Toxocara Canis

Glista psia

Występowanie:

• Kosmopolityczny nicień

• Bytuje w jelicie cienkim młodych 

psów, wilków i lisów

• Człowiek jest żywicielem 

niespecyficznym (pasożyt nie osiąga 
w organizmie ludzkim dojrzałości)

Budowa

• Przedni koniec ciała zaopatrzony w 

dwa wydłużone boczne skrzydełka 
oskórkowe.

• Gardziel zakończona 

„żołądeczkiem”.

Samiec:

• Długość 90-127mm i 2-2,6 mm 

średnicy.

• Tylny koniec ciała zakrzywiony, 

tworzy palczasty wyrostek z 
pięcioma parami brodawek 
zastekowych.

• Dwie różne szczecinki kopulacyjne 

mają ok. 1 mm długości i 
zaopatrzone w skrzydełka.

Samica:

• Długość 126-198mm i 2,6-3mm 

średnicy.

• Szpara sromowa leży w przedniej 

części ciała

Jajo:

• Lekko owalne, prawie kuliste o grubej 

brązowej skorupce.

• Na powierzchni ma oczkowate 

wgłębienia, zawierające zygotę przed 
podziałami lub w stadium 2 
blastomerów

Rozwój:

• Do zarażenia dochodzi drogą per os, przez 

połknięcie inwazyjnego jaja. Jeżeli jajo połknie 
młody pies wówczas rozwój jest podobny jak 
w przypadku glisty ludzkiej. Rozwój jest 
monokseniczny, a okres dojrzewania trwa 21-
28 dni. Droga jest następująca: rozwój larw w 
jelicie cienkim -> krew -> serce -> pęcherzyki 
płucne -> tchawica -> gardło -> przełyk -> 
jelito -> dojrzewania larw -> dorosłe nicienie 
-> jaja w kale

• Jeżeli jest to starszy pies, wówczas 

larwy z płuc przechodzą za 
pośrednictwem dużego krążenia do 
różnych narządów wewnętrznych, 
głównie wątroby i nerek, a także 
gałki ocznej i mózgu oraz mięśni, 
gdzie zostają otorbione, a ich rozwój 
zatrzymany.

• U psów-samców dalszy rozwój jest 

możliwy dopiero, gdy otorbione larwy 
w mięśniach zostaną zjedzone przez 
innego żywiciela mięsożernego, u 
którego następuje zakończenie cyklu.

• U psów-samic następuje

uruchomienie larw 
„uśpionych” w 
końcowych dniach ciąży.
Prowadzi to do zarażenia
śródmacicznego płodów 
i rodzące się szczenięta
mają toksokarozę 
wrodzoną.

Chorobotwórczość:

• Choroba wywołana przez T. canis jest 

nazywana toksokarozą, zwaną 
wcześniej zespołem larwy trzewnej 
wędrującej, ma cechy zarażenia 
wieloogniskowego.

• Objawy: 

a) wysoka temperatura ciała(nawet 
powyżej 39 st. C) 
b) powiększenie wątroby 
(hepatomegalia)

c) bóle brzucha z nudnościami i wymiotami
d) zmiany zapalne płuc (rzadziej nacieki    
zwiewne Lofflera)
e) objawy ogniskowych zmian w mózgu i 
gałce ocznej (zaburzenia widzenia, 
zapalenie siatkówki, naczyniówki)
f) później temperatura ciała wraca do 
normy
g) nawracające bóle głowy i zaburzenia 
równowagi
h) nawracające infekcje dróg oddechowych 
i) zapalenie węzłów chłonnych

Wykrywanie:

• Badania serologiczne (odczyn 

wiązania dopełniacza, 
hemaglutynacji pośredniej, 
immunodyfuzja, 
immunoelektroforeza, ostatnio 
testami ELISA, którymi określa się 
stężenie swoistych przeciwciał IgG i 
IgE)

• Niekiedy wykonuje się biopsję.

• We krwi obwodowej występuje 

znaczna leukocytoza (do 80 
tys/mm3) z eozynofilią (do 90%) oraz 
hiperglobulinemia

• Pomocne przy 

ustaleniu zasięgu
inwazji są:
tomografia komputerowa,
rezonans magnetyczny i 
ultrasonografia

Zwalczanie i leczenie: 

• Regularne odrobaczania, głównie 

młodych psów mających kontakt z 
dzieckiem

• Leczenie jest trudne, stosuje się: 

albendazol, mebendazol, tiabendazol 
oraz lewamizol