Æwiczenia Becka
Æwiczenia Becka – to seria stworzona dla studentów prawa,
którzy pilnie przygotowuj¹ siê do zajêæ i zaliczeñ oraz egzami-
nów. Podanie wiedzy w sposób prosty i przystêpny stanowi pod-
stawê do ³atwego opanowania wiedzy. Zanim to nast¹pi, student
uzyska podstawy do zrozumienia trudniejszych zagadnieñ i polubi
przedmiot.
Æwiczenia Becka „Historia pañstwa i prawa Polski. Testy. Tablice”
podzielone s¹ na dwie czêœci:
czêœæ pierwsza – TESTY – zestawione zosta³y w uk³adzie chrono-
logicznym, w podziale na okresy odpowiadaj¹ce poszczególnym
epokom ustrojowym w historii ziem polskich oraz z uwzglêdnie-
niem podzia³u na historiê pañstwa i ustroju;
czêœæ druga – TABLICE zawieraj¹ce najwa¿niejsze zagadnienia
i pojêcia z zakresu historii pañstwa i prawa Polski.
ISBN 978-83-7483-699-9
Cena: 29,99 z³
C·H·BECK
C·H·BECK
Historia pañstwa
i prawa Polski
testy • tablice
Golat • Historia pañstwa i prawa P
olski
www.sklep.beck.pl,
e-mail: dz.handlowy@beck.pl
http://www.beck.pl,
tel.: 022 31 12 222, fax: 022 33 77 601
Rafa³ Golat
Autor
Æwiczenia Becka
Æwiczenia Becka
Polecamy:
9 7 8 8 3 7 4 8 3 6 9 9 9
Podręczniki Prawnicze
C. H. Beck
Witold Wołodkiewicz
4. wydanie
Prawo rzymskie
Instytucje
Maria Zabłocka
Podręczniki Prawnicze
C. H. Beck
Paweł Sarnecki (red.)
6. wydanie
Prawo
konstytucyjne RP
Podręczniki Prawnicze
C. H. Beck
Edward Nieznański
2. wydanie
Logika
ÆWICZENIA BECKA
Historia pañstwa i prawa Polski
www.sklep.beck.pl
W sprzeda¿y:
E. Nieznañski
LOGIKA, wyd. 2
Podrêczniki Prawnicze
P. Sarnecki (red.)
PRAWO KONSTYTUCYJNE, wyd. 6
Podrêczniki Prawnicze
W. Wo³odkiewicz, M. Zab³ocka
PRAWO RZYMSKIE. INSTYTUCJE, wyd. 4
Podrêczniki Prawnicze
T. Maciejewski
HISTORIA USTROJU I PRAWA S¥DOWEGO POLSKI, wyd. 2
Podrêczniki Prawnicze
Historia pañstwa
i prawa Polski
Autor
Rafa³ Golat
Radca prawny
testy
•
tablice
Redakcja: Magdalena Cymerska
© Wydawnictwo C. H. Beck 2007
Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o.
ul. Gen. Zaj¹czka 9, 01-518 Warszawa
Sk³ad i ³amanie: Ewa Zduñczyk
Druk i oprawa: Wers Design Sp. z o.o., Chmielniki 6
ISBN 978-83-7483-699-9
IX
Wprowadzenie
Zawarty w niniejszej publikacji zestaw pytań testowych z historii państwa i pra-
wa Polski jest przeznaczony dla studentów pierwszego roku studiów prawniczych
na wydziałach prawa i administracji. Stanowi on w zamierzeniu autora pomoc
w przygotowaniu się do egzaminu końcowego z historii państwa i prawa Polski,
będącej jednym z objętych programem nauczania przedmiotów wykładowych.
Pytania testowe zestawione zostały w układzie chronologicznym, w podziale
na kilka okresów, odpowiadających poszczególnym epokom ustrojowym w historii
ziem polskich oraz z uwzględnieniem zarysowanego w tytule przedmiotu dwupo-
działu na historię państwa (ustroju) oraz historię prawa (rozwiązań prawnych obo-
wiązujących na ziemiach polskich na przestrzeni dziejów).
Pytania testowe mają zróżnicowany charakter. W większości przypadków są to
typowe pytania testowe, zbudowane na zasadzie zestawienia kilku odpowiedzi do
wyboru. Niektóre z pytań mają jednak odmienną konstrukcję i odpowiedź na nie
wymaga wypełnienia odpowiednio zaznaczonych, wolnych miejsc, z reguły po-
przez uszczegółowienie (wyliczenie) zagadnienia, którego dane pytanie dotyczy.
Przyjęta została zasada, że prawidłowa jest tylko jedna z czterech zestawionych
pod pytaniem opcji, wobec czego odpowiedź na pytanie polega na zakreśleniu (za-
znaczeniu) tylko jednej z nich.
Pytania testowe zróżnicowane zostały pod względem skali trudności. Część z nich
wymaga szczegółowego przeanalizowania podręcznikowego materiału, część zaś
pozwala na zakreślenie prawidłowej opcji dzięki odpowiednim skojarzeniom, mając
w założeniu skłonić osoby udzielające odpowiedzi do skorzystania z ogólnej wie-
dzy i rozumowej analizy opanowywanego materiału.
W celu sprawdzenia prawidłowości udzielanych odpowiedzi na poszczególne
pytania na końcu opracowania zamieszczone zostało w odpowiedniej kolejności
zestawienie ich rozwiązań. Podsumowaniem materiału są tablice, zawierające pod-
stawowe informacje na temat wybranych, kluczowych dla historii państwa i prawa
Polski zagadnień.
Autor
Warszawa, lipiec 2007 r.
Część A. Testy
1
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
Rozdział 1.
Test 1
1. Patronimia to:
a) zwyczajowe zwierzchnictwo najstarszego członka społeczności lokalnej
w średniowieczu,
b) rodzaj daniny składanej władcy przez ludność poddaną,
c) ród grupujący spokrewnione ze sobą, zamieszkujące wspólne teryto-
rium małe rodziny,
d) sądy odbywające się na wiecach wolnych mieszkańców.
2. Opole we wczesnym polskim średniowieczu to:
a) rodzaj sposobu uprawy ziemi,
b) wspólnota terytorialna oparta na więzi sąsiedzkiej,
c) system komunikacji między poszczególnymi plemionami,
d) siedziba drużyny wojskowej.
3. Istotę monarchii patrymonialnej stanowiło to, że:
a) na jej czele stał władca absolutny,
b) funkcjonowała ona w oparciu o pracę ludności niewolnej,
c) władca podejmował decyzje w uzgodnieniu z grupą możnych urzędników,
d) panujący władca traktował ją jak swoją dziedziczną własność.
4. Grupy współdziałania władcy w monarchii patrymonialnej to:
a) dowódcy wojskowi i poborcy danin,
b) członkowie rodziny książęcej i urzędnicy dworscy,
c) urzędnicy, drużyna monarsza i duchowieństwo,
d) członkowie rady monarszej i biskupi.
Ustrój Polski średniowiecznej
Test 1
Część A. Testy
2
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
3
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
2
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
3
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
5. System skarbowości w monarchii patrymonialnej miał charakter:
a) systemu dobrowolnych danin na rzecz księcia i jego dworu,
b) systemu eksploatacji scentralizowanej,
c) systemu uchwalania zakresu obciążeń publicznych na wiecu wolnej
ludności,
d) systemu opartego głównie na czerpaniu korzyści z łupów wojennych.
6. Własność alodialna w Polsce średniowiecznej, to własność:
a) wolnych chłopów,
b) dóbr należących do Kościoła,
c) ograniczona w czasie,
d) dziedziczna.
7. Trzy rodzaje renty gruntowej chłopów w Polsce średniowiecznej to:
a) ....................................
b) ....................................
c) ....................................
8. Immunitet ekonomiczny (skarbowy) polegał na:
a) przyznaniu udziału poddanemu w dochodach władcy,
b) zwolnieniu poddanej ludności z dóbr prywatnych z określonych cięża-
rów na rzecz księcia,
c) nadaniu przez księcia na własność określonych dóbr,
d) zwolnieniu z konieczności zapłaty pieniężnych kar sądowych.
9. Po nadaniu immunitetu sądowego ludność poddana, zamieszkująca
dobra, których dotyczył ten immunitet, podlegała:
a) sądowi wiecowemu,
b) sądowi wybieranemu przez mieszkańców dóbr, objętych immunitetem,
c) sądowi właściciela dóbr lub wyznaczonego przez niego sędziego,
d) w ogóle nie podlegała żadnemu sądowi.
10. Przynależność do stanu była zasadniczo wynikiem:
a) zasług dla władcy,
b) dziedziczenia pozycji społecznej w rodzinie,
c) wielkości posiadanego majątku,
d) posiadanego wykształcenia.
2
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
3
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
Test 1
Rozdział 1. Ustrój Polski średniowiecznej
2
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
3
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
11. Najwcześniej w średniowiecznej Polsce wyodrębnił się stan:
a) chłopski,
b) rycerski (szlachecki),
c) duchowny,
d) mieszczański.
12. Prawo nieodpowiednie polegało na:
a) możliwości żądania przez rycerza wykupu z niewoli przez władcę,
b) zwolnieniu posiadłości rycerza z obciążeń na rzecz władcy,
c) monopolu rycerzy na służbę wojskową,
d) wyłączeniu możnowładztwa spod sądownictwa kasztelanów i podda-
niu jego przedstawicieli sądownictwu władcy.
13. Komendacja polegała na:
a) nadaniu przez księcia własności ziemskiej zasłużonym poddanym,
b) przystąpieniu przez rycerza do służby na dworze władcy,
c) darowiźnie posiadłości ziemskiej przez władcę na rzecz Kościoła,
d) poddaniu się pod opiekę feudalną pana przez wolnych chłopów.
14. Podstawą relacji między panem feudalnym a ludnością, osiadającą
w jego włościach na zasadzie wolnych gości, było:
a) prawo zwyczajowe ukształtowane na danym terenie,
b) warunki określone jednostronnie przez pana feudalnego,
c) umowa czynszowa,
d) wyrok sądu książęcego.
15. Na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim stał:
a) pan feudalny,
b) sołtys,
c) wójt,
d) urzędnik mianowany przez księcia.
16. Wolnizna to:
a) zwolnienie ludności poddanej z obowiązku płacenia kar sądowych,
b) tereny nieobjęte niczyją własnością,
c) okresowe zwolnienie nowych osadników z obowiązku płacenia czynszu,
d) możliwość wolnego przemieszczania się ludności poddanej.
Test 2
Część A. Testy
4
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
5
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
4
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
5
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
17. Trzy podstawowe warstwy społeczne w miastach średniowiecznych to:
a) mistrzowie, czeladnicy i uczniowie,
b) urzędnicy, kupcy i rzemieślnicy,
c) obywatele miejscy, ludność służebna i przyjezdni,
d) patrycjat, pospólstwo i plebs.
18. Na czele rady miejskiej stał:
a) wójt,
b) burmistrz,
c) sędzia grodowy,
d) pan feudalny lub przedstawiciel księcia.
19. Cechy były organizacjami skupiającymi:
a) właścicieli nieruchomości w mieście,
b) kupców osiadłych w mieście,
c) rzemieślników,
d) osoby tej samej narodowości w danym mieście.
20. Prawo składu polegało na:
a) przywileju pobierania od każdego kupca, przejeżdżającego przez mia-
sto, określonej opłaty,
b) żądaniu wystawienia przez kupców, przejeżdżających przez miasto,
towarów na sprzedaż w tym mieście,
c) żądaniu dojazdu przez kupców do miasta określonymi drogami,
d) konieczności sprzedaży przez rzemieślników swoich wyrobów tylko
w swoim macierzystym mieście.
Test 2
1. W skład kapituł w Kościele średniowiecznym wchodzili:
a) wszyscy duchowni z danej diecezji,
b) przedstawiciele poszczególnych klasztorów z obszaru diecezji,
c) kanonicy,
d) biskup i prałaci.
4
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
5
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
Test 2
Rozdział 1. Ustrój Polski średniowiecznej
4
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
5
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
2. Przełomowe znaczenie dla wzrostu znaczenia Kościoła wobec księcia
miał(-o):
a) zjazd w Łęczycy w 1180 r.,
b) wydanie bulli gnieźnieńskiej w 1136 r.,
c) pojawienie się zakonu cystersów na ziemiach polskich,
d) rozciągnięcie organizacji kościelnej na Pomorze w I połowie XII w.
3. Prawo prezenty było to prawo do:
a) wyboru parafii, której płacona była dziesięcina,
b) uzyskania przez biskupa gościny u wiernych diecezji w trakcie podróży,
c) wyboru rodzaju uiszczanej darowizny,
d) wskazywania kandydata na stanowisko kościelne przez fundatora
świątyni.
4. Zasada senioratu polegała na tym, że:
a) władza zwierzchnia w kraju przysługiwała pierworodnemu synowi
władcy,
b) władza zwierzchnia w kraju przysługiwała najstarszemu księciu w ro-
dzie,
c) władza zwierzchnia w kraju sprawowana była rotacyjnie przez potom-
ków księcia,
d) władza zwierzchnia w kraju przysługiwała księciu wybranemu przez wiec.
5. W okresie rozbicia dzielnicowego podstawowy okręg administracji to:
a) województwa,
b) starostwa,
c) kasztelanie,
d) powiaty.
6. Wyróżnikiem ziemi jako jednostki terytorialnej było:
a) posiadanie odrębnej organizacji urzędniczej,
b) posiadanie odrębnej władzy książęcej,
c) występowanie siedziby biskupstwa,
d) występowanie odpowiedniej liczby ufortyfikowanych miejscowości.
7. W początkowym okresie funkcjonowania starosta występował jako:
a) poborca należności dla władcy,
b) wykonawca wyroków książęcych,
c) namiestnik zastępujący władcę na danym terytorium,
d) urzędnik zarządzający dworem władcy.
Test 2
Część A. Testy
6
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
7
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
6
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
7
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
8. Obowiązek służby wojskowej rycerzy w Polsce średniowiecznej
wiązał się:
a) z dobrowolnym zgłoszeniem się do płatnej służby,
b) z piastowaniem określonych urzędów,
c) z urodzenia jako syn rycerza,
d) z posiadania ziemi na prawie rycerskim.
9. W Polsce wczesnośredniowiecznej głównymi świadczeniami
dla księcia były:
a) podatki i dziesięciny,
b) daniny i podarunki,
c) daniny i służebności,
d) służebności i łupy wojenne.
10. Istotą regaliów było:
a) posiadanie przez władcę prawa do ustalania wysokości świadczeń,
b) posiadanie przez władcę wyłączności na korzyści z pewnych sfer dzia-
łalności,
c) prawo władcy do odbierania nieposłusznym poddanym własności ziemi,
d) prawo władcy do określania zakresu obciążeń ludności na rzecz Kościoła.
11. Istotą privilegium fori było:
a) sądzenie możnych bezpośrednio przez księcia,
b) sądzenie przez możnych własnych poddanych,
c) sądzenie spraw przeciw duchownym przez sądy kościelne,
d) możliwość sądzenia każdej sprawy przez księcia.
12. Sądy leńskie były sądami dla:
a) rycerstwa,
b) wójtów i sołtysów,
c) poddanych w dobrach prywatnych,
d) mieszczan.
13. Annaty były to:
a) coroczne opłaty na rzecz papiestwa z opróżnionych beneficjów
kościelnych,
b) coroczne opłaty na rzecz władcy płacone przez biskupów,
c) opłaty płacone władcy przy obejmowaniu stanowisk kościelnych,
d) coroczne raty świętopietrza płaconego papiestwu.
6
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
7
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
Test 2
Rozdział 1. Ustrój Polski średniowiecznej
6
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
7
Rafał Golat, Historia państwa i prawa Polski. Ćwiczenia Becka
14. Jako początkową datę rozbicia dzielnicowego Polski uznaje się:
a) rok 1135,
b) rok 1138,
c) rok 1146,
d) rok 1157.
15. Pierwszym koronowanym królem Polski po rozbiciu dzielnicowym
był:
a) Henryk Brodaty,
b) Przemysł II,
c) Wacław II Czeski,
d) Władysław Łokietek.
16. Istotą monarchii stanowej było:
a) uznanie monarchy za odrębny stan,
b) podział społeczeństwa na prawnie wyodrębnione stany,
c) podejmowanie ważnych decyzji przez władcę i przedstawicieli wszyst-
kich stanów,
d) zatwierdzanie monarchy przez przedstawicieli każdego ze stanów.
17. Korona Królestwa Polskiego to:
a) zespół uprawnień przysługujących władcy w monarchii stanowej,
b) ogół ziem stanowiących własność panującego i jego rodziny,
c) system urzędów w monarchii stanowej,
d) państwo wyodrębnione prawnie od osoby władcy.
18. Koncyliaryzm był to:
a) filozoficzny kierunek religijny w średniowiecznej Europie,
b) zespół doradców władcy polskiego,
c) stanowisko opowiadające się za wyższością soboru nad papieżem,
d) stanowisko opowiadające się za wyższością cesarza nad papieżem.
19. Mianem desuetudo określa się:
a) uzupełnianie prawa stanowionego prawem zwyczajowym,
b) prymat prawa zwyczajowego nad prawem stanowionym,
c) brak stosowania zasad prawnych, prowadzący do ich uchylenia,
d) wzorowanie się w praktyce prawnej na wcześniejszych rozstrzygnięciach.
