Zapalenie błony śluzowej 

żołądka

Iwona Madejowska 

gr. V

Zapalenie żołądka= 

Zapalenie błony 

śluzowej= Gastritis

Podział:

Ostre
Przewlekłe

Przyczyny ostrego 

zapalenia żołądka:

• NLPZ ( szczególnie aspiryna)
• Nadużycie alkoholu ( > 10% etanol)
• Palenie papierosów
• Chemioterapeutyki
• Mocznica
• Infekcje ( Salmonellosis)
• Stres ( oparzenia, uraz, chirurgia)
• Wstrząs, niedokrwienie
• Sile kwasy i ługi ( próby samobójcze)
• Uraz mechaniczny ( np. endoskopem)
• Resekcja części dystalnej żołądka z zarzucaniem 

żółci

Morfologia

• Zniszczenie warstwy śluzu 

pokrywającej błonę śluzową

• Stymulacja wydzielania HCl
• Zmniejszenie produkcji buforu 

węglowodanowego

• Zmniejszenie przepływu krwi przez 

śluzówkę

• Bezpośrednie uszkodzenie nabłonka

Morfologia

• Zmiany ograniczone/rozlane
• Zmiany powierzchowne/ na całej 

grubości błony śluzowej z 
krwotokami i nadżerkami

• Obrzęki, nacieki zapalne (neutrofile)
• Jeśli działanie czynnika szkodliwego 

jest krótkotrwałe- całkowita 
odbudowa śluzówki w ciągu kilku dni

Gastritis acuta erosiva

Ostra faza

• Poszerzenie naczyń krwionośnych i 

ogniskowe ich uszkodzenie

• Krwotok
• Powierzchowna martwica błony śluzowej
• Naciek leukocytarny w okolicy 

dołeczków i szyjki gruczołów

• Nadżerki lub wrzody
• Złogi włóknika

Gasritis acuta erosiva

Faza gojenia

• Regeneracja nabłonka, powiększenie 

jąder komórek regenerujących

• Wydłużenie dołeczków błony śluzowej
• Zmniejszenie ilości śluzu
• Zwiększona ekspresja receptorów 

czynników wzrostu

Przewlekłe zapalenia 

błony śluzowej żołądka

1. Autoimmunologiczne ( dno i trzon)
2. Hipersekcyjne ( antrum; 

owrzodzenia trawienne dwunastnicy)

3. Środowiskowe ( granica antrum 

trzonu; owrzodzenia trawienne 
wzdłuż krzywizny mniejszej)

Przewlekłe nieswoiste 

zapalenia 

1. AKTYWNE
• Zapalenie aktywne części antralnej 

(H.pylori)

• Zapalenie aktywne antrum i trzonu
2. ZANIKOWE
• Rozlane trzonu
• Wieloogniskowe 

Zapalenie przewlekłe 

zanikowe

• Autoagresywne zniszczenie komórek 

okładzinowych przy oszczędzeniu 

śluzówki antrum ( anemia złośliwa)

• Zanik błony śluzowej trzonu
• Metaplazja jelitowa
• Niewielki naciek zapalny z przewagą 

limfocytów

• W części antralnej- rozrost komórek G

Swoiste zapalenia żołądka

• Sarkoidoza
• Gruźlica
• Kiła
• Zapalenia ziarniniakowe ( ch. Crohna, 

trąd, histoplasmosis)

• zapalenie eozynofilowe
• Zapalenie limfocytowe
• Reflux gastritis
• Gastritis chronica erosiva
• Zapalenie w kikucie poresekcyjnym

Następstwa przewlekłego 

zapalenia

• Metaplazja żołądkowa w dwunastnicy
• Zanikowe zapalenie żołądka 

( metaplazja jelitowa, dysplazja, 
wczesny rak, późny rak)

• Nadżerkowe zapalenie żołądka 
   ( owrzodzenie)

 

System Sydney klasyfikacji 

zapaleń żołądka

- etiologia

-mechaniz
my   
patogenne

- zapalenie 
antralne

- zapalenie 
trzonu i dna 
żołądka

- zapalenie 
błony 
śluzowej 
całego 
żołądka

Morfologia 

Zmienne 

stopniowalne 

(brak, 

niewielkie, 

umiarkowane, 

nasilone)

- zapalenie

-aktywność

- zanik

- 

metaplazja 

jelitowa

- obecność 

H. pylori

Zmienne 

niestopniowal

ne

Niespecyfi
czność

Specyficzn
ość 

Etiologia 

Topografia