background image

1

Patofizjologia układu ruchu 

I

Seminarium – Wydział 

Lekarski

Rok akademicki 2011/2012

Opracowała: dr hab. Ewa Bryl

background image

2

Prawidłowa struktura anatomiczna 

stawu

background image

3

Praktyczna klasyfikacja głównych 

schorzeń układu mięśniowo-

szkieletowego I

Rodzaj zaburzenia

Schorzenie reumatyczne: 

zapalne (1%) (np. 
zesztywniające zapalenie 
stawów kręgosłupa)

Bóle okolicy 
kręgosłupa

F: > 20%

 - mechaniczne (ponad 90%)

- neurogenne (5%) (podrażnienie 
korzeni nerwowych lub rdzenia 
kręgowego)

- spowodowany uogólnioną chorobą 
np. przerzuty nowotworu do 
kręgosłupa

Zmiany okołostawowe

„reumatyzm tkanek 
miękkich”

F: 50%

- zapalenie kaletki maziowej,
- nieprawidłowości dotyczące ścięgien,
- entezopatie
- uogólnione zespoły bólowe nie 
związane ze zmianami zapalnymi np. 
fibromialgia.

background image

4

Praktyczna klasyfikacja głównych 

schorzeń układu mięśniowo-

szkieletowego II

Rodzaj zaburzenia

Schorzenie 
reumatyczne

Choroba zwyrodnieniowa 
stawów

       F 25%

- wtórna choroba zwyrodnieniowa stawów 
(np. pourazowa)

- pierwotna jednostawowa choroba 
zwyrodnieniowa

- pierwotna, wielostawowa (uogólniona) 
choroba zwyrodnieniowa stawów

Artropatie 
zapalne

F 2.5%

- reumatoidalne zapalenie stawów
- młodzieńcze przewlekłe zapalenie stawów
- artropatie wywołane przez kryształy
- infekcyjne zapalenie stawów
- metaboliczne, endokrynne i inne artropatie 
układowe

background image

5

Praktyczna klasyfikacja głównych 

schorzeń układu mięśniowo-

szkieletowego III

Rodzaj zaburzenia

Schorzenie 
reumatyczne

Choroby kości

    F 5%

- osteopenia 
- osteporoza
- osteomalacja
- martwica kości
- choroba Pageta

Uogólnione choroby tkanki 
łącznej

F 1-2%

- toczeń rumieniowaty układowy
- twardzina
- miopatie zapalne
- zespół Sjogrena

background image

6

Trzy pytania przesiewowe zadawane w 

celu wykrycia nieprawidłowości układu 

mięśniowo-szkieletowego

1. Czy odczuwa pan/pani jakiś ból lub sztywność w 

obrębie mięśni, stawów, szyi lub kręgosłupa?

2. Czy może pan/pani ubrać się całkowicie 

samodzielnie bez jakichkolwiek trudności?

3. Czy może pan/pani wchodzić i schodzić po 

schodach bez jakichkolwiek trudności?

background image

7

Zmiany zwyrodnieniowe z odczynami 

zapalnymi w pozastawowych częściach 

układu ruchu, tzw. „reumatyzm tkanek 

miękkich” = 

zmiany okołostawowe

Bóle samoistne, ale przede wszystkim bóle palpacyjne i bóle 
przy ruchu, zwłaszcza w warunkach obciążenia, 

występujące w sąsiedztwie stawów lub mięśniach – były 
nazywane „reumatyzmem tkanek miękkich”. 

Jest to wyrażenie historyczne i obecnie uznane za 
niepoprawne
.

background image

8

Bolesne zespoły okołostawowe

1 – 

zapalenie kaletki 

maziowej

 – miejscowy ból i 

obrzęk.

2 – 

rozerwanie torebki stawowej 

lub więzadła

 – ból w trakcie 

wykonywania ruchów.

3 – zmiany dotyczące 

przyczepów 

ścięgien

 – ból wywołany skurczem 

izometrycznym mięśnia działającego za 
pośrednictwem uszkodzonego ścięgna.

4 – 

zapalenie pochewki 

ścięgna

 – ból podczas poruszania 

się uszkodzonego ścięgna.

background image

9

Przyczyny zmian okołostawowych

Zap. kaletek maziowych, ścięgien itd.. są najczęściej 
wynikiem jednego lub kilku czynników:

- zabawy lub pracy powodującej 

przeciążenie lub 

uszkodzenie 

okolicy stawów 

nieprawidłowej postawy

ucisku na tkanki miękkie 

ze strony nieprawidłowej pozycji 

stawu lub kości

 

(np. różnica długości nóg)

background image

10

Zapalenie kaletek maziowych

U człowieka jest ponad 150 kaletek maziowych.

- małe, wypełnione płynem woreczki  - nawilżają i zmniejszają 
ciśnienie między kośćmi i ścięgnami i mięśniami – pomagają w 
ruchomości stawów.  

Krętarz wielki jest miejscem przyczepu 3 lub więcej kaletek maziowych. 
Zapalenie kaletek okołokrętarzowych jest najczęstszą formą zapalenia kaletek 
w okolicy biodra. 

background image

11

Zapalenie kaletek - Przyczyny

- Wspólne przyczyny: 

przeciążenie, ucisk lub bezpośredni uraz

, np. 

powtarzalne uderzenia lub przedłużone ciśnienie podczas klęczenia. 

- infekcje, zap. stawów, dna moczanowa. 

powtarzalny ruch przy wykonywaniu określonych czynności

Nazwy tych zapaleń – ze względu na zawód związany z określonym 
ruchem :

Weaver's bottom

 – zap. kaletek nad „kośćmi pośladków”. Wynik 

siedzenia na twardej powierzchni i kiwania się do tyłu i przodu, np. jak 
siedzenie przy krosnach. Ciśnienie spowodowane staniem przez długi czas 
– może spowodować zap. kaletek biodrowych. 

Kolano gospodyni

 – miękki, owalny guzek, pojawiający się na przodzie 

kolana, jest wynikiem klęczenia np. podczas mycia podłogi, pielenia 
ogrodu lub innych aktywności, które powodują 

nacisk na kolana

Łokieć górnika 

 

wynik machania kilofem; popychanie odkurzacza tam i z 

powrotem. 

Powtarzalne opieranie się na łokciach – zap. kaletek na końcu łokcia. 

background image

12

Entezopatie

• 

Zakotwiczone w kości za pomocą płytki chrzęstno-kostnej 

przyczepy ścięgien lub więzadeł przy napinaniu ich z nadmierną siłą, 
zwłaszcza przy ruchach zrywnych, ulegają uszkodzeniu i odczynowi 
zapalnemu.

• Proces chorobowy, który pojawia się w miejscu przyczepu ścięgien i 

więzadeł do kości lub torebki stawowej. 

• Greka: en,w, + thesis, miejsce, + pathos, cierpienie

background image

13

Najbardziej charakterystyczne zespoły 

kliniczne entezopatii

 

Zespół krętarzowy

 - przyczep 

mięśnia pośladkowego średniego do 

krętarza wielkiego;

• 

Zespół bolesnego barku

 (przyczep 

mięśnia naramiennego);

• 

Zespół bolesnego łokcia

 (tzw. łokieć 

tenisisty – przyczep mm. prostowników 

palców do nadkłykcia bocznego kości 

ramiennej).

Dolegliwości z  wielu miejsc zależnie od lokalizacji: 

 

Bóle karku i szyi

 – entezopatia ścięgien mięśni 

przyczepiających się do wyrostków kolczystych i poprzecznych 
odcinka szyjnego kręgosłupa.

background image

14

Zapalenie ścięgna Achillesa

Leczenie: 

RICE

:

R

est 

(odpoczynek)

I

ce 

(lód)

C

ompression 

(ucisk)

E

levation 

(podniesienie)

Objawy:

Ból lub bolesność między piętą i dołem łydki pojawiający się 
podczas:
biegania, 
wchodzenia na schody, 
skakania, 
chodzenia na palcach

Przyczyny

Intensywne bieganie lub skakanie
Częste noszenie butów na wysokich obcasach 
Mocne mięśnie łydki
Nagły wzrost intensywności pracy lub aktywności fizycznej

background image

15

Zespół kanału nadgarstka

Najczęstszy zespół bólowy !!.

Spowodowany przez ucisk nerwu 
pośrodkowego w nadgarstku.

Przyczyny

:

- obrzęk ścięgien zginaczy 
(tenosynovitis); 
- trzymanie zgiętych nadgarstków 
przez dłuższy czas; 
 - zatrzymanie płynów podczas ciąży – 
obrzęk kanału;
 - powtarzalne ruchy mięśni zginaczy 
palców np. pisanie na klawiaturze
.

Objawy

parestezje (tzw. „mrówki„) 

często nocne, ból, zwykle występuje 
po przemęczeniu ścięgien, zaburzenia 
czucia.

Badanie:  zmiana czucia w obszarze 
unerwionym przez nerw pośrodkowy

background image

16

Fibromialgia

Bardzo częsta jednostka 
chorobowa. 

Chorują głównie kobiety 20-50 
lat.

(80-90% chorych)

Objawy: 

a) przewlekły, słabo 
zlokalizowany, rozsiany ból. 
Często początek w okolicy szyi i 
barków. 

b) obecność punktów 
tkliwych
.

c) zmęczenie poranne
bezsenność, bóle głowy, 
depresja, objawy nerwicowe i 
stany lękowe. 

Przyczyna nieznana, 
podejrzewane są zaburzenia 
przewodzenia bodźców bólowych. 

Zespół: „do not touch me 
syndrome”

Lub „zespół księżniczki na

 

ziarnku grochu

background image

17

Kryteria rozpoznania fibromialgii

1. 

Historia „powszechnego” bólu  – obecny przez co najmniej 3 

miesiące

.

Definicja: ból rozpowszechniony, obecny po obu stronach ciała, ból nad i poniżej pasa
Dodatkowo: obecny ból szkieletowy (szyjny, klatki piersiowej, kręgosłupa piersiowego i ból 
pleców).

2. 

Ból w 11 na 18 punktów tkliwych w badaniu palpacyjnym

.

Potylica 

– przyczep mięśnia podpotylicznego 

Dolna część szyi

 – wyrostki poprzeczne kręgów 

szyjnych  C5-C7

Mięsień czworoboczny

 – środkowy punkt górnego 

brzegu 

M. nadgrzebieniowy 

 – nad grzebieniem łopatki

Drugie żebro 

 – 2-gi chrząstkozrost żebrowy

Boczny nadkłykieć

 – 2 cm dystalnie od nadkłykcia

Pośladkowy

 – górny kwadrant

Krętarzowy większy

 – z tyłu wyniosłości 

krętarzowej

Kolano

 – na przyśrodkowej  poduszeczce 

tłuszczowej (nad linią stawu)

background image

18

Fibromialgia – charakterystyczne 

punkty tkliwe

Ból w 11/18 punktach 
tkliwych.

a) Dolna część szyi (między wyrostkami 
poprzecznymi kręgów C6-7), drugie żebro 
(2-gi chrząstkozrost żebrowy)

b) Kolano (na przyśrodkowej poduszeczce 
tłuszczowej, ponad linią stawu).

c) Pośladki (w górnym zewnętrznym 
kwadrancie pośladków),

d) Potylica (w miejscu przyczepu ścięgna 
mięśnia podpotylicznego), mięsień 
czworoboczny, mięsień nadgrzebieniowy 
(nad grzebieniem łopatki). 

e) Boczne nadkłykcie

f) Krętarz większy (z tyłu wyniosłości 
krętarzowej)

background image

19

Fibromialgia jest najlepszym przykładem 

przewlekłego rozległego bólu bez zmian 

strukturalnych (tzw. przyczyn organicznych).

 

Ból jest wynikiem centralnej sensytyzacji (central 
sensitization - CS).
 

Cechy charakterystyczne:
- nadreaktywność bólowa (

hyperalgesia)

 - nadmierna 

wrażliwość na normalny sygnał bólowy np. ucisk

allodynia

  - uczucie bólu na normalne bodźce, nie bólowe np. 

dotyk, masaż,

- poszerzenie pola odbiorczego (

receptive field) 

– ból poza 

obszarem unerwienia przez dany nerw 

- przedłużone zmiany elektrofizjologiczne oraz 
nieprzyjemne odczucia bólowe po stymulacji: ból 

piekący, 

pulsujący, mrowiący lub odrętwienie).

background image

20

Ból – regulacja fizjologiczna

 

background image

21

DRG

KORA

MÓZGOWA

      

WDR

WZGÓRZE

TRANSDUKCJA

PRZEWODZENIE

 

PERCEPCJA

MODULACJA

Etapy odczuwania bólu

background image

22

CS w bólu przewlekłym aktywuje obwodowe włókna bólowe typu poprzez 
różne czynniki chemiczne: min. substancja P (SP), serotonina i 
bradykinina
 – następujące po stymulacji np. ucisk lub stan zapalny (np. 
uraz). 

Włókna C przenoszą impulsy bólowe i nie-bólowe do neuronów (wide 

dynamic- range (WDR)) w rogach grzbietowych rdzenia kręgowego. W wyniku 
intensywnych sygnałów aktywują się zarówno neurony bólowe i nie bólowe w 
rdzeniu, i nawet normalnie nie-bolesne bodźce np. dotyk są odbierane jako ból. 
(allodynia

). 

Aktywowane włókna C wydzielają szereg neurotransmiterów czy 
neuromodulatorów  np. 
 SP, czynnik wzrostu nerwu (NGF), 
glutaminian i asparaginian  -  powodują one nadpobudliwość synaps i 
aktywują receptory post-synaptyczne w drugorzędowych neuronach 
rdzenia kręgowego. Receptory neurokininy (NK) 1 są aktywowane przez 
SP, receptory N-methyl-D-aspartate (NMDA) przez glutaminian, i 
receptory kinazy tyrozynowej B (Trk-B) przez  NGF. 
Receptory NMDA wydają się najbardziej istotne w aktywacji
ponieważ ich aktywacja powoduje istotne zmiany funkcjonalne w 
neuronach postsynaptycznych (np. zwiększenie napływu wapnia, zmiany 
błonowe i aktywację kinaz białkowych). 
Nasilenie nadmiernej nadpobudliwości w centralnych neuronach 
powoduje CS z nasilonym bólem. 

Centralna sensytyzacja (Central Sensitization)

background image

23

Zahamowanie bólu

CS jest fizjologicznie hamowana przez mechanizmy hamujące 
angażujące włókna zstępujące oraz neurony rdzenia kręgowego. 
Neurotransmitery zaangażowane w  hamowanie bólu: serotonina, 
norepinephrina, enkefaliny, kwas gammaamino- masłowy i dopamina. 

CS może wynikać z nadmiaru neuromediatorów przenoszących ból 
(substancja P i NGF) lub niedoboru neuromediatorów hamujących ból 
np. serotoniny, norepinephriny i dopaminy.

W bólu przewlekłym funkcjonalnie defektywne są sygnały hamujące ból 
(np. niski poziom serotoniny), co nasila ból. 

background image

24

Fibromialgia

1. Zwiększone stężenie substancji P w płynie mózgowo-

rdzeniowym u pacjentów.

2. Zwiększona ilość neuromediatorów asparginianu i 

glutaminianu, odpowiedzialnych za transmisję sygnału 

bólowego przez rdzeń kręgowy, korelujące z poziomem bólu 

u pacjentów. 

3. Niskie poziomy serotoniny i norepinephriny w płynie 

mózgowo-rdzeniowym u pacjentów.

Skutki:

- Zwiększona centralna sensytyzacja
- Zmniejszone hamowanie bólu

BÓL

Rola mechanizmów immunologicznych w powstawaniu bólu. Aktywacja 
komórek glejowych w CUN może uwalniać prozapalne cytokiny i zwiększać 
pobudliwość neuronów, powodując CS i ból.

background image

25

2. Przyczyna w mózgu:
Czynniki  psychologiczne  powodują  przewlekły  stres,  który  może 

zapoczątkować łańcuch zdarzeń prowadzący do fibromialgii. W 

tej  grupie  głównym  czynnikiem  patogenetycznym  jest 

prawdopodobnie brak 

hamowania bólu

.  

Dwie grupy pacjentów z fibromialgią

1. Przyczyna na obwodzie: 
Pacjenci, w których rozpowszechniony ból jest poprzedzony 

przewlekłym zlokalizowanym bólem mięśni–większość 
pacjentów z fibromialgią. 

Przyczyna bólu: centralna 

sensytyzacja i zmniejszenie hamowania bólu

.

 Przewlekły 

stres i problemy psychosocjalne są wtórne do przewlekłego 
bólu. 

background image

26

Metody wykrywania nadreaktywności na ból – stosowane 

klinicznie

• W przedłużających się lub przewlekłych bólach mięśni badanie obecności i 

zakresu nadreaktywności bólowej jest obowiązkowe. Idealna metoda powinna 

być łatwa do wykonania, wiarygodna, mało czasochłonna i nie droga. 

• Najbardziej powszechną metodą jest badanie uciskowe (pressure pain 

threshold). Ucisk przy którym następuje konwersja odczucia ucisku w wrażenie 

bólowe – nazywa się progiem uciskowym bólu. Obszar z obniżonym to tender 

point (TP). Zastosowanie ucisku: kciuk lub algometry czy dolometry.

Decreased pressure pain threshold (PPT) is 
found in many chronic musculoskeletal pain 
conditions and also in visceral pain. In 
fibromyalgia (FMS) and in whiplash-associated 
pain the decrease in PPT reaches the level of 
allodynia, but in other pain conditions there 
may be a reduced pain threshold but not 
generalized allodynia. The figure shows the 
median and range of PPT plotted against the 
median rating (VAS) of the clinical pain. The 
figures are a mean of values obtained at seven 
sites. An electronic algometer was used. Based 
on Laursen et al. (2005, European Journal of 
Pain 2005; 9: 267–275) 

background image

27

Schorzenia związane z fibromialgią: CENTRAL

SENSITIVITY SYNDROMES

Fibromialgia współistnieje z innymi chorobami: zespół jelita drażliwego, zespół 

przewlekłego zmęczenia, bóle głowy, zespół niespokojnych nóg.  W roku 2000 

zastosowano termin: central sensitivity syndromes (CSS). 

Currently proposed members of the CSS family. The common binding glue of pathophysiology among 
them is central sensitization. IBS, irritable bowel syndrome; T-T headache, tension-type headache; TMD, 
temporomandibular disorders; MPS, myofascial pain syndrome; PLMS, periodic limb movements in sleep; MCS, 
multiple chemical syndrome; FUS, female urethral syndrome; IC, interstitial cystitis; PTSD, posttraumaticstress 
syndrome.

background image

28

Choroby mięśni

background image

29

Bóle mięśniowe

1.

Zlokalizowane w mięśniach: 

a) Napięcia i stres,
b) Przeciążenia,
c) urazy

2. Związane z chorobami ogólnymi: grypa, zapalenie skórno-mięśniowe i 

wielomięśniowe.

3. Fibromyalgia.

4. Spowodowane zaburzeniami elektrolitowymi: hipokaliemia lub 

hipokalcemia.

5. Będące skutkiem ubocznym przyjmowanych leków: np. statyn – 

atorvastatin, simvastatin, lovastatin (leków obniżających cholesterol), 

inhibitorów ACE  - enalapril, captopril (leków obniżających ciśnienie 

krwi).

6. Będące skutkiem zakażenia organizmu: włośnica, choroba Lyme’a, ropień 

mięśni.

  

Przyczyny

background image

30

Rodzaje uszkodzeń

:

• Miopatie

 – pierwotne uszkodzenie włókien 

mięśniowych.

• Uszkodzenia neurogenne

 – wtórne w 

stosunku do procesu toczącego się w nerwie 
obwodowym lub rogu przednim.

• Uszkodzenie styku nerwowo-

mięśniowego

.

background image

31

Najczęstsze objawy kliniczne chorób 

nerwowo-mięśniowych:

• Osłabienie i zanik mięśni
• Osłabienie lub zniesienie odruchów 

głębokich

• Wiotkość
• Ból i sztywność mięśni
• Zaburzenia czucia – w neuropatiach

• Najczęściej mają charakter przewlekły, 

często dziedziczny.

background image

32

Badania laboratoryjne

• Elektromiograficzne
• Biopsyjne mięśnia
• Biochemiczne surowicy – aktywność 

enzymów fosfokinaza kreatyny (CK) i 
aldolaza

background image

33

Choroby pierwotnie mięśniowe 

(miopatie)

• Dystrofie mięśniowe

 

- grupa 

ponad 30 chorób 

charakteryzująca się

 

degeneracją 

włókien mięśni szkieletowych. 

• Definicja

– postępujące, 

dziedziczne choroby mięśni 

szkieletowych.

• Kilka jednostek chorobowych o 

progresywnym przebiegu, 

powodujących symetryczne 

osłabienie siły mięśniowej i 

niszczenie struktury całych grup 

mięśniowych.

Postępujące dystrofie mięśniowe

Objawy

: zanik i postępujące osłabienie 

mięśni szkieletowych, zaburzenia 
chodu.

background image

34

Dystrofie mięśniowe

• Duchenne MD – najczęstsza 

forma dystrofii, chorują 
chłopcy, dziedziczenie 
recesywne  związane z płcią 
lub mutacje spontaniczne, 
początek 2-5 rż, postępująca 
degeneracja mięśni 
prowadząca do 
unieruchomienia w wieku 9-12 
lat. Przyczyna: brak dystrofiny.

• Becker MD – mniej ciężka niż 

Duchenne, nieprawidłowa 
funkcja dystrofiny. Początek 
objawów w wieku ok. 11 lat lub 
później, pacjenci dożywają 
średniego wieku. 

background image

35

Miotonie

• Miotonie

 – choroby tkanki mięśniowej, wspólny objaw -  

powolny rozkurcz mięśnia po skurczu dowolnym, lub po skurczu 

wywołanym bezpośrednią stymulacją mięśnia.

• Zespoły miotoniczne, w których głównym objawem jest 

objaw 

miotoniczny

, tzn. niemożność natychmiastowego rozkurczu 

mięśnia po skurczu.

• Objaw charakterystyczny – dla zginaczy, dotyczy tylko 

pierwszego ruchu

.

• Główna cecha miotonicznego włókna mięśniowego – 

nadpobudliwość elektryczna

.

• W różnych zespołach odmienna patogeneza – np. zmiany 

przewodzenia jonu chlorkowego (zmniejszenie liczby kanałów 

chlorowych), zaburzenia przewodności kanałów potasowych 

itd.. 

background image

36

Formy miotonii

• Zanikowa

 (choroba Steinerta, Curschmanna i 

Battena, ang. MMD), cechy miotoniczne + zaniki 

mięśniowe + umiarkowanego stopnia niewydolność 

nadnerczy i tarczycy.

• Wrodzona

 (choroba Thomsena), ujawnia się już we 

wczesnym dzieciństwie, główny objaw – przetrwanie 

skurczu mięśniowego.

• Paramiotoniczna

 (choroba Eulenburga),  objawy 

miotoniczne ujawniają się pod wpływem zimna.

background image

37

• Miotoniczna dystrofia zanikowa – jako pierwsze są 

zajęte mięśnie twarzy, stóp i przednie szyi.

– Mięśnie są sztywne.  
– Osłąbienie mięśni twarzy (brak możliwości 

„robienia min”, opadnięte powieki), niemożność 

dotknięcia brodą klatki piersiowej, niemożność 

utrzymania szyi prosto (tendencja do tyłu).

– Mięśnie skroni mogą być zmniejszone. 

– Problemy z połykaniem (jedzenie zatrzymuje się w 

gardle).

– Choroby serca: omdlewania, zawroty głowy, 

zaburzenia rytmu serca

Miotonia Zanikowa (choroba Steinerta, Curschmanna i Battena) - Myotonic 

Muscular Dystrophy

Miotoniczna dystrofia mięśniowa – przedłużony skurcz mięśni, 
zaćma, zaburzenia kardiologiczne i endokrynologiczne.
 Ludzie MMD 
mają długie chude twarze, opadające powieki, szyję łabędzia. Obejmuje 3 
typy mięśni: szkieletowe, gładkie i sercowy. Wolna progresja choroby.

Najczęstsza wrodzona choroba nerwowo-mięśniowa u 
dorosłych. 
Częstość w krajach zachodnich: : 13.5 na 100,000 
żywych urodzeń 
Male: Female = 1:1

background image

38

Miotonia Zanikowa

• Przyczyna – powtórzona sekwencja DNA na chromosomie 19 

lub 3, w genie miotoniny. 

• Początek – wrodzona – od urodzenia, częstsze formy u 

nastolatków i dorosłych.

• Wcześniejszy początek i cięższa choroba – kojarzona z 

dłuższymi powtórzeniami CTG 

• Dziedziczenie: autosomalnie dominujące

W miotoniach zanikowych jest nieprawidłowy prąd Na, który leżą u 
podstaw skurczów mięśni. Zmutowany gen koduje kinazę miotoniny.

Ludzka miotonina moduluje kanały sodowe. W przypadku nienormalnej 
ilości kinazy jest zmieniona pobudliwość mięśni, co jest klinicznym 
objawem miotonii u pacjentów z zanikową miotonią. 

background image

39

Miotonia wrodzona

Częstość: 1 na 100,000 ludzi. Częstsza w północnej Skandynawii (1: na 
10,000 ludzi.

Początek w dzieciństwie – przetrwały skurcz (miotonia), który 
uniemozliwia rozkurcz mięśni. Miotonia powoduje sztywność, problemy 
są szczególnie widoczne podczas ruchów po odpoczynku. 

Dwie formy wrodzonej miotonii: choroba Thomsena  i choroba 
Beckera

- Choroba Beckera pojawia się najczęściej później w dzieciństwie niż 
choroba  Thomsena i powoduje większą sztywność mięśni, szczególnie u 
mężczyzn. 

- Chorzy na chorobę Beckera często doświadczają ataków przejściowego 
osłabienia mięśni, szczególnie ramion i rąk, po odpoczynku. Mogą z 
czasem rozwinąć łagodne, stałe osłabienie mięśni. Osłabienia mięśni nie 
obserwuje się u ludzi z chorobą Thomsena

.

background image

40

CLCN1gen kodujący - kanał chlorkowy 1, mięśni szkieletowych ClC-1. Przepływ 
chlorków do komórek mięśniowych stabilizuje ładunek elektryczny, który 
zapobiega nadmiernemu skurczowi mięśnia.
Kanały ClC-1 są zbudowane z 2 jednakowych podjednostek białkowych, każda 
jest produkowana przez gen CLCN1. Każda podjednostka tworzy osobny kanał, 
ale oba białka działają razem w regulacji przepływu jonów chlorkowych do 
komórek mięśni szkieletowych. 

Znanych jest ponad 80 mutacji w genie CLCN1, zidentyfikowanych u 
ludzi z wrodzoną miotonią
. Większość mutacji jest dziedziczona 
autosomalnie recesywnie – choroba Beckera

Wrodzona miotonia – najczęściej jest spowodowana 

mutacjami w genie CLCN1

Choroba Beckera powstaje kiedy mutacje w genie CLCN1 zmieniają 
strukturę lub funkcjonowanie obu podjednostek białkowych kanału 
ClC-1. 
Zmienione kanały znacznie zmniejszają napływ jonów chlorkowych do mięśni, co 
powoduje przedłużony skurcz mięśnia. 
Mutacje genu CLCN1 mogą być także dziedziczone jako autosomalnie 
dominująca forma miotonii wrodzonej-  choroba Thomsena
. Mutacje CLCN1 
odpowiedzialne za chorobę Thomsena zmieniają jedno białko kanału ClC-1. 
Zmienione białko ma jednak inne właściwości i przeszkadza obu podjednostkom w 
regulacji przepływu chlorków.

background image

41

Zapalne miopatie

Trzy typy miopatii zapalnych: 

- Zapalenie wielomięśniowe 
(

Polymyositis

, komórki układu 

odpornościowego bezpośrednio atakują 
włókna mięśniowe,

Zapalenia skórno-mięśniowe 

(

Dermatomyositis

)

, choroba, w której 

komórki układu odpornościowego atakują 
małe naczynia krwionośne w mięśniach i 
skórze.;

Wtrętowe zapalenie mięśni (

Inclusion –

body myositis

)

, choroba starszych ludzi, 

częściowo zapalna, częściowo 
degeneracyjna. 

background image

42

Dermatomyositis

Przewlekłe zapalenie mięśni z towarzyszącym osłabieniem mięśni. 
Rumień na skórze może poprzedzać objawy osłabienia mięśniowego. 

background image

43

Zmiany w mięśniu szkieletowym w miopatiach 

zapalnych

background image

44

Koniec części I


Document Outline