Slajd 1

Ołów

– (Pb, plumbum)



Pierwiastek chemiczny, liczba

atomowa 82, masa atomowa 207,19



jest typowym metalem o barwie

szarej, miękkim, plastycznym,

krystalizuje w układzie regularnym.



Gęstość 11,34 g/cm3, temperatura

topnienia 327,4°C.



Wszystkie związki ołowiu są trujące.

Ołów

– (Pb, plumbum)



Jego zawartość w skorupie ziemskiej

wynosi ok. 13 części na milion,



Mimo małego rozpowszechnienia na

Ziemi ołów znajduje szerokie

zastosowanie przemysłowe ze względu na

łatwość jego wydobywania i oczyszczania.



należy do najczęściej spotykanych w

wodzie metali ciężkich, a ze względu na

jego wysoką toksyczność zaliczany jest do

metali śmierci

Otrzymywanie



Niewielkie ilości ołowiu występują w stanie

rodzimym, co umożliwia wydobywanie metalu

bezpośrednio ze złoża w ziemi.



Głównym źródłem jest jednak minerał galena,

czyli siarczek ołowiu (PbS). W celu otrzymania

ołowiu z galeny rudę miele się i praży w gorącym

powietrzu, otrzymując mieszaninę siarczku,

siarczanu i tlenku ołowiu. Następnie mieszaninę

tę praży się bez dostępu powietrza, w wyniku

czego następuje redukcja wymienionych

związków do stopionego ołowiu oraz usunięcie

siarki i tlenu w postaci dwutlenku siarki.

Związki ołowiu

Ołów tworzy wiele różnych, często ważnych praktycznie związków.



Podtlenek ołowiu, Pb2O, powstaje na świeżej powierzchni

przekroju ołowiu, zapobiega jego dalszemu utlenianiu.



Tlenek ołowiu (II), PbO, zwany glejtą ołowianą, jest

nierozpuszczalną, żółtą substancją, stosowaną w produkcji szkła,

wulkanizacji kauczuku i jako pigment.



Tlenek ołowiu (III), Pb2O3, jest substancją czerwonawożółtą.



Chlorek ołowiu (II), PbCl2, występuje w przyrodzie jako minerał

kotunin. Jest często stosowany do otrzymywania innych związków



Arsenian ołowiu, Pb3(AsO4)2, jest środkiem owadobójczym,

otrzymywanym zwykle w wyniku reakcji między solą ołowiu a

arsenianem sodu.



Chromian ołowiu, PbCrO4, jest żółtą substancją krystaliczną,

występującą w przyrodzie jako minerał krokoit. W przemyśle

otrzymuje się PbCrO4 w wyniku reakcji między chlorkiem ołowiu

a chromianem sodu. Związek ten to popularny żółty pigment

(żółcień chromowa).



Azotan ołowiu, Pb(NO3)2, jest stosowany do wyrobu ogni

sztucznych i innych związków.

Izotopy ołowiu



Znane są 34 izotopy ołowiu, w tym 4

trwałe



Wiele z nich występuje w jednym z

szeregów promieniotwórczych. Na

przykład ołów-207 i ołów-211 występują w

szeregu aktynowym

. Ołów-208 i ołów-212

szeregu torowym

. Natomiast ołów-206,

ołów-210 i ołów-214 - w

szeregu uranowym

. Szeregi: aktynowy, torowy i uranowy

kończą się trwałymi izotopami ołowiu

Odkrycie i występowanie w

przyrodzie.



Ołów był znany w czasach

prehistorycznych.

Znaleziono ołowiane monety

sprzed 7000 lat. Starożytni

Rzymianie budowali

ołowiane rurociągi.



Zawartość ołowiu w

zewnętrznych strefach

Ziemi wynosi 1,6*10-3%

wag. Jeden atom ołowiu

przypada na 700 tysięcy

innych atomów.

Występowanie w

przyrodzie



głównym źródłem ołowiu jest galena

minerał zawierający PbS obok

kwarcu, kalcytu i fluorytu. Do innych

minerałów należy:

anglezyt PbSO4, cerusyt PbCO3,

piromofrit Pb3(PO4)2, PbCl2 sztolcyt

PbWO4, krokoit PbCrO4, wulfenit

PbMoO4, wanadynit 3Pb3(VO4)2,

PbCl2 oraz lanarkit PbO*PbSO4.

Ołów

jest zaliczany

do grupy

szczególnie

niebezpiecznych

zanieczyszczeń

chemicznych

Zastosowanie ołowiu



Cięcie i spawanie konstrukcji



Produkcja szkła i kryształów



Farby pokładowe i wykończeniowe

(antykorozyjne)



Odlewnie metali niezależnych



Aparatura chemiczna



Czcionki drukarskie



Pojemniki do przechowywania i transportu

nuklidów promieniotwórczych.



Do wyrobu stopów lutowniczych

Zastosowanie ołowiu



Ekrany ołowiane zabezpieczające przed

promieniowaniem gamma i rentgenowskim



Pokrycia kabli elektrycznych i

telefonicznych



Łożyska



Barwniki



Rury do kwasów



komory, wieże i wanny do produkcji kwasu

siarkowego, celulozy i wapna bielącego.

Zastosowanie ołowiu



Wyrobu płyt akumulatorowych



Pokrywanie kabli elektrycznych,



Wyrób rdzeni pocisków karabinowych, szkła

ołowiowego



Glejta ołowiana PbO jest używana do

wulkanizowania kauczuku,



Minia Pb3O4 w postaci farby olejnej -

zabezpieczający żelazo przed korozją.



Azydek ołowiu Pb(N3)2 ma zastosowanie jako

materiał inicjujący w spłonkach detonujących.



Benzyna – zawierająca tetraetylek ołowiu

Źródła ołowiu

Dymy, pyły, ścieki, odpady

przemysłowe i spaliny samochodowe

to obecnie główne źródła przede

wszystkim lokalnego

zanieczyszczenia powietrza,

powierzchniowych warstw gleby

oraz roślin.

Stężenia ołowiu

Dopuszczalne stężenie

ołowiu w

Polsce

(NDS)

=0,05 mg/m3

Dopuszczalne stężenie

biologiczne

(DBS) :

krew : kobiety 40 mg

mężczyźni 60 mg%

mocz : 0,080 mg/l

Stężenia ołowiu

Dopuszczalna zawartość ołowiu



Wodach gazowanych < 0,3

mg/dm3

Płynnych środkach

spożywczych < 0,4 mg/dm3

Inne produkty stałe < 2 mg/kg

Zanieczyszczenia środków

spożywczych ołowiem

Może pochodzić:



z kotłów bielonych cyną zawierającą

ołów



puszek do konserw,



naczyń ceramicznych o wielobarwnej

wewnętrznej powierzchni.

Obecność ołowiu

Największe zatrucie roślin, zwierząt i

ludzi występuje w rejonach wydobycia

oraz przetwarzania rud ołowiu.

Najbardziej powszechne zatrucie ołowiem

powstaje w dużych aglomeracjach

miejskich oraz w rejonach o nasilonym

ruchu samochodowym z powodu

zatrucia spalinami samochodowymi

(wielokrotnie przekroczone normy)

Document Outline