Pisemne kolokwia cząstkowe
Końcowy test wiedzy
Umiejętności
Student potrafi czytać ze zrozumieniem i wyciągać wnioski ze
współczesnych prac naukowych z zakresu psychologii społecznej.
K_U01
K_U02
K_U03
Zadania pisemne
Wypowiedzi ustne
Student potrafi aplikować teoretyczną wiedzę z zakresu psychologii
społecznej do konkretnych sytuacji życia codziennego w tym
odpowiedzialnie konsultować i doradzać ludziom oraz instytucjom w
zakresie problemów związanych ze społecznym funkcjonowaniem
jednostek i grup.
K_U01
K_U02
K_U03
K_U06
K_U09
Zadania pisemne
Wypowiedzi ustne
Dyskusje
Kompetencje
społeczne
Student jest otwarty na nowe informacje o świecie społecznym.
K_K01
Wypowiedzi ustne
Student jest empatyczny, otwarty i życzliwy w stosunku do osób
należących do różnego rodzaju mniejszości lub znajdujących się w
niekorzystnym położeniu czy złej sytuacji życiowej oraz jest wrażliwy na
wszelkie przejawy niesprawiedliwości społecznej, nietolerancji i
dyskryminacji.
K_K03
K_K06
K_K07
Wypowiedzi ustne
Dyskusje
Daty wszystkich zajęć wchodzących w skład modułu:
Według spersonalizowanego harmonogramu dostępnego na platformie Wirtualnej Uczelni.
Sprawdzanie osiągnięć studentów w module ma następujące formy:
Wykład: test zaliczeniowy
Ćwiczenia:
1. Obecność na zajęciach (obowiązkowa obecność na 12 godzinach zajęć)
2. Przygotowanie do zajęć zgodnie z sylabusem
3. Zaliczenie na 65% dwóch testów.
Szczegółowa tematyka zajęć składowych i wymagana literatura
Załącznik 1.
WYKŁADY
1. Historia i przedmiot psychologii społecznej
2. Metody psychologii społecznej i orientacje teoretyczne w psychologii społecznej
3. Orientacje teoretyczne w psychologii społecznej
4. Świadomość otoczenia personalnego, otoczenia fizycznego i samoświadomość
5. Poznanie społeczne i procesy atrybucji
6. Procesy atrybucji
7. Stereotypy i uprzedzenie
8. Spostrzeganie interpersonalne
9. Komunikacja werbalna i niewerbalna
10. Geneza, funkcje i zmiany postaw
11. Atrakcyjność interpersonalna i jej funkcje regulacyjne
12. Konflikty i ich rozwiązywanie
13. Motywacja i poczucie sprawiedliwości
14. Zachowania prospołeczne
15. Makiawelizm
16. Motywacja osiągnięć i reaktancja
17. Zachowania społecznie nieakceptowane
18. Inteligencja społeczna i emocjonalna
19. Zdolności i kompetencje społeczne
Literatura podstawowa:
1. Aronson, E. (1995). Człowiek – istota społeczna. Warszawa: PWN.
2. Bańka, A. (2002). Społeczna psychologia środowiskowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
Scholar.
3. Moskowitz, G.B. (2010). Zrozumieć siebie i innych. Psychologia poznania społecznego. Gdańsk:
GWP.
4. Kenrick, D.T., Neuberg, S.L., Cialdini, R.B. (2006). Psychologia społeczna. Gdańsk. GWP.
5. Wojciszke, B. (2002). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Scholar.
6. Macrae, C., Stangor, Ch., Hewstone, M. (1999). Stereotypy i uprzedzenia. Gdańsk: GWP.
7. Cialdini, R. (1994) Wywieranie wpływu na ludzi. Gdańsk: GWP.
8. Bańka, A. (2009). Tożsamość w obliczu wyboru. Czasopismo Psychologiczne, 15,2 .333-360.
9. Nelson, T. Psychologia uprzedzeń. Gdańsk: GWP.
10. Brown. R. (2006). Procesy grupowe. Dynamika wewnątrzgrupowa i międzygrupowa. Gdańsk:
GWP.
11.Crisp, R.J., Turner, R.N. (2009). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
12. Lewicka, M., Bańka, A. (2008).Psychologia środowiskowa. W: Strelau, J., Doliński, D (red.)
Psychologia. Podręcznik akademicki (497-544). Gdańsk:: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
13. Adams, K., Galanes, G.J. (2008). Komunikacja w grupach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
PWN.
14. Bańka, A. (2005). Proaktywność. Podstawy teoretyczne, konstrukcja i analiza czynnikowa Skali
Proaktywności w Karierze. Poznań: Studio Print-B - Instytut Rozwoju kariery.
15. Bańka, A. (2005). Poczucie samoskutecznośći w Karierze. Podstawy teoretyczne, konstrukcja i
analiza czynnikowa Skali Poczucia Skuteczności w Karierze Międzynarodowej. Poznań-Warszawa:
Print B – Instytut Rozwoju kariery.
16. Bańka, A. (2005). Motywacja osiągnięć. Podstawy teoretyczne, konstrukcja oraz walidacja skali do
pomiaru motywacji osiągnięć w wymiarze międzynarodowym. Poznań-Warszawa: Print B – Instytut
Rozwoju kariery.
17. Bańka, A. (2005). Otwartość na nowe doświadczenia życiowe a tryby samoregulacji. Podstawy
teoretyczne oraz struktura czynnikowa Skali Otwartości na karierę Międzynarodową. Poznań-
Warszawa: Print B – Instytut Rozwoju Kariery.
18. Popiołek, K.(1989). Człowiek w sytuacji pomocy. Katowice: Wyd. UŚ.
19. Leathers, D.G. (2009). Komunikacja niewerbalna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
20. Morreale, S.P., Spitzberg, B.H., Barge, J.K. (2008). Komunikacja między ludźmi. Motywacja, wiedza
i umiejętności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
21. Aronson, E., Wilson, T.D., Akert, R.M. (1987). Psychologia społeczna: serce i umysł. Poznań: Zysk i
S-ka Wydawnictwo.
Literatura zalecana:
1. Wojciszke, B. (2010). Sprawczość i wspólnotowość. Podstawowe wymiary spostrzegania
społecznego. Gdańsk: GWP.
2. Łukaszewski, W., Doliński, D., Maruszewski, T., Ohme, R. (2009). Manipulacja. Sopot: Smak Słowa.
3..Argyle, M. (1999). Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa: PWN.
4. Wosińska, W. (2004). Psychologia życia społecznego. Gdańsk: GWP
5. Boski, P. (2009). Kullturowe ramy zachowań społecznych. Podręcznik psychologii międzykulturowej.
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
6. Moscovici, S. (1998). Psychologia społeczna w relacji „ja – inni”. Warszawa: WsiP.
7. McKay., Davis, M., Fanning, P. Sztuka skutecznego porozumiewnia się. Gdańsk: GWP.
8. Pospiszyl, I. (2009). Patologie społeczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
9. Griffin, E. (2003). Podstawy komunikacji społecznej. Gdańsk: GWP.
10. Tokarz, M. Argumentacja, perswazja, manipulacja. Gdańsk: GWP.
11. Zimbardo, P,G., Johnson, R.L., McCann, V. (2010). Psychologia. Człowiek i jego środowisko.
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
12. Branon, L. (2002). Psychologia rodzaju. Gdańsk: GWP.
13. Bell, P.A., Geene, T.C., Fisher, J.D. (2006). Psychologia śrdodowiskowa. Gdańsk: GWP.
14. Heatherton, T.F., Kleck, R.E., Hebl, M.R., Hull, J.G. (2008). Społeczna psychologia piętna.
Wydawnictwo Naukowe PWN.
15. Gellert, M., Nowak, C. (2008). Zespół. Gdańsk: GWP.
Załącznik 2
ĆWICZENIA
I Blok – WPŁYW SPOŁECZNY (3 godzin)
Rodzaje konformizmu – informacyjny i normatywny
Poziomy konformizmu – uleganie, identyfikacja, internalizacja
Oddziaływania społeczne: naśladowanie i modelowanie, kary i nagrody, bliskie związki
emocjonalne, siły działające w grupie
Posłuszeństwo autorytetowi
Zasady wpływu społecznego
Literatura obowiązkowa:
1.Elliot Aronson Psychologia Społeczna, 2006; Konformizm - wpływ na zachowanie Rozdział: 8,
Zakres stron: 209 – 242
2. Elliot Aronson Człowiek Istota Społeczna Wybór Tekstów, 2005; Stanley Milgram - Behawioralne
Badanie posłuszeństwa Rozdział: 2, Zakres stron: 48 – 63
3. Youtube Conformity to gender roles :
http://www.youtube.com/watch?v=a71h6LZKXTc
4. Robert Cialdini Wywieranie wpływu na ludzi, 2009 (całość)
5. Robert Cialdini Principles of influence :
http://www.youtube.com/watch?v=_4ZcStMsss8
II Blok – ROZUMIENIE I ODCZUWANIE ŚWIATA SPOŁECZNEGO (3 godz)
Struktury wiedzy o świecie: schematy, skrypty i teorie
Spostrzeganie świata społecznego
Wpływ kontekstu na sądy
Heurystyki i formułowanie sądów
Spostrzeganie osób: hierarchia znaczeń spostrzegania; procesy automatyczne; procesy
kontrolowane; ocenianie ludzi
Atrybucja - osądzanie ludzi na podstawie przyczyn przypisywanych ich zachowaniom
Literatura obowiązkowa:
1.Wojciszke B.: Psychologia społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011: R. 3
Poznanie społeczne, s. 72-96; R. 5 Spostrzeganie osób, s. 124-148
2. Elliot Aronson Psychologia Społeczna, 2006 Aronson - Spostrzeganie społeczne Rozdział: 4, Zakres
stron: 96 – 122
3. Michael Argyle Psychologia Stosunków Międzyludzkich, 1999 Spostrzeganie innych Rozdział: 4,
Zakres stron: 96 - 115
III Blok – KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA (3 godz)
Model komunikowania się ludzi
Komunikowanie się werbalne i niewerbalne
Zakłócenia i bariery w efektywnym komunikowaniu się
Literatura:
1.Balawajder K.: Komunikacja, konflikty, negocjacje w organizacji. Wydawnictwo Uniwersytetu
Śląskiego, Katowice 1998; R. 2 Model procesu komunikowania się, s. 12-19; R. 3 Właściwości
komunikacji interpersonalnej, s. 19-21; R. 4 Przyczyny zaburzeń w komunikowaniu się, s. 27-33
2. Ronald Adler Relacje interpersonalne- procesy porozumiewania się, 2011 Procesy międzyosobowe;
Kultura a porozumiewanie się- Rozdział: 1 i 2, Zakres stron: 4 - 61
3. AmArizona -Body Language President Obama http://www.youtube.com/watch?v=8z1Ak5cyTFA
IV Blok – POSTAWY I ZMIANA POSTAW (3 godz.)
Definicja, cechy i właściwości postaw
Kształtowanie i zmiana postaw
Środki masowego przekazu, propaganda i przekonywanie
Przewidywanie zachowań na podstawie znajomości postaw
Metody badania postaw – konstrukcja skali Likerta
Literatura:
1.Wojciszke B.: Psychologia społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011: R. 8.
Postawy, s. 200-224
2.Wosińska W: Psychologia życia społecznego, GWP, Gdańsk, 2004; R. 4 Postawy a zachowania, s.
137-173; R. 5 Perswazja, s. 173-211
V Blok – UPRZEDZENIA, STEREOTYPY, DYSKRYMINACJA (3 godz)
Stereotypy i uprzedzenia
Przyczyny uprzedzeń
Dyskryminacja
Sposoby zapobiegania i radzenia sobie z dyskryminacją
Literatura:
1. Elliot Aronson Psychologia Społeczna, 2006
Aronson - Uprzedzenia. Przyczyny i środki zaradcze Rozdział: 13, Zakres stron: 353 - 384
2. Barbara Weigl, Romowie 2007 Fragment: Agnieszka Caban - Poznawanie Romów. Zakres stron: 45 -
50
3. UnderstandingPrejudice -Would you protest Anti-Muslim Discrimination?
URL:
http://www.understandingprejudice.org/multimedia/reducing.htm
Wymagania co do zaliczenia modułu :
Uzyskanie oceny przynajmniej dostatecznej (3.0) z ćwiczeń i wykładów. Ogólna ocena zaliczenia
modułu jest średnią z ocen z wykładu i ćwiczeń.