PROCES FORMUŁOWANIA
STRATEGII BANKU
PROCES FORMUŁOWANIA
STRATEGII BANKU
Proces formułowania strategii
banku
M. Romanowska strategię definiuje
się
jako
program
działania
określający
główne
cele
organizacji
i
sposoby
ich
osiągania
Proces formułowania strategii
banku
Wg prof. L. Balcerowicza „strategia to jasny, spójny
zestaw; celów czyli przyszłych pożądanych stanów
rzeczy; obiektywnych warunków, jakie będą
według naszych przewidywań panować w czasie
zmierzania do tych celów; środków, czyli
czynników, których uruchomienie lub odpowiednie
ukształtowanie pozwoli w owych warunkach
osiągnąć założone cele. Samo wyznaczanie celów
nie jest więc jeszcze strategią, a co najwyżej
wstępem
do
jej
opracowania.
Jeżeli
ktoś
poprzestaje na przedstawianiu wizji pożądanej
przyszłości i nic więcej dla niej nie robi, to
zabawia się w snucie pobożnych życzeń, a nie w
tworzenie i promowanie strategii”
Proces formułowania strategii
banku
Według T.J. Petersa i R.H. Watermana,
strategia
to
koncepcja
funkcjonowania organizacji w
dłuższym okresie, zawierająca
zoperacjonalizowane główne cele,
sposoby
działania
i
reguły
zachowania się.
Proces formułowania strategii
banku
Proces formułowania strategii banku powinien przebiegać wg
poniższej procedury
1. Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
3. Strategia
4. Plan wdrożenia
2. Założenia strategii
Procedura opracowania strategii dla organizacji.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Plany strategiczne - czyli „ogólny
plan zawierający decyzje dotyczące
alokacji
zasobów,
priorytetów
i
działań niezbędnych do osiągnięcia
celów strategicznych”. Plany te są
ustalane najczęściej na poziomie
zarządu firmy. Ich horyzont czasowy
to z reguły kilka lat.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Plany taktyczne - czyli „plan realizacji celów
taktycznych,
stanowiących
części
celów
strategicznych”. Jest to więc działanie na rzecz
zaplanowania szeregu posunięć, których wspólna
realizacja ma doprowadzić do spełnienia celów
strategicznych.
W
procesie
opracowywania
planów taktycznych angażowany jest zarówno
szczebel najwyższego managmentu, jak i
kierownicy szczebla średniego. Ich horyzont
czasowy
odpowiada
zazwyczaj
planowaniu
średniookresowemu (1-2 lata).
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Plany operacyjne - czyli rozpisane programy
zadań ukierunkowanych na wykonanie
planów
taktycznych.
Są
to
plany
skoncentrowane na pojedynczych zadaniach,
mają stosunkowo krótki horyzont czasowy
(kilka miesięcy), a ich opracowywaniem
zajmują się kierownicy niższego szczebla,
bezpośrednio odpowiedzialni za realizację
określonych zadań.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Elementy procesu planowania
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Elementy procesu planowania (analiza
SWOT)
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
stanowi bardzo istotny pierwszy
krok,
w
niełatwym
procesie
opracowania strategii banku. Jej
podstawowe elementy przedstawia
poniższy rysunek.
Proces formułowania strategii
banku
ANALIZA I OCENA SYTUACJI
WYJŚCIOWEJ
1. Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
1.1. Misja banku
1.2. Wizja banku
1.3. Otoczenie banku
1.3.1. Szanse
1.3.2. Zagrożenia
1.4. Bank
1.4.1. Silne strony
1.4.2. Słabe strony
Proces formułowania strategii
banku
ANALIZA I OCENA SYTUACJI
WYJŚCIOWEJ
Otoczenie zewnętrzne banku
(przedsiębiorstwa)
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej
Pierwszym elementem jest misja
banku, rozumiana jako wyróżniona
przyczyna, rola, wiązka celów, które
uzasadniają istnienie banku. Jest to
szczególny powód funkcjonowania banku,
wyróżniający go od innych banków.
Zdaniem W. Macierzyńskiego, przez
misję banku rozumie się „określenie,
jakim klientom, w jakim kręgu i jakie
produkty będzie bank oferował”.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Analiza i ocena sformułowanej przez
kierownictwo banku misji znajdującej się w
dokumentacji
strategicznej,
polega
na
stwierdzeniu, czy zawiera ona niezbędne
elementy,
czy
są
one
właściwie
sformułowane, czy jest ona skoncentrowana
na potrzebach klientów i ich satysfakcji, czy
uznaje istnienie konkurencyjnego otoczenia,
czy jest realistyczna.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Drugim elementem jest wizja banku.
Wizja stanowi specyficzny instrument
zarządzania.
Jest
ona
konkretnym
obrazem przyszłości, tak bliskim, że
możemy jeszcze zobaczyć możliwości jej
realizacji, ale jednocześnie tak dalekim, że
może wzbudzić entuzjazm dla realizacji
nowej, przyszłej rzeczywistości. Wizję
można porównać do gwiazdy polarnej,
stanowiącej kierunkowskaz dla karawany
na pustyni. Nie stanowi ona jej celu, lecz
jest znakiem orientacyjnym wskazującym
właściwą drogę.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Analiza i ocena wizji, która powinna stanowić
element strategii banku, polega na stwierdzeniu:
• Czy opisuje ona upragniony i ważny stan
banku w przyszłości?
• Czy wytwarza obrazy w umysłach ludzi?
• Czy pozwala pracownikom banku lepiej
zrozumieć, jak mogą dążyć do celu?
• Czy postrzegana jest jako możliwa do
zrealizowania?
• Czy
jest
wzniosła,
porywająca
i
przynaglająca?
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Trzecim elementem analizy i oceny
sytuacji wyjściowej jest otoczenie
banku,
rozumiane
jako
warunki
(polityczne,
ekonomiczne,
finansowe,
społeczne, kulturowe itp.) determinujące
jej funkcjonowanie oraz instytucje, z
którymi bank pozostają we wzajemnych
interakcjach. Analiza otoczenia polega na
określeniu szans i zagrożeń
.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Czwartym elementem jest sam bank.
Jego analiza powinna uwzględniać
wszystkie podstawowe obszary i zakresy
funkcjonowania, w wyniku których należy
ustalić silne i słabe strony.
Proces formułowania strategii
banku
Analiza i ocena sytuacji
wyjściowej
Ta analiza ma charakter strategiczny, to
znaczy, że powinna być tak realizowana,
by jej wyniki mogły stanowić podstawę
do sformułowania założeń strategii oraz
strategii ogólnej. Powinna więc być
przeprowadzona
przy
pomocy
zróżnicowanych metod, takich jak:
analiza
trendów,
luk,
grup
strategicznych, kluczowych czynników
sukcesu, portfelowa, łańcucha wartości,
pozycjonowania i innych.
Proces formułowania strategii
banku
Założenia strategii
Założenia strategii powinny zawierać:
• Misję.
• Wizję.
• Cele strategiczne.
Proces formułowania strategii
banku
Założenia strategii
Poddana
analizie
misja
banku
stanowi podstawę do jej nowego
sformułowania
(o
ile
ujęcie
dotychczasowe,
uznamy
za
niewłaściwe)
uwzględniającego:
klientów, produkty, obszar działania,
technologię, pomysł na przetrwanie,
filozofię działania, własny wizerunek,
troskę o publiczny wizerunek (image
banku), troskę o pracowników.
Proces formułowania strategii
banku
Strategia
Analiza i ocena sytuacji wyjściowej oraz
założenia strategii stanowią podstawę
sformułowania strategii banku. Powinna
ona ustalać zakres kluczowych decyzji,
które będą wpływały na przyszłe rynki
banku,
jego
produkty,
organizację,
rentowność i ryzyko.
Przedział czasowy
strategii
powinien
mieć
charakter
długoterminowy (5-10) lat.
Proces formułowania strategii
banku
Strategia
Strategia powinna dać odpowiedź na
następujące pytania:
• kto?, co?, jak?,
• kim będzie klient?,
• jakie usługi i produkty bank będzie
oferował?,
• w jaki sposób bank będzie odpowiadał
na zapotrzebowanie rynku?
Proces formułowania strategii
banku
Plan wdrożenia
Ostatnim krokiem w procedurze
opracowania strategii jest jej plan
wdrożenia, zawierający:
• Zadania.
• Terminy.
• Osoby (komórki organizacyjne)
odpowiedzialne za realizację.
• Metody i środki realizacji zadań.
• Mierniki kontroli realizacji zadań.
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
Wdrożenie - zatwierdzonej przez zarząd
banku strategii wymaga właściwego
podejścia kierownictwa banku, opartego
„na sercu i rozumie”. Chodzi o to, by w
umiejętny sposób włączyć wszystkich
pracowników banku do sprawnych działań
realizacyjnych, które - w odróżnieniu od
,,twórczego chaosu” na etapie opracowania
strategii - wymagają zdyscyplinowania,
planowania, odpowiedniej motywacji i
kontroli.
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
Proces wdrażania strategii powinien być
poddany
stałemu
monitoringowi,
polegającemu - z jednej strony - na
porównywaniu realizacji strategii z planem
jej wdrożenia, z drugiej zaś - na
analizowaniu zmian zachodzących w
banku i jego otoczeniu pod kątem ich
wpływu na strategię, co może doprowadzić
do jej modyfikacji. Schematycznie proces
ten przedstawia poniższy rysunek.
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
Wdrożenie strategii
Plan wdrożenia
Monitoring
Modyfikacja strategii
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
System monitoringu powinien w zasadzie
składać się z trzech podstawowych
elementów:
• Standardów.
• Porównania realizacji strategii ze
standardami.
• Przedsięwzięć wynikających z
odchyleń, występujących między
realizacją strategii a standardami.
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
Komponenty systemu
monitoringu
Elementy systemu
monitoringu
Podsystemy
i ich
elementy
stanowiące
przedmiot
kontroli
Punkty
kontrol
ne
Standard
y
Ocena
realizacji
Odchyleni
a
Przedsięw
zięcia
korygując
e
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
Wdrażanie
strategii
jest
bardzo
skomplikowanym
procesem.
Przede
wszystkim należy pilotować sformułowaną
strategię (strategia sformułowana), która -
wobec
pojawiających
się
nie
przewidzianych
i
nie
dających
się
kontrolować zmian - zaczyna być ponownie
analizowana (strategia rozważana).
Proces formułowania strategii
banku
Wdrożenie
W
dalszej
konsekwencji,
na
skutek
zewnętrznych
okoliczności
i
zdarzeń
(zmiany w otoczeniu) oraz procesów
zachodzących
w
banku,
zaczyna
przekształcać się (strategia wyłaniająca
się), by wreszcie przyjąć ostateczną postać
(strategia ujawniona), która jest wdrażana.
Schematycznie proces ten przedstawiony
jest na rysunku
Proces formułowania strategii
banku
Modyfikacja strategii
Strategia sformułowana
Strategia rozważana
Strategia wyłaniająca się
Strategia ujawniona (do
realizacji)
Analiza
Zmiany w otoczeniu
Zmiany w banku
Analiza
Proces formułowania strategii
banku
Każdy bank powinien posiadać własną
strategię,
która
-
odpowiednio
modyfikowana - stanowi bardzo istotny
instrument
zarządzania.
Jest
to
szczególnie ważne w obecnym czasie
transformacji systemowej, ze względu
na bardzo szybko zmieniające się
otoczenie,
w
którym
funkcjonują
banki, nieciągłość zdarzeń oraz
globalizację procesów i struktur.