Biodegradacja 

Problemy 



Biodegradacja pierwotna i całkowita mineralizacja 



Oczyszczalnie ścieków (piana) 



Oczyszczalnie ścieków (brak sedymentacji osadów) 



Oczyszczalnie ścieków (aktywność osadu czynnego) 



Nonylofenole 



Jednoznaczność wyników analitycznych (procedury analityczne) 



Wypełniacze 



 LC

50

 

(lethal concentration) 

– stężenie, przy którym 50% osobników 

badanej populacji ponosi śmierć 

 

 

EC

50

 

 - 

stężenie, przy którym u 50% badanych osobników zaczynają 

występować zmiany czynności życiowych, takich jak zapotrzebowanie 
na pokarm, przyrost masy, rozmnażanie, pływalność, a pojawia się 
apatia, lękliwość 

Toksyczność 



Przyjęto w stosunku do organizmów wodnych, że związki, dla 

których wartość LC

50

 

jest mniejsza od 1 mg/l, są silnie toksyczne, 

natomiast związki, dla których LC

50

 

jest większe od 1000 mg/l, są 

nietoksyczne. 



Ryby 

– adsorpcja na skrzelach,  

drobne organizmy wodne 

– wbudowywanie się w błony i ściany 

komórkowe 
 

Metody usuwania surfaktantów ze ścieków 



Wypienianie 

– kolumna wypieniająca 

 



Metody sorpcyjne 

– węgiel aktywny, wymieniacze jonowe (np. Amberlit 

IRA-400) 

 



Usuwanie hydrożelami – kwasy poliakrylowe, alkohol poliwinylowy, 

kopolimery bezwodnika maleinowego z octanem winylu  

Biodegradacja tlenowa 

Biodegradacja beztlenowa 

C

E

 = CO

2

 + C

C

 + C

R 

C

E

 

– zaw. C w pp 

C

C

 

– ilość C włączona do masy 

komórkowej 
C

R

 

– ilość C pozostająca w środowisku 

C

E

 = CO

2

 + CH

4

 + C

C

 + C

R 

C

R

 

= 0   pełna biodegradacja 

C

R 

> 0   częściowa biodegradacja 

C

R 

= C

E

 brak biodegradacji 

 

Przepisy Unii Europejskiej 

Conajmniej 80% biodegradacji 

Wady

 

 

 

 

 

 

 

Propozycje 

I etap 

– dla surfaktantów wyjściowych („zdolny do biodegradacji – emisja 

CO

2

, CH

4

) 

II etap 

– MBAS i BiAS/CTAS + metody instrumentalne dla kationowych (tu 

80% jako limit) 

III etap 

– toksyczność po biodegradacji pierwotnej 

-  Brak precyzyjnej definicji ZPC 

-- 

BiAS tylko dla polieterów 

-  

MBAS, BiAS nie pozwalają badać produktów pośrednich 

(nonylofenole!!) 

-  

Metody w dyrektywie nie nadają się do produktów 

rynkowych 

W Polsce 

Anionowe do 0,2 mg/L 

Kationowe do 0,1 mg/L 

Niejonowe do 0,2 mg/L 

 

 

MYKOTOKSYNY 

 

Grzyby budowlane 

 
Grzyby z rodzajów Cladosporium, Aspergillus  i Penicillium. Wśród nich 
gatunki potencjalnie toksynotwórcze ( Aspergillus ochraceus, Cladosporium 
cladosporioides, Penicillium chrysogenum, Aspergillus niger). 

Mykotoksyny 
 

Wtórne metabolity produkowane przez grzyby pleśniowe i wydalane do 
środowiska.   Cechują się różnokierunkowym działaniem: mutagennym, 
neurotoksycznym, immunosupresyjnym czy rakotwórczym. Ponadto grzyby 
pleśniowe są przyczyną wielu chorób uczuleniowych.  

Nabrdalik M. i Latała A.: Występowanie grzybów strzępkowych w obiektach 
budowlanych . Roczn. PZH, 2003, 54 (1), 119-128. 

W związku ze zmianami klimatu może nastąpić również migracja 
niektórych gatunków grzybów na nowe obszary oraz powstawanie 
odpowiednich warunków do wytwarzania mykotoksyn, np. przez gatunki 
dotychczas uważane za nietoksynotwórcze 

Pod względem toksykologicznym Międzynarodowa Agencja ds. Badań nad 
Rakiem (IARC) zaklasyfikowała:  
  
-

aflatoksynę B1 oraz naturalnie występujące aflatoksyny –  do grupy 1 

związków rakotwórczych dla człowieka   

 

-

aflatoksynę M1, ochratoksynę A, fumonizyny – do grupy 2B 

przypuszczalnie rakotwórczych dla człowieka, toksyczne w innych obszarach   

 

- zearalenon, deoksyniwalenol, toksyny T-2 i HT-

2, patulinę - do grupy 3  

brak dowodów na działanie rakotwórcze dla człowieka, toksyczne w innych 
obszarach   
  

Gatunki grzybów produkujących ochratoksynę: 
   
- Penicilium verrucosum - klimat umiarkowany i 
chłodny   
- Aspergillus ochraceus - 

klimat ciepły i 

tropikalny, ciepłe wnętrza  
 



  

nefrotoksyczność 

 



 - 

immunotoksyczność 

 



 - 

teratogenność 

 



 - 

neurotoksyczność 

 
 

Cladosporium cladosporioides 

Calphostin C jest potencjalnym 
inhibitorem kinazy proteinowej C 

Aspergillus niger 
 
 
 
 
 
 
 
 

Aflatoksyna B, rakotwórcza, mutagenna, 
wiąże się z DNA 
Także sterigmatocystyna, kwas kojowy, 
kwas cyklopiazonowy 

Aspergillus flavus 
 



 - 

kancerogenność 



 - 

hepatotoksyczność (uszkodzenia  

wątroby)  



– immunotoksyczność  (układ 

odpornościowy) 



 - zaburzenia wzrostu 



 - 

alergenność 



 - 

działanie rakotwórcze powiązane  z 

występowaniem wirusa HBV i HCV  

AFLATOKSYNY 
 

Rodzaj

 

Aspergillus

 

Szkodliwe działanie toksyn  

T-2 i HT-2  

Rodzaj Fusarium 
 



  - 

kancerogenność 



 - 

immunotoksyczność 



 - 

neurotoksyczność 



 - 

hemotoksyczność  



  zaburzenia wzrostu 



 - zaburzenia oddychania  

Sterigmatocystyna 

Toksyny T-2 i HT-2