ZAMKNIĘTE URAZY GŁOWY

URAZOWE USZKODZENIE MÓZGU

Traumatic brain injury (TBI)

uraz głowy, który zaburza

w różnym stopniu

prawidłowe

funkcjonowanie mózgu

DEFINICJA

Pourazowa dysfunkcja mózgu

połączona z

przemijającymi zaburzeniami

przytomności

nawet niewielkiego stopnia

w ostatnich latach pojecie

wstrząśnienia

mózgu zostało rozszerzone

praktycznie

na wszystkie urazy głowy

Pourazowa dysfunkcja mózgu połączona z

przemijającą utratą przytomności

wyrażona klinicznie niepamięcią urazu

i zdarzeń bezpośrednio go poprzedzających

i po nim następujących

dawniej za wstrząśnienie mózgu uważano

tylko taki uraz, w który doszło do pełnej

utraty przytomności z niepamięcią

DEFINICJA

JESZCZE INNA

stan nagłej pourazowej utraty przytomności,

po którym

zazwyczaj, ale nie absolutnie zawsze

następuje pełne wyzdrowienie

bez żadnych ubytkowych

objawów neurologicznych

PATOFIZJOLOGIA

dokładne podstawy nie są jeszcze znane

- teoria

„fali wstrząsowej”

przeniesienie energii urazu na pień mózgu

z wywołaniem raczej chwilowych

zaburzeń funkcji wstępującego

układu siatkowatego

---------------------------------

- teoria

uszkodzenia kory mózgowej

podczas urazu (stąd niepamięć wsteczna

)

krótka niedomoga krążenia mózgowego

PATOMECHANIZM

uraz związany

z przyspieszeniem

lub opóźnieniem ruchowym

zawartości jamy czaszki

UWAGA ! NOWE SPOJRZENIE

NA URAZ GŁOWY

I WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU

GRADACJA

praktycznie każdy uraz głowy jest związany

z pewną formą wstrząśnienia mózgu

PODZIAŁ - GRADACJA (wg

Ząbka)

II stopień

dezorientacja dłuższa z późniejszym

powrotem pełnej świadomości

bez utraty przytomności

okres niepamięci bardzo krótki

PODZIAŁ - GRADACJA (wg

Ząbka)

IV stopień

klasyczne wstrząśnienie mózgu
dezorientacja (splątanie) różnie długo
trwające
krótkotrwała utrata przytomności
różnie długo trwający okres niepamięci
wstecznej i następczej

GRADACJA AMERYKAŃSKA

Concussion categories

Grade 1

The mild concussion occurs when the person does

not lose consciousness (pass out) but may seem dazed.

Grade 2

The slightly more severe form occurs when the person

does not lose consciousness but has a period of confusion

and does not recall the event.

Grade 3

The classic concussion, which is the most severe form,

occurs when the person loses consciousness for a

brief period of time and has no memory of the event

brief period of time and has no memory of the event.

KLINIK

- zaburzenia przytomności różnego stopnia
(przemijające)

- bezpośrednio po urazie chory wiotki, źrenice
  sztywne, szerokie, możliwy bezdech,
  zaburzenia krążenia (krótkotrwale)
- nieco później: zawroty głowy, wirowanie
- nieco później: nudności, wymioty
- następny dzień: męczliwość, nadmierna
  pobudliwość
- stan neurologiczny: bez odchyleń

LECZENIE

- krótkotrwałe leżenie, spokój, aby

poprawić

krążenie mózgowe i uniknąć zespołu

powstrząśnieniowego (ok.. 48 h)

- leki sedatywne

W niektórych przypadkach

po wstrząśnieniu mózgu

w ciągu 2-3 dni,

pojawia się szereg nieprzyjemnych

dolegliwości,

które utrzymują się znacznie dłużej.

Stan taki to

zespół powstrząśnieniowy

DEFINICJA

wystąpienie grupy objawów

subiektywnych w kilka dni (2 - 3)

po wstrząśnieniu mózgu

pourazowa przejściowa dysfunkcja układu

nerwowego

pourazowy zespół podmiotowy (Prusiński)

CZYNNIKI RYZYKA

ZESPOŁU

POWSTRZĄŚNIENIOWEG

- każdy „przechodzony” czy zlekceważony

uraz głowy

osobowość hipochondryczna

i neurasteniczna

KLINIKA

- bóle głowy

zawroty głowy

- ogólne osłabienie, drażliwość

- nudności

- zaburzenia widzenia, węchu, snu

- upośledzenie słuchu, szum w uszach

- zaburzenia postawy ciała

zaburzenia koncentracji

- depresja

KLINIKA - STAN

NEUROLOGICZNY

- prawidłowy ?

- potliwość dłoni

- drżenie palców wyciągniętych do poziomu

kończyn górnych

- drżenie przymkniętych powiek

uraz głowy może doprowadzić do uszkodzenia

mózgu ze zmianami widocznymi dobrze

tylko w mikroskopie

mogą dotyczyć całego mózgu

- rozlane uszkodzenie aksonalne,

diffuse axonal injury (DAI)

- niedokrwienie

DEFINICJA

jedno z najpowszechniej występujących

(do 50%)

pierwotnych uszkodzeń mózgu

u chorych z ciężkim

urazem głowy

bezpośrednie nieodwracalne uszkodzenie

nie kwalifikujące się

do leczenia operacyjnego

DEFINICJA

- częsty rezultat urazów opóźnieniowych

- częsta przyczyna przetrwałego stanu

wegetatywnego

- znacząca przyczyna inwalidztwa po urazie

- najczęściej po urazach motocyklowych

ETIOPATOGENEZA

- nierównomierne przyspieszenie

- Opóźnienie częściej

- rotacja otaczających tkanek różniących się

gęstością, sztywnością i architekturą

komórek

- generalnie: działanie sił „ścinających”

(

shearing forces

)

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA

WYSTEPOWANIE, POŁOŻENIE

I NASILENIE DAI

kierunek i energia sił

„ścinających”

- różnica w gęstości i sztywności

otaczających tkanek

POŁOŻENIE USZKODZONYCH

MIEJSC

- istota biała półkul podkorowo

- centrum semiovale,

- corpus callosum,

- basal ganglia,

- brainstem

cerebellum

praktycznie – możliwe w każdym miejscu

mózgu

KLINIKA

znaczne zaburzenia przytomności

od momentu urazu

- wkrótce rozwój zmian otępiennych: chorzy

zależni z ogniskowym uszkodzeniem mózgu,

zaburzeniami pamięci, trudnościami

koncentracji, pogorszeniem intelektu itp

ROZPOZNANIE

- CT

- MRI

punktowe

ogniska

krwotoczne

MRI

ogniska

nie-

krwotoczne

WYNIKI LECZENIA

najczęściej zły wynik leczenia:

zespół otępienny

- chory zależny

DEFINICJA

pourazowe strukturalne uszkodzenie mózgu

- morfologicznie związane z istnieniem ognisk

odpowiadających martwicy krwotocznej i

obrzękiem tkanki mózgu zazwyczaj

widocznymi w badaniu KT

- z występującymi od momentu urazu

klinicznymi objawami uszkodzenia

ogniskowego różnej lokalizacji i nasilenia

- z zaburzeniami przytomności trwającymi

6 godzin i więcej

KLINIKA STŁUCZENIA MÓZGU

- silne bóle głowy, nudności, wymioty

- zaburzenia przytomności (nie tylko GCS

<7),

ale mniej nasilone też możliwe

pobudzenie albo spowolnienie,

- czasem poszerzenie jednej źrenicy

KLINIKA STŁUCZENIA MÓZGU

objawy ogniskowe: niedowład stronny

kończyny górnej i dolnej

od momentu urazu

rzadziej niedowład twarzowy pochodzenia

centralnego

KLINIKA STŁUCZENIA -

PRZEBIEG

- trwanie: od wielu godzin do wielu tygodni,

zależnie od omówionych wcześniej

czynników

LECZENIE

- w zasadzie zachowawcze

- z reguły niezbędna intensywna

terapia

PODZIAŁ STŁUCZEŃ PNIA

pierwotne

pourazowe uszkodzenie

pnia mózgu (od momentu urazu)

rzadko, ale jednak przeżywane

wtórne

pourazowe uszkodzenie pnia

mózgu

będące następstwem współistniejących

uszkodzeń mózgu, stłuczenia, krwiaka

i krytycznego wzrostu ciśnienia

śródczaszkowego

KLINIKA

- głębokie zaburzenia przytomności

w zasadzie stan nieprzytomności, śpiączki

trwające dużo więcej niż 6 godzin po

urazie

GCS z reguły 4 pkt

KLINIKA

- spontaniczna lub wywołana bodźcem

reakcja wyprostna kończyn górnych

i dolnych

z pronacją przedramion

stopniowe utrwalanie ułożenia

ze wzmożonym napięciem mięśni

KLINIKA

- współistniejące zaburzenia funkcji

wegetatywnych czasem „burza

wegetatywna”

wzrost tętna,

skok ciśnienia systemowego

przyspieszenie oddechu z jego

niewydolnością,

skok temperatury nawet do 42 stop !

często spontaniczne

znaczny wydatek energetyczny

„

zespół hiperergotropowy” (Powiertowski)

- zmienne zachowanie źrenic

często ustawienie w zezie rozbieżnym,

słaba reakcja,

często szerokie

KLINIKA

przebieg:

- rzadko możliwa poprawa, jeśli to u dzieci

- z reguły utrwalenie pozycji z kończynami

górnymi w przeproście i pronacji

(ułożenie „foki”) i kończynami dolnymi

w silnym zgięciu podeszwowym

- często przejście w trwały zespół

wegetatywny

- możliwy brak zmian w KT

- częściej obraz rozległych stłuczeń

półkulowych

BADANIA OBRAZOWE

LECZENIE

- intensywna terapia,

- operacja prawie nigdy, chyba że powikłania

- zwalczanie zespołu hiperergotropowego:

mieszanka lityczna Laborita (dolargan,

difergan, fenaktil),

barbiturany,

dormicum,

ewentualnie prowokowana śpiączka

barbituranowa (tiopental)

Document Outline