background image

Wskazówki dotyczące montażu

i stosowania kotew

systemu transportowego KK

4/2007

background image

Opis systemu 

System transportowy składa się z kotew trans-

portowych, które na stałe są zainstalowane w 

elemencie betonowym oraz z zawiesi transpor-

towych.

Kotwy transportowe są przeznaczone do trans-

portu elementów, a nie do stałego obciążenia 

konstrukcyjnego. W przypadku długotrwałych 

obciążeń konstrukcyjnych, poszczególne sytu-

acje wymagają indywidualnego rozpatrzenia, a 

rozwiązania powinny być zgodne z istniejącymi 

przepisami. Stosowanie kotew musi być 

zgodne z warunkami ich stosowania oraz z 

obowiązującymi przepisami.

Bezpieczeństwo 

Wysoki standard produktów Peikko jest gwa-

rantowany certyfikatem wg DIN EN ISO 9001. 

Badania prowadzone przez laboratoria Peikko 

oraz ciągła kontrola jakości pozwalają na ut-

rzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa    

wszystkich produktów systemów transpor-

towych Peikko

®

. Współczynnik bezpieczeństwa z 

uwagi na stal wynosi 3, a z uwagi na beton 2,5. 

Rysunek 1. Opis systemu transportowego

Lina żurawia

Hak żurawia

Kąt nachylenia

Jednostk

a transpor

tow

a

Cięgno

Kotew 
transportowa

Element prefabrykowany

Hak cięgna

S

ystem

transpor

towy

Hak

transpor

towy

Zawiesie

S

ystem no

śn

y

Obciążenie

Montaż i stosowanie kotew KK

background image



www.peikko.pl

Rysunek 2

Warunki stosowania

W momencie pierwszego obciążenia 

wytrzymałość betonu musi wynosić co najmniej 

15MPa, niezależnie od rodzaju elementu lub 

kotwy transportowej. Wymagania przewidziane 

są dla betonu zwyczajnego; dla betonów lekkich 

warunki brzegowe muszą zostać sprawdzone z 

osobna. Bez właściwej analizy nie jest możliwe 

przeniesienie nośności podanych na betony 

lekkie. Wszelkie pytania prosimy kierować do 

wsparcia technicznego Peikko.

Transport elementu z miejsca produkcji na 

budowę może uwzględniać kilkakrotne pod-

noszenie i nie jest to traktowane jako wielokrotne 

użycie. Wielokrotnym użyciem jest np. stosowa-

nie kotew w betonowym balaście żurawia. Do 

wielokrotnego użycia nadają sie kotwy wykonane 

ze stali nierdzewnej (np. 1.4571). Uszkodzone 

lub zardzewiałe kotwy nie mogą być wmonto-

Kompatybilność systemowa 

System transportowy Peikko

®

 składa się z 

wielu elementów dopasowanych do danych 

potrzeb. Podstawowy zestaw transportowy 

składa się z kotwy transportowej oraz odpo-

wiedniego do kotwy zawiesia. Stosowane 

zawiesie musi odpowiadać typowi stosowanej 

kotwy. Aby zapewnic prawidłową współpracę i 

bezpieczeństwo podczas podnoszenia, nie jest 

dopuszczalne stosowania innego zawiesia.

Oznakowanie

Wszystkie elementy systemu transportowego 

Peikko

®

 posiadają oznakowanie określające 

nośność oraz rodzaj elementu. Stosowanie 

pierścieni znakujących ułatwia identyfikację 

kotew (rysunek 2). W kowach KK oznakowanie 

klasy obciążenia znajduje się na wystającej z 

betonu głowicy.

Oznakowanie kotew kolorami odpowiada kla-

som obciążeń (tabela 1). Ponadto każda kotew 

gwintowana posiada po zewnętrznej stronie tulei 

oznakowanie informujące o nazwie producen-

ta, specyfikacji gwintu i klasie obciążenia lub 

nośności.  

Tabela 1. Oznakowanie kolorami gwintów  

Nośność

Kolor

500

Pomarańczowy

800

Biały

1200

Czerwony

1600

Różowy

2000

Jasnozielony

2500

Antracyt

4000

Zielony

6300

Niebieski

8000

Srebrny

12500

Zółty

15000

Pomarańczowy

20000

Biały

Wszystkie zawiesia Peikko

®

 do kotew gwintowa-

nych posiadają kolorową plakietkę świadczącą 

o klasie obciążenia (odpowiedniej do klasy 

obciążenia kotwy). 

Pętla linowa (rysunek 8) jest oznakowana 

plakietką informującą o klasie obciążenia, do-

puszczalnego kierunku obciążania oraz nośności.

Rysunek 3

Rysunek 4

Rysunek 5

Rysunek 6

Rysunek 7

kotew licująca

kotew wpuszczona

background image



Montaż i stosowanie kotew KK

wywane ani dalej użytkowane. Wszelkie rodzaje 

napraw lub spawanie kotew są niedopuszczalne. 

Zastosowanie

Podczas stosowania kotew transportowych 

należy zadbać o czystość kotew, tak aby gwinty 

kotew nie były zabrudzone. Zawiesia do ko-

tew gwintowanych zawsze muszą być w pełni 

wkręcone.

Wymiarowanie

W zależności od rodzaju transportowanego 

elementu i sposobu transportu nalezy dobrać 

odpowiedni system transportowy.

Czynniki które warto uwzględnić przy wyborze:

Ciężar własny gotowego elementu 

Geometria gotowego elementu

Przyczepność elementu do szalunku podczas 

wyjmowania elementu 

Współczynnik dynamiczny transportu 

Kierunek działania siły od zawiesia 

Wpływ wielocięgnowych zawiesi 

Manipulacja podczas całej drogi 

transportowej

Ciężar własny elementu 

Wyznaczenie ciężaru własnego polega na 

określeniu objętości elementu i uwzględnieniu 

ciężaru właściwego materiału. Ciężar właściwy 

betonu normalnego wynosi 25kN/m³. Przy 

stosowaniu betonów ciężkich ciężar właściwy 

wynosi 28kN/m³. Ciężar betonów lekkich i po-

rowatych wynosi od 8kN/m³ do 20kN/m³. Silnie 

zbrojone elementy wymagają dokładniejszego 

określenia ciężau własnego. Poniżej podany 

wzór pozwala obliczyć ciężar własny na pods-

tawie objętości danego elementu i ciężaru 

właściwego.

G = V x γ

G = Ciężar wlasny elementu

V = Objętość elementu

γ = Ciężar właściwy elementu

Przyczepność podczas 
wyciągania z szalunku
 

Elementy betonowe jak np. płyty TT posiadają 

strukturowaną powierzchnie, która zwiększa 

przyczepność elementu do szalunku. Z uwagi na 

geometrię końcowego elementu przyczepność 

do szalunku może wielokrotnie zwiększać 

obciążenie spowodowane ciężarem samego 

elementu poprzez występowania ssania, tarcia 

i przyczepności. Stosowanie środków antyad-

hezyjnych pozwala zmniejszyć przyczepność 

elementu do szalunku. Odczepialne elementy 

szalunku powinny zostać usunięte przed pod-

noszeniem. W poniższych obliczeniach wpływ 

odczepialnych części szalunku nie został 

uwzględniony. Siłę przyczepności uzyskuje się 

mnożąc pole powierzchni styku z szalunkiem 

przez odpowiednią przyczepność do szalunku.

Ha = As x h

Ha = siła przyczepności

As = pole powierzchni styku z szalunkiem

h = przyczepność do szalunku (tabela 2)

Tabela 2. Orientacyjna przyczepność do szalunku 

Rodzaj szalunku 

h [kN/m²]

Szorstki szalunek drewniany 

3

Naolejony szalunek drewniany

2

Naolejony szalunek stalowy

1

Oddziaływania dynamiczne

Wbudowany element systemu transporto-

wego musi przejąć siłę powstającą wskutek 

sił podnoszenia oraz wynikające z obrotu siły 

przyspieszenia oraz bezpiecznie wprowadzić je 

w element transportowany. W zależności od 

rodzaju transportu (koparka, żuraw, sztaplarka 

itp.) można podać odpowiednie współczynnik 

np. wg DIN 15018. Transport elementu koparką 

po nierównym terenie powoduję wielokrotne 

zwiększenia obciążenia z uwagi na dynamiczne 

oddziaływanie. Dla transportu na budowie zaleca 

się stosowanie współczynnikow od 1,1 do 1,3. 

Tabela 3 przedstawia kilka wybranych pryzpad-

ków i odpowiadające im współczynniki dynami-

czne.

 

Rysunek 8

Rysunek 9

background image



www.peikko.pl

Tabela 3. Wspólczynniki dynamiczne transportu 

Rodzaj transportu 

Wsp. 

podnosz. 

Żuraw wieżowy (H1), 

Żuraw samojezdny 

(H1)

 

1,10 do 

1,30

Żuraw samojezdny 

(H2), Ciężki żuraw 

samojezdny (H1)

1,20 do 

1,60

Suwnica, Żuraw 

bramowy (H2)

1,20 do 

1,60

Koparka, Sztaplarka

 

1,60 do 

3,00

Kierunek siły od zawiesia 

Podczas całego transportu występuje podno-

szenie i obracanie elementu. System transpor-

towy powinien być tak dobrany, aby bezpiecznie 

przenosić występujące obciążenia, przy czym 

najbardziej niekorzystne przypadki determinują 

wybór systemu transportowego. Rodzaj zawie-

sia ma istotne znaczenie dla występujących sił 

w elemencie.

Niezależnie od systemu transportu obowiązują 

pewne prawidłowości. Zasadniczo rozróżnia 

się trzy przypadki kierunku siły pochodzące od 

zawiesia.

osiowo (w kierunku osi kotwy) 

ukośnnie (pod kątem do osi kotwy)

poprzecznie (prostopadle do osi kotwy) 

Rysunek 10 

 

    Rysunek 11

Dla transportu elementu najkorzystniejszy 

jest przypadek osiowo załączonego zawiesia 

(rysunek 10), jako że nie dochodzi wtedy do 

zwiększenia obciążenia. W przypadku ukośnie 

lub poprzecznie załączonego zawiesia (rysunek 

11) obciążenie działające na kotew zwiększa 

się zależnie od kąta zaczepienia zawiesia. 

Maksymalny kąt odchylenia zawiesia od 

kierunku osiowego może wynosić 45° dla 

przypadku ukośnie załączonego zawiesia.

Tabela 4. Współczynniki dla ukośnego zawiesia 

Kąt nachylenia ß Cos ß

Współczynnik     

(1/cosß)

0,0°

1

1,00

15,0°

0,97

1,04

22,5°

0,92

1,08

30,0°

0,87

1,15

37,5°

0,79

1,26

45,0°

0,71

1,41

Elementy produkowane na leżąco wymagają 

podniesienia elementu do pionu po stwardnie-

niu betonu. Podnoszenie wykonywane jest za 

pomocą stołu pochylanego lub za pomocą kotew 

zamocowanych z czoła. Podczas podnoszenia 

za pomocą kotew (gdy zawiesie jest zaczepione 

ukośnie lub poprzecznie) nośność kotew wyno-

si 50%, przy czym zazwyczaj połowa ciężaru 

spoczywa na stole szalunkowym. Dla obciążenia 

kotew w sposób poprzeczny (rysunek 11) 

wymagane jest dodatkowe zbrojenie. Zaleca się 

stosowanie stołów pochylanych (rysunek 12). 

Rysunek 11. Rozszalowanie przy pomocy stołu 
pochylanego

Wpływ zawiesi 
wielocięgnowych

Podczas transportu w zależności od zasto-

sowanego zawiesia występują zdefiniowane 

lub niezdefiniowane przypadki równowa-

gi. W przypadku zdefiniowanej równowagi 

(układ statycznie wyznaczalny) obciążenie 

każdej kotwy daje się dokładnie obliczyć. 

Ma to miejsce przy zastosowaniu zawiesia 

background image



F = ( G + Ha) x f / (n x cos ß)

=  siła w zawiesiu

=  ciężar własny elementu

Ha 

=  siła przyczepności

=  współczynnik 

=  ilość kotew w elemencie

cos ß   =  współczynnik dla zawiesia 

załączonego ukośnie 

Po ustaleniu występujących w kotwach sił, 

wyniki porównuje się z tabelami nośności ko-

tew. Z tabel należy wybrać takie kotwy, które 

przy uwzględnieniu warunków brzegowych 

posiadają potrzebną nośność. Koniecznie trzeba 

zwrócić uwagę na wymagnia dotyczące dodat-

kowego zbrojenia. Warto pamiętać, że większa 

wytrzymałość betonu niekoniecznie prowadzi do 

zwiększonej nośności kotew. Ewentualne pyta-

nia prosimy kierować do wsparcia technicznego 

Peikko.

Ochrona przed korozją

Galwanicznie ocynkowane elementy posiadają 

tymczasową ochronę antykorozyjną, która 

to skutecznie zabezpiecza element na czas 

magazynowania, transportu oraz montażu. 

Nie zapewnia to jednak długotrwałej ochrony 

antykorozyjnej. Z tego powodu, po instalacji 

elementu, odsłonięte kotwy powinny zostać 

pokryte zaprawą. Pozbawione wartwy ochron-

nej kotwy, które są narażone na wilgoć mogą 

spowodować występowanie rdzawych za-

cieków. W konstrukcjach znajdujących się w 

bezpośrednim sąsiedztwie morza lub w agre-

sywnych środowiskach przemysłowych zaleca 

się stosowanie kotew ze stali nierdzewnej (np. 

1.4571). 

Montaż i stosowanie kotew KK

dwucięgnowego, trzycięgnowego i przy zawie-

siu czterocięgnowym z wyrównaniem obciążenia 

(rysunek 13). Przy niezdefiniowanym przypadku 

obciążenia (układ statycznie niewyznaczalny) 

nie da się dokładnie wyliczyć obciążenia każdej 

z kotew. Taka sytuacja może zaistnieć przy 

stosowaniu wiecej niż dwucięgnowych zawie-

si (np. trzycięgnowe zawiesie w jednej linii lub 

czterocięgnowe zawiesie bez wyrównania, 

rysunek 14).

W takim przypadku jako nośne można przyjąć 

maksymalnie dwie kotwy. Dla najbardziej 

niekorzystnego przypadku najlepiej przyjąć, że 

jedna kotew powinna być w stanie przejąć całe 

obciążenie.

Rysunek 13. Statycznie wyznaczalny przypadek

Rysunek 14. Statycznie niewyznaczalny przypadek 

Dobór systemu transportowego

Prawidłowy dobór systemu transportowego 

uwzględnia wszystkie wcześniejsze punkty. 

Siłę powstającą w kotwie można wyznaczyć 

stosując poniższy wzór:

background image



www.peikko.pl

background image

Peikko Polska Sp. z o.o. 

Tel. +48 58 551 40 18 • www.peikko.pl