background image

dr in

ż

. Stefan Brock

1

Parametry odcinkowe odpowiedzi 

skokowej

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

2

Regulator P

Zmniejszanie uchybu ustalonego
Zwi

ę

kszanie charakteru oscylacyjnego

Regulator PI.     K=1

Likwidacja uchybu ustalonego
Zwi

ę

kszanie charakteru oscylacyjnego

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

3

Regulator PID.     K=3,  Ti=2 

Zmniejszanie lecz dla wi

ę

kszych Td

zwi

ę

kszanie charakteru oscylacyjnego

k_P

0.25

Uchyb

T_ D

0

T =10 , K=4

4

10s+1

Scope

Saturation

Pulse

Generator

L =2

Integrator

1

s

[Wartosc_r zeczywista ]

[Sygnal _sterujacy ]

[Wartosc_rzeczywista ]

[Sygnal _ ster ujacy ]

Derivative

du /dt

1/T_I

0.1613

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

4

Zmodyfikowana metoda 

odpowiedzi skokowej

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

5

T

T

T

a

a

K

L

L T

+

=

+

L K

T

a

=

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

6

p

p

p

K*

3L

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

7

Metoda cz

ę

stotliwo

ś

ciowa ZN

1) Wybierz regulator typu P

2) Powoli zwi

ę

kszaj wzmocnienie, a

ż

do 

osi

ą

gni

ę

cia stanu drga

ń

niegasn

ą

cych 

sygnału wyj

ś

ciowego

3) Zachowaj warto

ść

wzmocnienia – K

u

okres oscylacji T

u

Dobór nastaw dla metody 

cz

ę

stotliwo

ś

ciowej

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

8

Porównanie metod odpowiedzi 

skokowej i cz

ę

stotliwo

ś

ciowej

PI

PID

cz

ę

stotliwo

ś

ciowa

char. skokowa

Krytyczna ocena metody ZN

Wzgl

ę

dny czas martwy: 

τ

=L/(L+T)

• τ<0,15 – przypadek łatwy, dominuje inercja –

z reguły wystarcza regulator typu PI. Człon D 

może poprawić dynamikę, zwłaszcza gdy 
wpływ zakłóceń jest mały. Nastawy metodą
ZN mogą być wyraźnie poprawione przy 
pomocy innych kryteriów. Metoda ZN nie 
opisuje doboru regulatora typu PD, który może 
być korzystny w tym przypadku

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

9

Krytyczna ocena metody ZN

• 0,15<τ<0,40 – przypadek pośredni. Metoda 

ZN daje dobre rezultaty w odniesieniu do 
reakcji na zakłócenie, lecz duże 
przeregulowania w odpowiedzi na zmianę
sygnału zadanego (tłumienie 1/4). Wskazane 
jest użycie współczynników wagowych (b, c
w torze sygnału zadanego.

Krytyczna ocena metody ZN

• τ>0,40 – przypadek trudny, z dominującym 

opóźnieniem. Metoda ZN daje słabe rezultaty. 
Zastosowanie regulatora PI/PID jest możliwe, 
lecz wymaga innych kryteriów doboru. 
Zdecydowaną poprawę mogą zapewnić
struktury zaawansowane – np. metoda 
predyktora Smitha.

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

10

Regulator PID dla obiektu z 

dominuj

ą

cym opó

ź

nieniem 

τ

=0,65 

Do

ś

wiadczalne dostrajanie 

regulatora

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

11

Metoda  Chiena, Hronesa i  

Reswicka (CRH) 

• Zapewnia lepsze tłumienie ni

ż

ZN

• Przebieg bez przeregulowania lub z 20% 

przeregulowaniem

• Inne kryteria dla optymalizacji odpowiedzi 

skokowej, inne dla reakcji na zakłócenie

Metoda CHR – reakcja na 

zakłócenie

p

p

L K

T

a

=

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

12

Metoda CHR – reakcja na skok 

warto

ś

ci zadanej

L K

T

a

=

p

p

Metoda Astroma

• Opracowana na podstawie bada

ń

do

ś

wiadczalnych szerokiej grupy obiektów

• Obliczenia – na podstawie odpowiedzi 

skokowej – jak w metodzie ZN

• Uwzgl

ę

dnia struktur

ę

regulatora ze 

współczynnikiem wagowym b

• Dla parametru wra

ż

liwo

ś

ci M=1 lub M=2

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

13

Metoda Astroma – regulator PI

Metoda Astroma – regulator PID

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

14

Metoda Astroma

Metoda ZN

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

15

Uproszczona metoda Astroma

P

Dla obiektu o sko

ń

czonej odpowiedzi na skok 

sygnału steruj

ą

cego

Uproszczona metoda Astroma

Dla obiektu o charakterze całkuj

ą

cym

P

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

16

Samostrojenie i adaptacja 

przemysłowych regulatorów PID

• Autotuning wykonywany jest na 

żą

danie 

operatora lub w zadanych chwilach

• Adaptacja parametrów wykonywana jest 

na bie

żą

co, w trakcie pracy regulatora

• Autotuning jest cech

ą

wielu regulatorów 

przemysłowych – dedykowanych i 
uniwersalnych. Dost

ę

pne s

ą

tak

ż

rozwi

ą

zania zewn

ę

trzne – sprz

ę

towe i 

programowe

Autotuning nie zast

ę

puje starannego 

projektu systemu regulacji 

Gdy system jest 

ź

le zaprojektowany:

– du

ż

e opó

ź

nienia (złe rozmieszczenie 

czujników, czujniki temperatury o du

ż

ej 

pojemno

ś

ci)

– niska rozdzielczo

ść

(

ź

le dobrane urz

ą

dzenia 

pomiarowe i wykonawcze)

– nieliniowo

ś

ci (brak uwzgl

ę

dnienia nieliniowo

ś

ci 

czujnika w układzie pomiarowym, luzy i du

ż

tarcie w głowicach zaworów)

nawet najlepszy autotuning nie zapewni 

zadawalaj

ą

cej pracy 

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

17

Metody regulacji adaptacyjnej

• Ci

ą

gła zmiana parametrów regulatora, 

zgodnie ze zmianami wła

ś

ciwo

ś

ci procesu

• W praktyce konieczna dla sterowania z 

wyprzedzeniem (feed-forward) – dobra 
znajomo

ść

modelu

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

18

Gain scheduling - przestrajanie

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

19

Metody samostrojenia

• Identyfikacja wła

ś

ciwo

ś

ci obiektu bez 

zamykania p

ę

tli regulacji –

Open-Loop Tuning

• Identyfikacja wła

ś

ciwo

ś

ci zamkni

ę

tej p

ę

tli 

regulacji –
Closed-Loop Tuning

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

20

Open-Loop Tuning

• Badanie obiektów stabilnych
• Pocz

ą

tek od stanu równowagi procesu

• Sygnał testowy:

– skok jednostkowy (obiekty o charakterze inercyjnym) 
– impuls (obiekty o charakterze całkuj

ą

cym)

• Dobór amplitudy sygnału –

– Nie za mała, 

ż

eby odpowied

ź

była jednoznacznie czytelna w stosunku 

do szumów

– Nie za du

ż

a, 

ż

eby pozosta

ć

w zakresie liniowych wła

ś

ciwo

ś

ci obiektu

• Dobór czasu trwania – a

ż

sygnały wyjsciowe nie zmieniaj

ą

si

ę

istotnie

• Identyfikacja: 

– opó

ź

nienie, 

– wzmocnienie 
– dominuj

ą

ca stała czasowa

Closed-Loop Tuning

• Skokowa lub impulsowa zmiana sygnału 

zadanego lub steruj

ą

cego

• Metody heurystyczne – bazuj

ą

ce na 

do

ś

wiadczeniu: jak zmienia

ć

konkretne 

nastawy dla uzyskania 

żą

danych 

wła

ś

ciwo

ś

ci odpowiedzi 

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

21

Samostrojenie regulatora – metoda 

przeka

ź

nikowa

Przyjmowane parametry:

• Amplituda sygnału wyj

ś

ciowego

• Szeroko

ść

histerezy

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

22

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

23

Metody oparte na bazie reguł

• Zwi

ę

ksz wzmocnienie K

• Zmniejsz stał

ą

czasow

ą

całkowania T

i

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

24

Metody oparte na bazie reguł

• Zmniejsz wzmocnienie K

• Zmniejsz stał

ą

czasow

ą

całkowania T

i

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

25

Foxboro EXACT (760/761) 

• Analiza odpowiedzi 

skokowej

• Rozpoznawanie wzoru 
• Heurystyczna baza 

reguł

• Wst

ę

pna nastawa – wg 

metody ZN

Simatic S7-200

• Metoda przeka

ź

nikowa

• Dobór strefy histerezy – elimnacja wpływu 

szumów – podwojone odchylenie standardowe 
dla testu minimum 100 próbek

• Dobór 

żą

danej amplitudy zmian sygnału 

mierzonego (standardowo 4,5*histereza)

• Dobór 

żą

danej odpowiedzi układu:

– Szybka – mo

ż

liwe przeregulowania

Ś

rednia – tłumienie krytyczne

– Wolna – brak przeregulowa

ń

– Bardzo wolna – brak przeregulowa

ń

, długi czas 

regulacji

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

26

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

27

background image

dr in

ż

. Stefan Brock

28