background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 1/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH

1

 

Wprowadzenie 

 

•  ze względu na duży stopień złożoności i nieregularności sygnałów stosowanych 

w praktyce ich przedstawienie w postaci formuły matematycznej i analiza w naturalnej 
dziedzinie czasu stają się zazwyczaj niemożliwe i z tego względu posługujemy się 
różnego rodzaju reprezentacjami (rodzaj symbolicznego opisu) 

•  dużego znaczenia nabiera zatem problem reprezentacji analitycznej sygnału, która 

z jednej strony prowadzi do uproszczenia analizy a z drugiej strony umożliwia głębszą 
interpretację niektórych jego cech fizycznych (np. reprezentacja widmowa sygnału) 

•  reprezentacja sygnału zawiera pełną informację o sygnale, wyrażoną w inny, zazwyczaj 

bardziej abstrakcyjny sposób 

•  najogólniej rzecz biorąc istnieją dwie podstawowe reprezentacje sygnałów – 

reprezentacja dyskretna i reprezentacja ciągła 

•  reprezentacja dyskretna sygnału (rozwinięcie w szereg Fouriera) umożliwia zastąpienie 

badania funkcyjnej zależności w nieprzeliczalnym zbiorze punktów badaniem 
przeliczalnego, ale w ogólnym przypadku nieskończonego, zbioru współczynników (liczb 
rzeczywistych lub zespolonych) 

•  reprezentacja ciągła sygnału polega na określeniu odpowiedniego przekształcenia 

sygnału (najczęściej całkowego), przyporządkowującemu mu odpowiedniej 
reprezentującej go rzeczywistej lub zespolonej funkcji 

                                                 

1

 opracowano na podstawie [1-4], wersja z dnia 02.10.2014 

  materiał nie jest pełnym i ścisłym pod względem formalnym opracowaniem poszczególnych tematów, stanowi 

jedynie szkielet, wokół którego budowany jest wykład 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 2/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Aproksymacja sygnału 

 
•  należy aproksymować sygnał 

( )

t

x

 przez sygnał 

( )

t

u

 w przedziale czasu 

(

)

2

1

,t

t

, czyli 

 

( )

( )

(

)

2

1

,

,

t

t

t

t

u

a

t

x

 

 

mówimy: w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 sygnał 

( )

t

x

 ma składową sygnału 

( )

t

u

 o wartości 

a

 

•  należy tak dobrać wartość 

a

 aby błąd aproksymacji 

 

( ) ( )

( )

t

u

a

t

x

t

x

e

=

 

 

był w tym przedziale najmniejszy 

•  miarą jakości aproksymacji jest wartość błędu średniokwadratowego 

 

( )

( )

( )

[

]

( )

=

=

ε

2

1

2

1

2

1

2

2

1

2

1

1

t

t

t

t

e

dt

t

t

u

a

t

x

t

t

dt

t

x

t

t

 

 

należy wyznaczyć wartość 

a

, przy której 

ε

 osiąga minimum 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 3/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Aproksymacja sygnału (cd) 

•  po zróżniczkowaniu i przyrównaniu do zera 

 

0

d

d =

ε
a

  otrzymujemy  

( ) ( )

( )

=

2

1

2

1

2

t

t

t

t

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

 

jeśli 

0

=

a

 wówczas oznacza to, że sygnał 

( )

t

x

 nie zawiera składowej sygnału 

( )

t

u

że sygnały 

( )

t

x

 oraz 

( )

t

u

 są skrajnie do siebie niepodobne, że sygnały 

( )

t

x

 oraz 

( )

t

u

 

są ortogonalne w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 

•  zatem sygnały 

( )

t

x

 oraz 

( )

t

u

 są ortogonalne w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 jeżeli 

 

( ) ( )

0

2

1

=

t

t

dt

t

u

t

x

 

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 4/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Aproksymacja sygnału (cd) 

•  przykład 1 

funkcję prostokątną 

( )

t

x

 aproksymować przez przebieg sinusoidalny 

( )

t

u

w przedziale 

(

)

π

2

,

0

, minimalizując wartość błędu średniokwadratowego 

( )

π

<

<

π

π

<

<

=

2

  

1

0

  

1

t

t

t

x

dla

  

dla

,      

( )

t

t

u

sin

=

 

( ) ( )

( )

π

=

=

=

π

π

π

π

4

sin

sin

sin

2

0

2

2

0

2

2

1

2

1

tdt

tdt

tdt

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

t

t

t

t

 

zatem 

 

 

 

( )

t

t

x

sin

4
π

 

 

4/π 

x

 

(t), 

-1 

-4/π 

u

 

(t

π 

2π 

background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 5/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Aproksymacja sygnału (cd) 

•  dla zmniejszenia błędu aproksymacji należy użyć zbioru wzajemnie ortogonalnych 

w przedziale czasu 

(

)

2

1

,t

t

 funkcji 

( )

t

u

1

( )

t

u

2

,   , 

( )

t

u

n

, czyli 

( ) ( )

j

i

dt

t

u

t

u

t

t

j

i

=

0

2

1

 

•  zatem sygnał 

( )

t

x

 będzie zatem aproksymowany w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 przez liniową 

kombinację 

n

 wzajemnie ortogonalnych funkcji 

( )

( )

( )

( )

( )

=

=

+

+

+

n

i

i

i

n

n

t

u

a

t

u

a

t

u

a

t

u

a

t

x

1

2

2

1

1

...

 

•  można wykazać, że jeśli funkcje 

( )

t

u

1

( )

t

u

2

, ..., 

( )

t

u

n

 tworzą zbiór zupełny funkcji 

wzajemnie ortogonalnych wówczas ze wzrostem 

n

 średniokwadratowy błąd 

aproksymacji maleje w granicy do zera 

( )

( )

( )

( )

( )

=

=

+

+

+

+

=

1

2

2

1

1

...

...

i

i

i

n

n

t

u

a

t

u

a

t

u

a

t

u

a

t

x

 

(równość sygnału i szeregu w sensie wartości błędu średniokwadratowego, nie zawsze 
oznacza to zbieżność punktową – efekt Gibbsa) 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 6/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Aproksymacja sygnału (cd) 

•  przykład 2 

funkcję prostokątną 

( )

t

x

 z przykładu 1 aproksymować w przedziale 

(

)

π

2

,

0

 przez 

skończony szereg wzajemnie ortogonalnych funkcji sinusoidalnych 

( )

3

,

2

,

1

,

sin

=

=

i

it

t

u

i

, minimalizując wartość błędu średniokwadratowego 

=

π

=

=

π

j

i

j

i

jtdt

it

I

  

0

  

sin

sin

2

0

dla

dla

 

warunek wzajemnej ortogonalności 

( )

( )

( )

( )

t

u

a

t

u

a

t

u

a

t

x

3

3

2

2

1

1

+

+

 

( )

t

t

u

sin

1

=

( )

t

t

u

2

sin

2

=

( )

t

t

u

3

sin

3

=

 

π

=

4

1

a

0

2

=

a

π

=

4

3

1

3

a

 

( )

+

π

t

t

t

x

3

sin

3

1

sin

4

 

 

x

 

(t), 

-1 

u

1

 

(t), 

π 

2π 

u

3

 

(t

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 7/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Uogólniony szereg Fouriera 

 

•  z matematycznego punktu widzenia zagadnienie dyskretnej reprezentacji sygnału 

sprowadza się do zagadnienia aproksymacji, czyli przybliżenia sygnału 

( )

t

x

 szeregiem 

typu 

 

( )

( )

=

n

i

i

i

t

u

a

t

x

0

 

gdzie: 

( )

t

u

i

  - ustalone funkcje czasu (funkcje bazowe) 

i

a

 

- współczynniki szeregu (liczby rzeczywiste lub zespolone) 

• 

w pierwszym kroku

 procedury aproksymacyjnej wybiera się zbiór funkcji 

( )

t

u

i

 

o określonych właściwościach, 

w drugim kroku

 wyznacza się liczby 

i

a

,

 

tak, aby błąd 

aproksymacji był najmniejszy w sensie pewnego ustalonego kryterium miary błędu 
(minimum błędu średniokwadratowego) 

•  funkcje 

( )

t

u

i

 są dobierane w taki sposób, by ze wzrostem ich liczby 

n

 błąd 

aproksymacji malał i w granicy szereg nieskończony był zbieżny według średniej do 

funkcji aproksymowanej 

( )

t

x

 (zbiór zupełny funkcji wzajemnie ortogonalnych) 

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 8/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Uogólniony szereg Fouriera (cd) 

 
 

szereg 

 

( )

( )

=

=

0

i

i

i

t

u

a

t

x

 

gdzie 

( )

{

}

t

u

i

 stanowi układ zupełny funkcji wzajemnie ortogonalnych 

w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

, a współczynniki 

i

a

 określone są zależnością 

 

( ) ( )

( )

=

2

1

2

1

2

t

t

i

t

t

i

i

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

 

 

nosi nazwę uogólnionego szeregu Fouriera 

 
 
 

background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 9/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Uogólniony szereg Fouriera (cd) 

 
•  podane powyżej definicje można uogólnić na układ ortogonalnych funkcji zespolonych 

•  warunek ortogonalności dla układu funkcji zespolonych zapisuje się następująco 

 

( ) ( )

,...

2

,

1

,

0

,

 

 ,

 

0

2

1

*

=

=

j

i

j

i

dt

t

u

t

u

t

t

j

i

gdzie

dla

 

•  współczynniki uogólnionego szeregu Fouriera dla układu ortogonalnych funkcji 

zespolonych wyznacza się z następującego wzoru 

 

( ) ( )

( )

=

2

1

2

1

2

*

t

t

i

t

t

i

i

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

 

 
 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 10/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Uogólniony szereg Fouriera (cd) 

 
•  uogólniony szereg Fouriera posiada bardzo istotną właściwość: zapewnia najlepszą 

aproksymację w sensie minimum błędu średniokwadratowego (bez dowodu) 

•  z powyższego wynika, iż rozwijanie sygnału 

( )

t

x

, przy użyciu wybranego układu funkcji 

ortogonalnych w uogólniony szereg Fouriera sprowadza się do jednoznacznego 

przyporządkowania mu ciągu liczb 

n

i

a

a

a

a

a

,...,

,...,

,

,

2

1

0

 

•  możliwość przedstawienia sygnałów w postaci uogólnionego szeregu Fouriera ma bardzo 

istotne znaczenie praktyczne; zamiast badać funkcyjne zależności w nieprzeliczalnym 
zbiorze punktów, możemy charakteryzować go przeliczalnym (w ogólnym przypadku 
nieskończonym) zbiorem współczynników 

•  Dla przedstawienia sygnału w postaci uogólnionego szeregu Fouriera można stosować 

zarówno funkcje elementarne jak i specjalne układy, spełniające warunek ortogonalności 

w rozmaitych przedziałach. Mogą to być funkcje trygonometryczne, funkcje typu 

x

x

sin

wielomiany Hermite’a, Legendre’a, Czebyszewa, funkcje Bessela, Laguerre’a, Walsha 
i wiele innych. Do celów analizy wybiera się takie funkcje, które zapewniają najszybszą 
zbieżność szeregu, tzn. wymagających najmniejszej liczby wyrazów szeregu, przy 
zadanej dokładności przybliżenia. 

 
 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 11/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera 

 

•  dowolny sygnał 

( )

t

x

 można rozwinąć w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 w uogólniony szereg 

Fouriera postaci 

 

( )

( )

=

=

0

i

i

i

t

u

a

t

x

 

gdzie: 

( )

t

u

i

 - wybrany układ funkcji ortogonalnych w przedziale 

(

)

2

1

,t

t

 (funkcje bazowe) 

i

a

 

- współczynniki rozwinięcia 

•  można wykazać, że zbiór funkcji wykładniczych 

 

{ }

...

,

2

,

1

,

0

,

0

±

±

=

ω

i

e

t

ji

 

tworzy w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

, gdzie 

0

0

2
ω

π

=

T

, układ ortogonalny 

 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 12/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera (cd) 

 

dowód 

warunek ortogonalności dla układu funkcji zespolonych 

 

( ) ( )

m

n

dt

t

u

t

u

t

t

m

n

=

 

0

2

1

*

dla

 

zatem 

 

(

)

(

)

+

ω

+

ω

ω

+

ω

ω

=

=

=

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

*

T

t

t

t

m

n

j

T

t

t

t

jm

t

jn

T

t

t

t

jm

t

jn

dt

e

dt

e

e

dt

e

e

I

 

dla 

m

=

 

 

0

0

2

0

0

0

ω

π

=

=

=

+

T

dt

I

T

t

t

 

dla 

m

 

 

(

)

(

)

(

)

(

)

[

]

0

1

1

1

2

0

0

0

0

0

0

=

ω

=

ω

=

π

+

ω

m

n

j

T

t

t

t

m

n

j

e

m

n

j

e

m

n

j

I

 

background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 13/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera (cd) 

 
•  zatem dowolny sygnał 

( )

t

x

 można rozwinąć w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

 w szereg 

(wykładniczy) 

 

( )

−∞

=

ω

ω

ω

ω

ω

=

+

+

+

+

+

+

=

i

t

ji

i

t

j

t

j

t

j

t

j

e

a

e

a

e

a

a

e

a

e

a

t

x

0

0

0

0

0

...

...,

2

2

1

0

1

2

2

 

•  współczynniki uogólnionego szeregu Fouriera dla układu ortogonalnych funkcji 

zespolonych wyznacza się z następujących wzorów 

 

( ) ( )

( )

( )

( )

+

ω

+

ω

ω

+

ω

+

+

=

=

=

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2

*

1

T

t

t

t

ji

T

t

t

t

ji

t

ji

T

t

t

t

ji

T

t

t

i

T

t

t

i

i

dt

e

t

x

T

dt

e

e

dt

e

t

x

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

 

 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 14/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera (cd) 

 
•  ostatecznie 

 
 
 
 

przedstawienie dowolnego sygnału 

( )

t

x

 za pomocą szeregu wykładniczego  

 

( )

−∞

=

ω

ω

ω

ω

ω

=

+

+

+

+

+

+

=

i

t

ji

i

t

j

t

j

t

j

t

j

e

a

e

a

e

a

a

e

a

e

a

t

x

0

0

0

0

0

...

...,

2

2

1

0

1

2

2

 

   gdzie   

( )

+

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

dt

t

x

T

a

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

t

ji

i

dt

e

t

x

T

a

 

nazywamy rozwinięciem sygnału w szereg wykładniczy Fouriera w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

 

 
 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 15/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera (cd) 

 

•  dotychczasowe rozważania dotyczyły przedstawienia dowolnego sygnału 

( )

t

x

 za 

pomocą szeregu w przedziale skończonym 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

 poza tym przedziałem sygnał 

( )

t

x

 oraz odpowiadający mu szereg Fouriera, nie muszą być sobie równe 

•  jeśli sygnał 

( )

t

x

 jest okresowy o okresie 

0

T

, to można wykazać, że jego rozwinięcie 

w szereg dotyczy przedziału nieskończonego 

(

)

− ,

 

 

przedstawienie sygnału okresowego 

( )

t

x

, o okresie 

0

T

, za pomocą szeregu 

wykładniczego  

 

( )

−∞

=

ω

=

i

t

ji

i

e

a

t

x

0

 

   gdzie   

( )

+

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

dt

t

x

T

a

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

t

ji

i

dt

e

t

x

T

a

 

nazywamy rozwinięciem sygnału okresowego w szereg wykładniczy Fouriera 

w przedziale nieskończonym 

(

)

− ,

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 16/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Wykładniczy szereg Fouriera (cd) 

 

•  współczynniki 

i

a

 w ogólnym przypadku są wielkościami zespolonymi, które można 

zapisać w postaci wykładniczej 

 

i

j

i

i

e

a

a

ϕ

=

 

wówczas: 

 

i

a

 

nazywamy widmem amplitudowym

 

 

i

ϕ

 

nazywamy widmem fazowym

 

a rozwinięcie w szereg wykładniczy Fouriera przyjmie postać 

 

( )

(

)

−∞

=

ϕ

+

ω

−∞

=

ω

ϕ

−∞

=

ω

=

=

=

i

t

i

j

i

i

t

ji

j

i

i

t

ji

i

i

i

e

a

e

e

a

e

a

t

x

0

0

0

 

•  widmo mocy 

 

2

i

i

a

=

 

•  moc sygnału 

( )

t

x

 rozwiniętego w wykładniczy szereg Fouriera 

 

( )

−∞

=

+

=

=

i

i

T

t

t

x

a

dt

t

x

T

P

2

2

0

0

0

0

1

 

background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 17/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera 

 
•  można wykazać, że zbiór funkcji trygonometrycznych 

 

{

}

...

,

2

,

1

,

0

,

sin

,

cos

0

0

=

ω

ω

i

t

i

t

i

 

tworzy w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

, gdzie 

0

0

2
ω

π

=

T

, układ ortogonalny zupełny 

•  zatem dowolny sygnał 

( )

t

x

 można rozwinąć w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

 w szereg postaci 

( )

( )

( )

(

)

=

=

=

=

=

ω

+

ω

+

=

=

ω

+

ω

=

+

=

1

0

0

0

0

0

0

0

0

0

sin

cos

sin

cos

i

i

i

i

i

i

i

i

is

i

i

ic

i

t

i

b

t

i

a

a

t

i

b

t

i

a

t

u

b

t

u

a

t

x

 

 

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 18/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera (cd) 

 
•  współczynniki rozwinięcia wyznacza się ze wzorów 

 

( ) ( )

( )

+

+

=

0

0

0

0

0

0

2

T

t

t

ic

T

t

t

ic

i

dt

t

u

dt

t

u

t

x

a

,     

( ) ( )

( )

+

+

=

0

0

0

0

0

0

2

T

t

t

is

T

t

t

is

i

dt

t

u

dt

t

u

t

x

b

 

•  zatem współczynniki rozwinięcia dla układu funkcji trygonometrycznych 

dla 

0

=

i

 

 

( )

( )

+

+

+

=

=

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1

1

1

T

t

t

T

t

t

T

t

t

dt

t

x

T

dt

dt

t

x

a

 

 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 19/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera (cd) 

 

dla 

,...

2

,

1

=

i

 

 

( )

( )

+

+

+

ω

=

ω

ω

=

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2

0

cos

2

cos

cos

T

t

t

T

t

t

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

tdt

i

tdt

i

t

x

a

 

 

( )

( )

+

+

+

ω

=

ω

ω

=

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2

0

sin

2

sin

sin

T

t

t

T

t

t

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

tdt

i

tdt

i

t

x

b

 

 

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 20/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera (cd) 

 

•  ostatecznie 

 
 

dowolny sygnał 

( )

t

x

 można rozwinąć w szereg trygonometryczny 

w przedziale 

(

)

0

0

0

,

T

t

t

+

 

 

( )

(

)

=

ω

+

ω

+

=

1

0

0

0

sin

cos

i

i

i

t

i

b

t

i

a

a

t

x

 

gdzie: 

 

( )

+

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

dt

t

x

T

a

 

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

cos

2

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

a

 

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

sin

2

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

b

 

background image

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 21/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera (cd) 

 

•  dla sygnałów okresowych 

 
 

sygnał okresowy 

( )

t

x

, o okresie 

0

T

 można rozwinąć w szereg 

trygonometryczny w przedziale nieskończonym 

(

)

− ,

 

 

( )

(

)

=

ω

+

ω

+

=

1

0

0

0

sin

cos

i

i

i

t

i

b

t

i

a

a

t

x

 

gdzie: 

( )

+

=

0

0

0

0

0

1

T

t

t

dt

t

x

T

a

 

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

cos

2

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

a

 

 

( )

+

ω

=

0

0

0

0

0

sin

2

T

t

t

i

tdt

i

t

x

T

b

 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 22/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Trygonometryczny szereg Fouriera (cd) 

 
•  jeśli współczynniki rozwinięcia zapiszemy w postaci 

 

i

i

i

c

a

ϕ

= cos

 oraz 

i

i

i

c

b

ϕ

= sin

 

wówczas 

 

2

2

i

i

i

b

a

c

+

=

 oraz 

i

i

i

a

b

arctg

=

ϕ

 

podstawiając powyższe zależności do wyrażenia na szereg trygonometryczny Fouriera 
otrzymamy 

 

( )

(

)

=

ϕ

ω

+

=

1

0

0

cos

i

i

i

t

i

c

a

t

x

 

gdzie: 

 

i

c

 - amplituda 

i

-tej harmonicznej (

widmo amplitudowe

 

i

ϕ

 - faza początkowa 

i

-tej harmonicznej (

widmo fazowe

 
 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 23/24 

ANALIZA  WIDMOWA  SYGNAŁÓW  OKRESOWYCH 

Warunki Dirichleta 

 
•  aby sygnał okresowy 

( )

t

x

 można było rozwinąć w szereg Fouriera musi spełniać tzw. 

warunki Dirichleta 

warunek 1 

sygnał 

( )

t

x

 musi być bezwzględnie całkowalny (warunek dostateczny) 

( )

<

+

0

0

0

T

t

t

dt

t

x

 

warunek 2 

dla dowolnego przedziału czasu o długości 

0

T

 sygnał 

( )

t

x

 posiada 

skończoną liczbę ekstremów 

warunek 3 

dla dowolnego przedziału czasu o długości 

0

T

 sygnał 

( )

t

x

 posiada 

skończoną liczbę punktów nieciągłości 

każdy przebieg okresowy, który można wytworzyć w warunkach 
eksperymentalnych spełnia warunki Dirichleta 

2. Analiza widmowa sygnałów okresowych.doc, 24/24 

BIBLIOGRAFIA 

 

1.  Izydorczyk J., Płonka G., Tyma G.: Teoria sygnałów. Kompendium wiedzy na temat 

sygnałów i metod ich przetwarzania, Helion, Gliwice, 2006 

2.  Szabatin J.: Podstawy teorii sygnałów. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 

Warszawa, 1982. 

3.  Baskakow S.I.: Sygnały i układy radiotechniczne. Wydawnictwo Naukowe PWN, 

Warszawa, 1991. 

4.  Lathi B.P.: Systemy telekomunikacyjne. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne WNT, 

Warszawa, 1972.