Toxocara canis

 

 

Toxocara canis

• To najczęściej występujący 

kosmopolityczny pasożyt psów.

• Przypuszcza się, że od 3 do 81% 

populacji psów na świecie jest 
zarażony tym nicieniem.

• Człowiek może ulec przygodnemu 

zarażeniu.

 

 

Toxocara canis

• Cykl życiowy glisty psiej w organizmie 

ludzkim zostaje zahamowany w stadium 

larwy, jednak konsekwencje toksokarozy, 

zwanej wcześniej syndromem wędrującej 

larwy trzewnej bywają poważne.

• Poza psami Toxocara canis pasożytuje 

również u innych ssaków, przede 

wszystkim drapieżnych, u 

synantropijnych gryzoni i ptaków 

hodowlanych.

 

 

Toxocara canis

• Dorosły samiec T. canis ,a 28-125 mm, a samica 

45-190 mm długości.

• Na przednim końcu ciała pasożytów znajdują się 

dwa wydłużone, bocznie skrzydełka oskórkowe.

• Tylne koniec ciała samca jest zakrzywiony, 

wyposażony w pięć par brodawek zastekowych.

• Występują dwie szczecinki

kopulacyjne, zaopatrzone

 w skrzydełka.

• Szpara sromowa samicy 

znajduje się w przedniej 

części ciała.

 

 

Toxocara canis

•

Jaja T. canis są prawie kulisite, z brązową skorupką i 

okrągłymi wgłębieniami, o wymiarach 66-85 X 64-77 

μm.

•

Składane są przez samice do jelita i wydalane razem 

 z kałem. 

•

Zapłodnione jaja pasożyta wydostając się do środowiska 

zewnętrznego są w stadium przedpodziałowym lub 

zawierają zarodek w stadium dwóch blastomerów.

•

Dzięki osłonką ( wewn. I zewn.) zarodek jest chroniony 

przed szkodliwym działaniem czynników 

środowiskowych i może przez wiele tygodni utrzymywać 

się przy życiu, nie tylko wtedy, gdy jaja zalegają 

w glebie, ale również wówczas, kiedy są rozsiane 

wewnątrz mieszkań.

 

 

Toxocara canis

• W  środowisku zewnętrznym w czasie 

6-15 dni w jajach rozwija się larwa II 
stadium, będąca formą inwazyjną.

 

 

Zarażenie psa może odbywać się 

trzema głównymi sposobami:

• Przez połknięcie larw inwazyjnych 

znajdujących się w środowisku zewn.

• Przez pożarcie drobnego ssaka,

np. Gryzonia, w mięśniach, 

którego znajdują się 

   otorbione larwy.
• W wyniku zarażenia 

wewnątrzmacicznego 

płodu.

 

 

• Istnieje również możliwość zarażenia drogą 

laktogenną z mlekiem matki.

• W ciele młodych psów ( do 5 tyg. życia) 

odbywa się pełny rozwój jak inwazyjnych i 

wędrówka larw przez wątrobę, płuca i 

tchawicę do przewodu pokarmowego.

• U starszych zwierząt część larw drugiego 

stadium wędruje do płuc i dostaje się do 

dużego krwiobiegu, skąd zostaje zaniesiona 

do różnych tkanek i narządów (np. wątroba, 

mózg, nerki), gdzie ulega otorbieniu.

• Niektóre larwy nawet u dorosłych psów 

odbywają typową wędrówkę i lokalizuję się 

w jelicie, gdzie osiągają dojrzałość płciową.

 

 

• Jeżeli larwy osadzą się w tkankach 

psów, to dalszy ich rozwój jest 
możliwy tylko wtedy, gdy zostaną 
zjedzone przez innego żywiciela 
mięsożernego, u którego następuje 
zakończenie cyklu. 

• U samicy część otorbionych larw 

zostaje pobudzona do wędrówki pod 
koniec ciąży, co prowadzi do 
zarażenia śródmacicznego płodów.

 

 

• Inwazje występują również u ludzi. 
• W organizmie człowieka larwy wędrują do 

różnych tkanek i narządów, głównie do
 -węzłów chłonnych,
 -mięśnia sercowego, 

    -mózgowia, 
    -wątroby, 

 -płuc

 

 

Objawy kliniczne

• Objawy toksokarozy u człowieka 

zależą od częstotliwości inwazji, 
liczby i lokalizacji larw oraz od reakcji 
obronnej organizmu. Objawy te są 
rezultatem uszkodzeń tkanek przez 
immunomediatory towarzyszące 
odczynowi zapalnemu oraz przez 
czynniki aktywne biologiczne,
 np. proteazy uwalniane przez larwy.

 

 

Wyróżnia się trzy kliniczne 

postacie toksokarozy

• Trzewną (uogólnioną)
• Oczną
• Utajoną ( bezobjawową)

 

 

Główne objawy toksokarozy:

• Powiększenie wątroby
• Eozynofilia 
• Hipergammaglobuliniemia.

 

 

W początkowym okresie inwazji 

obserwuje się również:

• Bóle brzucha z nudnościami i 

wymiotami

• Wysoką temperaturę ciała
• Zmiany zapalne płuc
• Nawracające bóle głowy 
• Zaburzenia równowagi
• Infekcje dróg oddechowych
• Zapalenie węzłów chłonnych.

 

 

• Pierwszym objawem toksokarozy 

ocznej jest:

• Obniżenie ostrości wzroku,
• Pojawiający się zez.
• W późniejszym okresie obserwuje się 

zmiany wewnątrz gałki 
ocznej, prowadzące 
do utraty zdolności 
widzenia zarażonym 
okiem.

 

 

Wykrywanie

• Na badania w kierunku toksokarozy kieruje się 

osoby z hipereozynofilią, z alergiami o 

niewyjaśnionej etiologii, ze zmianami w 

wątrobie, w płucach, w narządzie wzroku oraz 

zaburzeniami neurologicznymi.

• Wykrywanie T. canis przeprowadza się 

metodami immunologicznymi, np. testem 

ELISA (IgG- ELISA lub IgE- ELISA), w którym 

używa się antygenu wydaliczo- wydzielniczego 

larw pasożyta hodowlanych in vitro.

• Do badań wykorzystuje się również materiały z 

biopsji.

• Pomocnicza w diagnostyce bywa także 

tomografia komputerowa (CT), USG oraz 

rezonans magnetyczny (NMR).

 

 

Leczenie

• Jest dość trudne, gdyż większość leków 

stosowanych przeciwko robakom jest w 
przypadku T. canis mało skuteczna.

• Najczęściej stosuje się albendazol w dawce 

400 mg do żucia w czasie posiłku, przez 3 
dni,

• Mebendazol w dawnce 200-400 mg przez 5 

dni 

• Tiabendazol w dawce 50 mg na kilogram 

ciężaru ciała przez 3-7 dni w czasie 
posiłków.

 

 

Leczenie cd.

• Najtrudniejsze jest leczenie 

toksokarozy ocznej.

• Z leków obecnie stosowanych poleca 

się diethylcarbamazynę, albendazol i 
thiabendazol.

 

 

Zapobieganie

• Odrobaczanie psów,
• Higiena rąk

 

 

Dziękuję