Zachowania w 

Zachowania w 

zdrowiu

zdrowiu

Styl życia

Styl życia

 

 

 

 

Zachowania związane ze 

Zachowania związane ze 

zdrowiem

zdrowiem

/według S.V. Kasla, S. 

/według S.V. Kasla, S. 

Cobba/

Cobba/

Są to wszystkie 

Są to wszystkie 

działania 

działania 

podejmowane 

podejmowane 

przez osoby 

przez osoby 

uznające się za 

uznające się za 

zdrowe w celu 

zdrowe w celu 

zapobiegania 

zapobiegania 

chorobie lub 

chorobie lub 

wykrycia choroby 

wykrycia choroby 

w stadium 

w stadium 

przedklinicznym.

przedklinicznym.

Uważa się, że do 

Uważa się, że do 

zachowań 

zachowań 

związanych ze 

związanych ze 

zdrowiem nie 

zdrowiem nie 

wchodzą działania 

wchodzą działania 

osób z rozpoznaną 

osób z rozpoznaną 

chorobą  

chorobą  

zmierzające do 

zmierzające do 

ograniczenia 

ograniczenia 

postępu choroby 

postępu choroby 

lub poprawienia 

lub poprawienia 

ogólnego

ogólnego

 

 

samopoczucia.

samopoczucia.

 

 

 

 

Zachowania zdrowotne obejmują swym 

Zachowania zdrowotne obejmują swym 

zasięgiem wszystkie nawyki, zwyczaje, 

zasięgiem wszystkie nawyki, zwyczaje, 

postawy odnoszące się do zdrowia 

postawy odnoszące się do zdrowia 

podejmowane zarówno przez jednostki jak 

podejmowane zarówno przez jednostki jak 

i populacje.

i populacje.

Do zachowań w zdrowiu zalicza się:

Do zachowań w zdrowiu zalicza się:

●

●

zachowania podejmowane przez osobę zdrową w celu 

zachowania podejmowane przez osobę zdrową w celu 

osiągnięcia lepszego poziomu swego zdrowia;

osiągnięcia lepszego poziomu swego zdrowia;

●

●

zachowania prewencyjne- działania podejmowane w celu 

zachowania prewencyjne- działania podejmowane w celu 

wykrycia choroby w stanie bezobjawowym lub 

wykrycia choroby w stanie bezobjawowym lub 

zapobiegania chorobie;

zapobiegania chorobie;

●

●

 

 

Zachowania osób uznawanych za zdrowe, ale 

Zachowania osób uznawanych za zdrowe, ale 

należących do grupy zwiększonego ryzyka, narażonych 

należących do grupy zwiększonego ryzyka, narażonych 

na większe niż przeciętne osoby ryzyko zachorowania

na większe niż przeciętne osoby ryzyko zachorowania

;

;

● 

● 

Zachowania związane z zapewnieniem ciągłości 

Zachowania związane z zapewnieniem ciągłości 

biologicznej- zachowania reprodukcyjne

biologicznej- zachowania reprodukcyjne

;

;

● 

● 

Zachowania podejmowane w celu zabezpieczenia , 

Zachowania podejmowane w celu zabezpieczenia , 

utrzymania lub poprawy zdrowia dziecka, za które jest 

utrzymania lub poprawy zdrowia dziecka, za które jest 

się odpowiedzialnym;

się odpowiedzialnym;

●

●

 

 

Zachowania zmierzające do poprawy środowiska.

Zachowania zmierzające do poprawy środowiska.

 

 

 

 

Zachowania 

Zachowania 

prozdrowotne

prozdrowotne

według Wardla i A. Steptoe`a

według Wardla i A. Steptoe`a

1.

1.

Unikanie używek;

Unikanie używek;

2.

2.

Pozytywne praktyki zdrowotne;

Pozytywne praktyki zdrowotne;

3.

3.

Zwyczaje żywieniowe;

Zwyczaje żywieniowe;

4.

4.

Bezpieczne prowadzenie 

Bezpieczne prowadzenie 

samochodu

samochodu

5.

5.

Zachowania związane z 

Zachowania związane z 

działalnością prewencyjną.

działalnością prewencyjną.

 

 

 

 

Zachowania antyzdrowotne

Zachowania antyzdrowotne

Są to zachowania prowadzące do 

Są to zachowania prowadzące do 

niszczenia zdrowia, jego osłabienia, do 

niszczenia zdrowia, jego osłabienia, do 

świadomego wprowadzenia się w stan 

świadomego wprowadzenia się w stan 

choroby.

choroby.

Teorie wyjaśniające mechanizm zachowań 

Teorie wyjaśniające mechanizm zachowań 

antyzdrowotnych:

antyzdrowotnych:

1.

1.

Teoria dysonansu poznawczego;

Teoria dysonansu poznawczego;

2.

2.

Model kulturowego opóźnienia

Model kulturowego opóźnienia

3.

3.

Model społecznych porównań

Model społecznych porównań

 

 

 

 

Styl życia- koncepcje 

Styl życia- koncepcje 

teoretyczne w 

teoretyczne w 

socjologii

socjologii



Max Weber /klasyk socjologii/

Max Weber /klasyk socjologii/

W koncepcji stylów życia Webera 

W koncepcji stylów życia Webera 

ważne są dwa pojęcia:

ważne są dwa pojęcia:

Sposób życia

 

Szanse życiowe

 

 

 

 

Styl życia

Styl życia

sposób życia

sposób życia

 odnosi się do wyborów różnych 

 odnosi się do wyborów różnych 

dóbr i zachowań, 

dóbr i zachowań, 

szanse życiowe

szanse życiowe

 odnoszą się do 

 odnoszą się do 

prawdopodobieństwa realizacji tych 

prawdopodobieństwa realizacji tych 

wyborów i są związane z sytuacją życiową.

wyborów i są związane z sytuacją życiową.

 

 

Nie są to wyłącznie czynniki ekonomiczne, 

Nie są to wyłącznie czynniki ekonomiczne, 

ale także normy, wzory i układy relacji 

ale także normy, wzory i układy relacji 

społecznych, które uprawdopodobniają 

społecznych, które uprawdopodobniają 

dokonywanie takich a nie innych wyborów.

dokonywanie takich a nie innych wyborów.

 

 

 

 

Styl życia

Styl życia

Koncepcja Webera :

Koncepcja Webera :

-

Wiąże style życia z grupami o podobnym 

Wiąże style życia z grupami o podobnym 

statusie,

statusie,

-

Odnosi je do sfery konsumpcji

Odnosi je do sfery konsumpcji

-

Określa jako wypadkową preferencji i 

Określa jako wypadkową preferencji i 

wyborów oraz realnych szans na ich 

wyborów oraz realnych szans na ich 

realizację

realizację

W koncepcji Webera brakuje odniesień do 

W koncepcji Webera brakuje odniesień do 

takich zmiennych jak: wiek, płeć, rasa 

takich zmiennych jak: wiek, płeć, rasa 

itp..

itp..

 

 

 

 

Styl życia

Styl życia



Pierre Bourdieu- koncepcja „habitusu”

Pierre Bourdieu- koncepcja „habitusu”

„

„

Habitus”- zespół przekonań 

Habitus”- zespół przekonań 

wyznaczonych doświadczeniami i 

wyznaczonych doświadczeniami i 

wychowaniem człowieka, ma związek z 

wychowaniem człowieka, ma związek z 

warunkami społecznymi i ekonomicznymi, 

warunkami społecznymi i ekonomicznymi, 

w jakich człowiek żyje. „Habitus” jest 

w jakich człowiek żyje. „Habitus” jest 

odpowiedzialny za styl życia. Preferencje, 

odpowiedzialny za styl życia. Preferencje, 

wybory odzwierciedlają klasę społeczną, 

wybory odzwierciedlają klasę społeczną, 

płeć, wiek, grupę etniczną.

płeć, wiek, grupę etniczną.

 

 

 

 

Styl życia

Styl życia



Anthony Giddens

Anthony Giddens

Analizuje wpływ ery ponowoczesności na 

Analizuje wpływ ery ponowoczesności na 

formowanie się współczesnych stylów 

formowanie się współczesnych stylów 

życia. Im mniejsza rola tradycji w naszym 

życia. Im mniejsza rola tradycji w naszym 

życiu, tym bardziej pluralistyczne stają się 

życiu, tym bardziej pluralistyczne stają się 

wybory związane ze stylem życia i tym 

wybory związane ze stylem życia i tym 

większa ich różnorodność. Wzrastająca 

większa ich różnorodność. Wzrastająca 

liczba opcji dotyczy nawet najniższych 

liczba opcji dotyczy nawet najniższych 

klas społecznych. Kładzie nacisk na 

klas społecznych. Kładzie nacisk na 

indywidualną odpowiedzialność i wybór.

indywidualną odpowiedzialność i wybór.

 

 

 

 

Definicja prozdrowotnego 

Definicja prozdrowotnego 

stylu 

stylu 

życia

życia

Prozdrowotny styl życia to wzory 

Prozdrowotny styl życia to wzory 

świadomych zachowań 

świadomych zachowań 

związanych ze zdrowiem, 

związanych ze zdrowiem, 

będących efektem wyborów 

będących efektem wyborów 

dokonywanych przez ludzi na 

dokonywanych przez ludzi na 

podstawie dostępnych 

podstawie dostępnych 

determinowanych ich sytuacją 

determinowanych ich sytuacją 

życiową alternatyw.

życiową alternatyw.