Zarządzanie własnością
Zarządzanie własnością
intelektualną
intelektualną
Dr Marcin Ratajczak
Dr Marcin Ratajczak
1
Zarządzanie własnością
Zarządzanie własnością
intelektualną
intelektualną
Dr Marcin Ratajczak
Dr Marcin Ratajczak
1
Kontakt
Kontakt
Budynek VI, pokój B-21
Budynek VI, pokój B-21
22 593 41 82
22 593 41 82
Adres e-mail:
Adres e-mail:
marcin_ratajczak@sggw.pl
marcin_ratajczak@sggw.pl
2
Literatura
Literatura
R. Golat „Prawo autorskie i prawa
R. Golat „Prawo autorskie i prawa
pokrewne”, Warszawa 2008.
pokrewne”, Warszawa 2008.
E. Nowińska, U. Romińska „Prawo własności
E. Nowińska, U. Romińska „Prawo własności
przemysłowej”, LexisNexis, Warszawa 2008.
przemysłowej”, LexisNexis, Warszawa 2008.
M. du Vall „Prawo patentowe”, Wolters
M. du Vall „Prawo patentowe”, Wolters
Kluwer, Warszawa 2008.
Kluwer, Warszawa 2008.
Ustawy o prawie autorskim i prawach
Ustawy o prawie autorskim i prawach
pokrewnych, prawo własności
pokrewnych, prawo własności
przemysłowej.
przemysłowej.
3
Tematyka przedmiotu
Tematyka przedmiotu
4
Podstawowe zagadnienia związane z
Podstawowe zagadnienia związane z
zarządzaniem własnością intelektualną.
zarządzaniem własnością intelektualną.
Prawa autorskie (charakterystyka).
Prawa autorskie (charakterystyka).
Prawo własności przemysłowej
Prawo własności przemysłowej
(podstawowe informacje).
(podstawowe informacje).
Wynalazki oraz patenty.
Wynalazki oraz patenty.
Wzory użytkowe oraz wzory
Wzory użytkowe oraz wzory
przemysłowe.
przemysłowe.
Znaki towarowe (logo).
Znaki towarowe (logo).
Tematyka przedmiotu
Tematyka przedmiotu
Pozyskanie licencji na wykorzystywanie
Pozyskanie licencji na wykorzystywanie
praw własności przemysłowej.
praw własności przemysłowej.
Podstawowe zasady rejestracji praw
Podstawowe zasady rejestracji praw
własności przemysłowej.
własności przemysłowej.
Ochrona baz danych oraz programów
Ochrona baz danych oraz programów
komputerowych.
komputerowych.
Ochrona wizerunku oraz korespondencji.
Ochrona wizerunku oraz korespondencji.
Instytucje zajmujące się własnością
Instytucje zajmujące się własnością
intelektualną w Polsce i Unii Europejskiej.
intelektualną w Polsce i Unii Europejskiej.
5
Projekt
Projekt
Rolnictwo (agrobiznes).
Rolnictwo (agrobiznes).
Budownictwo.
Budownictwo.
Handel hurtowy lub detaliczny.
Handel hurtowy lub detaliczny.
Hotele i restauracje.
Hotele i restauracje.
Transport.
Transport.
Pośrednictwo finansowe.
Pośrednictwo finansowe.
Obsługa nieruchomości.
Obsługa nieruchomości.
Opis firmy, znak, wzór lub wynalazek,
Opis firmy, znak, wzór lub wynalazek,
strategia oraz rodzaj licencji.
strategia oraz rodzaj licencji.
6
Prawo własności
Prawo własności
przemysłowej
przemysłowej
7
Własność przemysłowa
Własność przemysłowa
W tym obrębie wyróżnia się
W tym obrębie wyróżnia się
patenty
patenty
(wynalazki), prawo ochronne na wzór
(wynalazki), prawo ochronne na wzór
użytkowy, prawo ochronne na znak
użytkowy, prawo ochronne na znak
towarowy oraz prawo rejestracji wzoru
towarowy oraz prawo rejestracji wzoru
przemysłowego.
przemysłowego.
Ich wspólną cechą jest to
Ich wspólną cechą jest to
, że w odróżnieniu
, że w odróżnieniu
od prawa autorskiego,
od prawa autorskiego,
powstają zasadniczo
powstają zasadniczo
na mocy decyzji odpowiedniego urzędu
na mocy decyzji odpowiedniego urzędu
,
,
która wydawana jest po przejściu procedury
która wydawana jest po przejściu procedury
przepisanej prawem i uiszczeniem opłat.
przepisanej prawem i uiszczeniem opłat.
8
I. Wynalazki i patenty
I. Wynalazki i patenty
9
Wynalazek
Wynalazek
Ani w prawie krajowym, ani w
Ani w prawie krajowym, ani w
międzynarodowym prawie
międzynarodowym prawie
wynalazczym
wynalazczym
nie definiuje się pojęcia
nie definiuje się pojęcia
wynalazek
wynalazek
.
.
Powód jest bardzo prosty
Powód jest bardzo prosty
:
:
nieprzewidywalny rozwój nauki i
nieprzewidywalny rozwój nauki i
techniki powoduje, że dziedziny
techniki powoduje, że dziedziny
uważane za nietechniczne, dzisiaj są
uważane za nietechniczne, dzisiaj są
wiązane z techniką.
wiązane z techniką.
10
Wynalazek
Wynalazek
Prawo wynalazcze określa jedynie
Prawo wynalazcze określa jedynie
warunki
warunki
, które muszą być spełnione,
, które muszą być spełnione,
aby wynalazek mógł być objęty
aby wynalazek mógł być objęty
ochroną patentową.
ochroną patentową.
Wynalazek, na który może być
Wynalazek, na który może być
udzielony patent posiada 4 atrybuty
udzielony patent posiada 4 atrybuty
:
:
należy do techniki, jest nowy, ma
należy do techniki, jest nowy, ma
poziom wynalazczy i nadaje się do
poziom wynalazczy i nadaje się do
przemysłowego stosowania.
przemysłowego stosowania.
11
Wynalazek
Wynalazek
Wynalazek rozwiązuje problem
Wynalazek rozwiązuje problem
techniczny
techniczny
, bez względu na dziedzinę
, bez względu na dziedzinę
sztuki, w której jest opracowany.
sztuki, w której jest opracowany.
Może to być sposób zwiększenia
Może to być sposób zwiększenia
wydajności produkcji, jakieś nieznana
wydajności produkcji, jakieś nieznana
technika czy technologia produkcji.
technika czy technologia produkcji.
12
Wynalazek
Wynalazek
Wynalazek jest nowy
Wynalazek jest nowy
, jeżeli
, jeżeli
identyczne rozwiązanie nie zostało
identyczne rozwiązanie nie zostało
wcześniej podane do publicznej
wcześniej podane do publicznej
wiadomości w jakikolwiek sposób.
wiadomości w jakikolwiek sposób.
Publiczne przedstawienie wynalazku
Publiczne przedstawienie wynalazku
pozbawia ten wynalazek waloru
pozbawia ten wynalazek waloru
nowości, a jego autora pozbawia
nowości, a jego autora pozbawia
możliwości opatentowania go.
możliwości opatentowania go.
13
Wynalazek
Wynalazek
Poziom wynalazczy
Poziom wynalazczy
oznacza
oznacza
zaistnienie zdarzenia
zaistnienie zdarzenia
wzbogacającego dotychczasowe
wzbogacającego dotychczasowe
dokonania techniczne.
dokonania techniczne.
Wynalazek musi
Wynalazek musi
wnosić istotny wkład
wnosić istotny wkład
do stanu techniki, np. zwiększać
do stanu techniki, np. zwiększać
wydajność pracy czy zwiększać
wydajność pracy czy zwiększać
bezpieczeństwo.
bezpieczeństwo.
14
Wynalazek
Wynalazek
Przemysłowa stosowalność
Przemysłowa stosowalność
– patent nie
– patent nie
zostanie udzielony na sposób farbowania
zostanie udzielony na sposób farbowania
włosów w warunkach domowych, ale na
włosów w warunkach domowych, ale na
sposób utrwalania fryzury stosowany w
sposób utrwalania fryzury stosowany w
zakładzie fryzjerskim w tym sensie, że te
zakładzie fryzjerskim w tym sensie, że te
usługi wymagają fachowego,
usługi wymagają fachowego,
technicznego przygotowania
technicznego przygotowania
zawodowego i należą do sfery
zawodowego i należą do sfery
działalności gospodarczej może zostać
działalności gospodarczej może zostać
udzielony.
udzielony.
15
Patent
Patent
Najsilniejszą ochronę daje patent
Najsilniejszą ochronę daje patent
udzielony na wytwór
udzielony na wytwór
, ponieważ
, ponieważ
pośrednio obejmuje on również
pośrednio obejmuje on również
sposoby jego wytworzenia, nie jest
sposoby jego wytworzenia, nie jest
możliwe wytworzenie jakiegoś
możliwe wytworzenie jakiegoś
produktu bez posłużenia się jakimś
produktu bez posłużenia się jakimś
sposobem wytwarzania.
sposobem wytwarzania.
16
Patent
Patent
Jeżeli nowy sposób wytwarzania
Jeżeli nowy sposób wytwarzania
znanego wytworu prowadzi do
znanego wytworu prowadzi do
uzyskania szczególnych efektów
uzyskania szczególnych efektów
podczas wytwarzania
podczas wytwarzania
, np.
, np.
zmniejszenia kosztów produkcji lub
zmniejszenia kosztów produkcji lub
zwiększenia poziomu
zwiększenia poziomu
bezpieczeństwa, to taki sposób może
bezpieczeństwa, to taki sposób może
być opatentowany.
być opatentowany.
17
Patent
Patent
Uprawniony z patentu może zakazać
Uprawniony z patentu może zakazać
wytwarzania, używania,
wytwarzania, używania,
wprowadzania do obrotu lub
wprowadzania do obrotu lub
importowania danego produktu
importowania danego produktu
będącego przedmiotem wynalazku
będącego przedmiotem wynalazku
lub wytworzonego za pomocą
lub wytworzonego za pomocą
opatentowanego sposobu oraz
opatentowanego sposobu oraz
stosowania samego sposobu.
stosowania samego sposobu.
18
Patent
Patent
Każda osoba, która wykaże swój
Każda osoba, która wykaże swój
interes prawny,
interes prawny,
może złożyć wniosek
może złożyć wniosek
o unieważnienie patentu
o unieważnienie patentu
w całości
w całości
lub części.
lub części.
Musi przy tym wykazać, że nie
Musi przy tym wykazać, że nie
zostały spełnione warunki wymagane
zostały spełnione warunki wymagane
do uzyskania patentu.
do uzyskania patentu.
19
Patent
Patent
Patent europejski przyznany na
Patent europejski przyznany na
wynalazek zgłoszony do
wynalazek zgłoszony do
Europejskiego Urzędu Patentowego
Europejskiego Urzędu Patentowego
(EPO)
(EPO)
będzie obowiązywał w
będzie obowiązywał w
państwach wskazanych przez
państwach wskazanych przez
zgłaszającego, o ile zostaną
zgłaszającego, o ile zostaną
dopełnione wszystkie krajowe
dopełnione wszystkie krajowe
procedury.
procedury.
20
Patent
Patent
Patent zostaje udzielony na okres 20 lat.
Patent zostaje udzielony na okres 20 lat.
Wyjątkiem jest tzw. dodatkowe prawo
Wyjątkiem jest tzw. dodatkowe prawo
ochronne
ochronne
, które może przedłużyć
, które może przedłużyć
ochronę produktów leczniczych i
ochronę produktów leczniczych i
środków ochrony roślin maksymalnie do
środków ochrony roślin maksymalnie do
25 lat.
25 lat.
Ochrona wynalazku trwa od momentu
Ochrona wynalazku trwa od momentu
jego zgłoszenia do opatentowania.
jego zgłoszenia do opatentowania.
21
II. Wzory użytkowe
II. Wzory użytkowe
22
Wzory użytkowe
Wzory użytkowe
Pojęcie wzoru użytkowego odnosi się
Pojęcie wzoru użytkowego odnosi się
do rozwiązań
do rozwiązań
mających charakter
mających charakter
techniczny, które są nowe i
techniczny, które są nowe i
użyteczne, a dotyczą wyłącznie
użyteczne, a dotyczą wyłącznie
kształtu, budowy lub zestawienia
kształtu, budowy lub zestawienia
przedmiotu o trwałej postaci.
przedmiotu o trwałej postaci.
Charakter techniczny i nowość
Charakter techniczny i nowość
wzoru
wzoru
użytkowego są rozumiane tak samo
użytkowego są rozumiane tak samo
jak w przypadku wynalazku.
jak w przypadku wynalazku.
23
Wzory użytkowe
Wzory użytkowe
Natomiast atrybut użyteczności nie wiąże
Natomiast atrybut użyteczności nie wiąże
wzoru użytkowego ze stosowalnością
wzoru użytkowego ze stosowalnością
przemysłową
przemysłową
: rozwiązanie uważa się za
: rozwiązanie uważa się za
użyteczne, jeżeli pozwala na osiągnięcie
użyteczne, jeżeli pozwala na osiągnięcie
celu o znaczeniu praktycznym przy
celu o znaczeniu praktycznym przy
wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.
wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.
Użyteczny jest wzór klocków dla dzieci z
Użyteczny jest wzór klocków dla dzieci z
elementami łączącymi na wszystkich
elementami łączącymi na wszystkich
ściankach, ponieważ zwiększa to wachlarz
ściankach, ponieważ zwiększa to wachlarz
możliwości ich wykorzystania.
możliwości ich wykorzystania.
24
Wzory użytkowe
Wzory użytkowe
Wzorem użytkowym może być wyłącznie
Wzorem użytkowym może być wyłącznie
rozwiązanie
rozwiązanie
opisujące wytwór
opisujące wytwór
materialny, ponieważ tylko przedmiotowi
materialny, ponieważ tylko przedmiotowi
można przypisać kształt czy budowę.
można przypisać kształt czy budowę.
Wzór użytkowy musi mieć postać trwałą
Wzór użytkowy musi mieć postać trwałą
,
,
czyli możliwą do określenia za pomocą
czyli możliwą do określenia za pomocą
zbioru cech odwołujących się do jego
zbioru cech odwołujących się do jego
formy, np. trwałej postaci nie ma pasta
formy, np. trwałej postaci nie ma pasta
do zębów, ale tubka do pasty już tak.
do zębów, ale tubka do pasty już tak.
25
Wzory użytkowe
Wzory użytkowe
Udzielenie prawa ochronnego na
Udzielenie prawa ochronnego na
wzór użytkowy stwierdza się przez
wzór użytkowy stwierdza się przez
wydanie świadectwa ochronnego
wydanie świadectwa ochronnego
,
,
którego częścią składową jest opis
którego częścią składową jest opis
ochronny wzoru, obejmujący opis,
ochronny wzoru, obejmujący opis,
zastrzeżenia ochronne oraz rysunki.
zastrzeżenia ochronne oraz rysunki.
26
Wzory użytkowe
Wzory użytkowe
Prawo ochronne na wzór użytkowy
Prawo ochronne na wzór użytkowy
udzielane jest na okres 10 lat bez
udzielane jest na okres 10 lat bez
możliwości przedłużenia.
możliwości przedłużenia.
27
III. Wzory przemysłowe
III. Wzory przemysłowe
28
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Wzór przemysłowy
Wzór przemysłowy
jest nową i posiadającą
jest nową i posiadającą
indywidualny charakter postacią wytworu
indywidualny charakter postacią wytworu
lub jego części.
lub jego części.
Ta indywidualność postaci zostaje nadana
Ta indywidualność postaci zostaje nadana
poprzez
poprzez
cechy linii, konturów, kształtów,
cechy linii, konturów, kształtów,
kolorystykę, strukturę lub materiał
kolorystykę, strukturę lub materiał
wytworu oraz przez jego ornamentację,
wytworu oraz przez jego ornamentację,
np. wzorem takim jest jedwabna tkanina z
np. wzorem takim jest jedwabna tkanina z
motywem pomarańczowych liści klonu na
motywem pomarańczowych liści klonu na
żółtym tle.
żółtym tle.
29
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Indywidualny charakter wzoru
Indywidualny charakter wzoru
użytkowego polega na ocenie
użytkowego polega na ocenie
, czy
, czy
ogólne wrażenie, jakie wywołuje na
ogólne wrażenie, jakie wywołuje na
zorientowanym użytkowniku, różni
zorientowanym użytkowniku, różni
się od ogólnego wrażenia
się od ogólnego wrażenia
wywołanego na tym użytkowniku
wywołanego na tym użytkowniku
przez wzór udostępniony publicznie
przez wzór udostępniony publicznie
wcześniej, tj. przed datą
wcześniej, tj. przed datą
pierwszeństwa.
pierwszeństwa.
30
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Wzór przemysłowy może być wyrobem
Wzór przemysłowy może być wyrobem
złożonym, składającym się z wielu
złożonym, składającym się z wielu
wymienialnych części składowych
wymienialnych części składowych
,
,
umożliwiających jego rozłożenie i
umożliwiających jego rozłożenie i
ponowne złożenie, np. taką ochronę
ponowne złożenie, np. taką ochronę
może uzyskać namiot turystyczny, jeżeli
może uzyskać namiot turystyczny, jeżeli
po jego rozłożeniu można go ponownie
po jego rozłożeniu można go ponownie
złożyć tylko w jeden sposób, odtwarzając
złożyć tylko w jeden sposób, odtwarzając
za każdym razem ten sam kształt.
za każdym razem ten sam kształt.
31
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Osoba uprawniona z rejestracji wzoru
Osoba uprawniona z rejestracji wzoru
przemysłowego może zakazać
przemysłowego może zakazać
osobom trzecim wszelkich czynności
osobom trzecim wszelkich czynności
produkcyjno-handlowych związanych
produkcyjno-handlowych związanych
z chronionym wzorem
z chronionym wzorem
: wytwarzania,
: wytwarzania,
oferowania, wprowadzania do obrotu,
oferowania, wprowadzania do obrotu,
importu, eksportu a nawet używania
importu, eksportu a nawet używania
wytworu.
wytworu.
32
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Nie można natomiast zakazać osobie
Nie można natomiast zakazać osobie
trzeciej korzystania ze wzoru
trzeciej korzystania ze wzoru
: do
: do
użytku osobistego i niezwiązanego z
użytku osobistego i niezwiązanego z
działalnością gospodarczą, w celu
działalnością gospodarczą, w celu
doświadczalnym oraz edukacyjnym.
doświadczalnym oraz edukacyjnym.
33
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Wzór przemysłowy nie uzyska prawa
Wzór przemysłowy nie uzyska prawa
z rejestracji
z rejestracji
, jeżeli zawiera
, jeżeli zawiera
którekolwiek z nazw czy symboli
którekolwiek z nazw czy symboli
zastrzeżonych do powszechnego
zastrzeżonych do powszechnego
użytku, np. nazwy i godła państw,
użytku, np. nazwy i godła państw,
herby miast, odznaczenia i znaki
herby miast, odznaczenia i znaki
urzędowe, symbole religijne,
urzędowe, symbole religijne,
patriotyczne lub kulturowe.
patriotyczne lub kulturowe.
34
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Wzór przemysłowy zarejestrowany
Wzór przemysłowy zarejestrowany
przez agencję unijną Urząd
przez agencję unijną Urząd
Harmonizacji Rynku Wewnętrznego
Harmonizacji Rynku Wewnętrznego
będzie objęty ochroną na całym
będzie objęty ochroną na całym
obszarze Unii Europejskiej jako wzór
obszarze Unii Europejskiej jako wzór
wspólnotowy.
wspólnotowy.
35
Wzory przemysłowe
Wzory przemysłowe
Prawo z rejestracji na wzór
Prawo z rejestracji na wzór
przemysłowy może trwać 25 lat, z
przemysłowy może trwać 25 lat, z
podziałem na okresy pięcioletnie.
podziałem na okresy pięcioletnie.
36
IV. Znaki towarowe
IV. Znaki towarowe
37
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Każde oznaczenie, które można
Każde oznaczenie, które można
przedstawić graficznie
przedstawić graficznie
, nadające się do
, nadające się do
odróżnienia towarów jednej firmy od
odróżnienia towarów jednej firmy od
towarów innej firmy może być
towarów innej firmy może być
znakiem
znakiem
towarowym
towarowym
.
.
Znaki towarowe mogą zawierać w sobie
Znaki towarowe mogą zawierać w sobie
różne elementy
różne elementy
: wyrazy, rysunki,
: wyrazy, rysunki,
kompozycje kolorystyczne, formy
kompozycje kolorystyczne, formy
przestrzenne a nawet melodie lub inne
przestrzenne a nawet melodie lub inne
sygnały dźwiękowe.
sygnały dźwiękowe.
38
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Znaki towarowe odróżniają od siebie
Znaki towarowe odróżniają od siebie
przedsiębiorców
przedsiębiorców
tylko poprzez odróżnienie
tylko poprzez odróżnienie
oferowanych przez nich towarów.
oferowanych przez nich towarów.
Podstawową rolą znaku towarowego
Podstawową rolą znaku towarowego
jest
jest
oznaczenie towaru, a nie przedsiębiorcy.
oznaczenie towaru, a nie przedsiębiorcy.
Na przykład znak BMW odróżnia
Na przykład znak BMW odróżnia
samochody od wyrobów innych
samochody od wyrobów innych
producentów, ale producent (Bayerische
producentów, ale producent (Bayerische
Motoren Werke) identyfikuje się tym
Motoren Werke) identyfikuje się tym
samym znakiem.
samym znakiem.
39
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Kilku przedsiębiorców może także
Kilku przedsiębiorców może także
zawrzeć umowę
zawrzeć umowę
, że będą się
, że będą się
posługiwać tym samym znakiem
posługiwać tym samym znakiem
towarowym zgodnie z regulaminem
towarowym zgodnie z regulaminem
jego stosowania.
jego stosowania.
W takim przypadku na wspólny znak
W takim przypadku na wspólny znak
towarowy
towarowy
jest udzielane wspólne
jest udzielane wspólne
prawo ochronne, np. znak „jedz
prawo ochronne, np. znak „jedz
polskie mięso”.
polskie mięso”.
40
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Organizacja nie musi zrzeszać
Organizacja nie musi zrzeszać
przedsiębiorców, nie musi ich nawet
przedsiębiorców, nie musi ich nawet
reprezentować i nie musi sama
reprezentować i nie musi sama
używać znaku towarowego, ale może
używać znaku towarowego, ale może
jej być udzielone
jej być udzielone
prawo ochronne na
prawo ochronne na
wspólny gwarancyjny znak towarowy
wspólny gwarancyjny znak towarowy
,
,
którego zgodnie z regulaminem będą
którego zgodnie z regulaminem będą
używać przedsiębiorcy stosujący się
używać przedsiębiorcy stosujący się
do regulaminu znaku, np.
do regulaminu znaku, np.
41
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Używanie znaku towarowego polega
Używanie znaku towarowego polega
głównie
głównie
na umieszczaniu go na
na umieszczaniu go na
towarach objętych prawem
towarach objętych prawem
ochronnym i opakowaniach, na
ochronnym i opakowaniach, na
dokumentach związanych z
dokumentach związanych z
wprowadzaniem towarów do obrotu
wprowadzaniem towarów do obrotu
lub ze świadczeniem usług, a także
lub ze świadczeniem usług, a także
na posługiwaniu się nim w celach
na posługiwaniu się nim w celach
reklamowych.
reklamowych.
42
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Uprawniony do znaku towarowego
Uprawniony do znaku towarowego
nie może zakazać danej osobie
nie może zakazać danej osobie
używania nazwy chronionej jako znak
używania nazwy chronionej jako znak
towarowy
towarowy
, jeżeli nie jest używania w
, jeżeli nie jest używania w
charakterze oznaczenia towarów i nie
charakterze oznaczenia towarów i nie
zachodzi obawa wprowadzenia
zachodzi obawa wprowadzenia
odbiorców w błąd co do pochodzenia
odbiorców w błąd co do pochodzenia
towarów.
towarów.
43
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Znak towarowy zarejestrowany przez
Znak towarowy zarejestrowany przez
agencję unijną Urząd Harmonizacji
agencję unijną Urząd Harmonizacji
Rynku Wewnętrznego
Rynku Wewnętrznego
z siedzibą w
z siedzibą w
Alicante będzie objęty ochroną na
Alicante będzie objęty ochroną na
całym obszarze Unii Europejskiej jako
całym obszarze Unii Europejskiej jako
wspólnotowy znak towarowy
wspólnotowy znak towarowy
.
.
44
Znaki towarowe
Znaki towarowe
Prawo ochronne na znak towarowy
Prawo ochronne na znak towarowy
udzielane jest na okres 10 lat z
udzielane jest na okres 10 lat z
możliwością przedłużenia na kolejne
możliwością przedłużenia na kolejne
okresy dziesięcioletnie co sprawia, że
okresy dziesięcioletnie co sprawia, że
prawo wyłączne może trwać tutaj w
prawo wyłączne może trwać tutaj w
nieskończoność.
nieskończoność.
45
Zarządzanie
Zarządzanie
własnością
własnością
intelektualną w
intelektualną w
przedsiębiorstwie
przedsiębiorstwie
46
Zasady budowania
Zasady budowania
strategii IP
strategii IP
Zasada uzyskiwania własności intelektualnej
Zasada uzyskiwania własności intelektualnej
– pojedynczy produkt lub usługa mogą być
– pojedynczy produkt lub usługa mogą być
chronione różnymi formami praw własności,
chronione różnymi formami praw własności,
które obejmują różne aspekty tego produktu
które obejmują różne aspekty tego produktu
lub usługi.
lub usługi.
Zasada wykorzystywania własności
Zasada wykorzystywania własności
intelektualnej
intelektualnej
– może to być komercjalizacja,
– może to być komercjalizacja,
umowy licencyjne, franczyza, sprzedaż, joint
umowy licencyjne, franczyza, sprzedaż, joint
venture czy dostęp do technologii.
venture czy dostęp do technologii.
47
Zasady budowania
Zasady budowania
strategii IP
strategii IP
Zasada monitorowania własności
Zasada monitorowania własności
intelektualnej
intelektualnej
– ważne jest systematyczne
– ważne jest systematyczne
sprawdzanie i aktualizowanie baz wiedzy i
sprawdzanie i aktualizowanie baz wiedzy i
danych (patentów i znaków towarowych),
danych (patentów i znaków towarowych),
regularne przeglądanie hurtowni danych.
regularne przeglądanie hurtowni danych.
Zasada egzekwowania własności
Zasada egzekwowania własności
intelektualnej
intelektualnej
– w przypadku podrobionych
– w przypadku podrobionych
towarów na rynku oraz wysokich kosztów
towarów na rynku oraz wysokich kosztów
niektórych sporów dotyczących IP.
niektórych sporów dotyczących IP.
48
Strategie IP
Strategie IP
Strategia
proaktywna
Strategia II
Ograniczanie
konkurentów,
np. Gillette
Strategia IV
Wykorzystanie
pełnego
potencjału, np. IBM
Strategia reaktywna
Strategia I
Ochrona swoich
aktywów
niematerialnych,
np. polskie firmy
Strategia III
Ustanowienie
dodatkowego źródła
przychodów,
np. franchising
-----------------------
Orientacja na koszty
Orientacja na
przychody
49
Strategia „Snajpera”
Strategia „Snajpera”
Posiadający patenty opierają się na
Posiadający patenty opierają się na
kilku patentach obejmujących ich
kilku patentach obejmujących ich
podstawową technologię i nie
podstawową technologię i nie
koncentrują się na ochronie jej
koncentrują się na ochronie jej
możliwych modyfikacji lub ulepszeń –
możliwych modyfikacji lub ulepszeń –
liczy się głównie zysk, np. Siemens.
liczy się głównie zysk, np. Siemens.
50
Strategia „Blokowania”
Strategia „Blokowania”
Stosuje się wówczas, kiedy
Stosuje się wówczas, kiedy
organizacja nie zamierza korzystać z
organizacja nie zamierza korzystać z
patentów, ale stosuje je jako realną
patentów, ale stosuje je jako realną
alternatywę przeciwko swoim
alternatywę przeciwko swoim
konkurentom – bardzo ryzykowna.
konkurentom – bardzo ryzykowna.
51
Strategia „Shotgun”
Strategia „Shotgun”
Posiadacz patentów dąży do
Posiadacz patentów dąży do
posiadania jak największej ich liczby
posiadania jak największej ich liczby
w konkretnym obszarze technologii.
w konkretnym obszarze technologii.
Obszar technologii jest tak bardzo
Obszar technologii jest tak bardzo
zabezpieczony patentami, że jest
zabezpieczony patentami, że jest
prawie niemożliwe dla konkurencji,
prawie niemożliwe dla konkurencji,
żeby opatentować cokolwiek w
żeby opatentować cokolwiek w
danym obszarze, np. Gillette – model
danym obszarze, np. Gillette – model
Sensor uzyskał łącznie 22 patenty.
Sensor uzyskał łącznie 22 patenty.
52
Strategia „Pokrywania
Strategia „Pokrywania
rynku”
rynku”
Wszelkie wysiłki są skierowane na
Wszelkie wysiłki są skierowane na
przekształcenie obszaru w tzw.
przekształcenie obszaru w tzw.
dżungle lub pole minowe patentów
dżungle lub pole minowe patentów
poprzez zabezpieczanie każdego
poprzez zabezpieczanie każdego
kroku w procesie produkcyjnym
kroku w procesie produkcyjnym
nowymi patentami, mniej lub bardziej
nowymi patentami, mniej lub bardziej
systematycznie, np. IBM.
systematycznie, np. IBM.
53
Strategia „Płotu”
Strategia „Płotu”
Niektóre organizacje zgłaszają
Niektóre organizacje zgłaszają
patenty nie tylko dotyczące ich
patenty nie tylko dotyczące ich
podstawowych technologii, ale
podstawowych technologii, ale
również dotyczące różnych
również dotyczące różnych
udoskonaleń po to, aby stworzyć
udoskonaleń po to, aby stworzyć
pewnego rodzaju „płot” ilościowy
pewnego rodzaju „płot” ilościowy
przeciwko konkurencji, np. walka
przeciwko konkurencji, np. walka
Polaroid i Kodak w latach 90-tych.
Polaroid i Kodak w latach 90-tych.
54
Strategia „Otaczanie”
Strategia „Otaczanie”
Wiodący patent, szczególnie
Wiodący patent, szczególnie
strategiczny dla firmy, może być
strategiczny dla firmy, może być
ograniczony lub otoczony innymi
ograniczony lub otoczony innymi
patentami, które są mniej ważne, ale
patentami, które są mniej ważne, ale
wspólnie blokują skuteczne użycie
wspólnie blokują skuteczne użycie
komercyjne patentu wiodącego, np.
komercyjne patentu wiodącego, np.
Wedel.
Wedel.
55
Strategia „Prestiżu”
Strategia „Prestiżu”
Niektóre przedsiębiorstwa uważają,
Niektóre przedsiębiorstwa uważają,
że prestiż i przywództwo
że prestiż i przywództwo
towarzyszące patentowi mogą pomóc
towarzyszące patentowi mogą pomóc
w ich działalności i stanowić siłę
w ich działalności i stanowić siłę
napędową strategii rozwoju (prestiż
napędową strategii rozwoju (prestiż
osób zatrudnionych w firmie), np.
osób zatrudnionych w firmie), np.
Rolls-Royce, Christian Dior czy zegarki
Rolls-Royce, Christian Dior czy zegarki
Cartier.
Cartier.
56
Strategia „Stracha na
Strategia „Stracha na
wróble”
wróble”
Właściciel patentu nie chce dochodzić
Właściciel patentu nie chce dochodzić
swoich praw, a zamiast tego czuwa, czy
swoich praw, a zamiast tego czuwa, czy
konkurencja „trzyma się z daleka” od
konkurencja „trzyma się z daleka” od
obszaru, który jest chroniony.
obszaru, który jest chroniony.
Patent działa tutaj na zasadzie „stracha
Patent działa tutaj na zasadzie „stracha
na wróble” trzymającego konkurentów
na wróble” trzymającego konkurentów
z dala od działalności właściciela danej
z dala od działalności właściciela danej
wiedzy, np. kraje azjatyckie.
wiedzy, np. kraje azjatyckie.
57
Licencjonowanie IP
Licencjonowanie IP
Licencja oznacza upoważnienie
Licencja oznacza upoważnienie
udzielone przez uprawnionego z
udzielone przez uprawnionego z
patentu (licencjodawcę) lub znaku
patentu (licencjodawcę) lub znaku
towarowego na rzecz podmiotu
towarowego na rzecz podmiotu
zainteresowanego korzystaniem z
zainteresowanego korzystaniem z
wynalazku (licencjobiorcy) lub znaku
wynalazku (licencjobiorcy) lub znaku
towarowego na terytorium ochrony
towarowego na terytorium ochrony
(kraju czy UE).
(kraju czy UE).
58
Licencja pełna
Licencja pełna
Uprawniony może upoważnić
Uprawniony może upoważnić
licencjobiorcę do pełnego korzystania
licencjobiorcę do pełnego korzystania
z wynalazku, czyli do produkowania
z wynalazku, czyli do produkowania
chronionych wyrobów i używania ich
chronionych wyrobów i używania ich
na własne potrzeby albo do ich
na własne potrzeby albo do ich
importu i wprowadzania do obrotu.
importu i wprowadzania do obrotu.
59
Licencja niewyłączna
Licencja niewyłączna
Oznacza, że na danym terytorium
Oznacza, że na danym terytorium
uprawniony z patentu będzie mógł
uprawniony z patentu będzie mógł
udzielać dalszych licencji, a także
udzielać dalszych licencji, a także
stosować samemu wynalazek.
stosować samemu wynalazek.
Ma małą wartość gospodarczą.
Ma małą wartość gospodarczą.
60
Licencja wyłączna typu
Licencja wyłączna typu
„sole-license”
„sole-license”
Oznacza, że uprawniony z patentu
Oznacza, że uprawniony z patentu
zobowiązał się nie udzielać nikomu
zobowiązał się nie udzielać nikomu
innemu licencji na terytorium ochrony,
innemu licencji na terytorium ochrony,
ale nie wyklucza korzystania z
ale nie wyklucza korzystania z
wynalazku przez samego
wynalazku przez samego
uprawnionego.
uprawnionego.
Licencjodawca często konkuruje z
Licencjodawca często konkuruje z
licencjobiorcą.
licencjobiorcą.
61
Licencja wyłączna typu
Licencja wyłączna typu
„exclusive license”
„exclusive license”
Podobna do poprzedniej, z tym, że
Podobna do poprzedniej, z tym, że
uprawniony zobowiązuje się, że
uprawniony zobowiązuje się, że
również on nie będzie korzystał z
również on nie będzie korzystał z
wynalazku.
wynalazku.
Licencjobiorca będzie zatem jedynym
Licencjobiorca będzie zatem jedynym
przedsiębiorcą korzystającym z
przedsiębiorcą korzystającym z
wynalazku na danym terytorium.
wynalazku na danym terytorium.
62
Licencja aktywna
Licencja aktywna
Licencjodawca zapewnia pomoc
Licencjodawca zapewnia pomoc
techniczną licencjobiorcy polegającą
techniczną licencjobiorcy polegającą
na świadczeniu pomocy przez
na świadczeniu pomocy przez
ekspertów przy zastosowaniu
ekspertów przy zastosowaniu
licencjonowanego wynalazku.
licencjonowanego wynalazku.
63
Sublicencja
Sublicencja
Licencjobiorca może zawrzeć umowę
Licencjobiorca może zawrzeć umowę
sublicencyjną, czyli on staje się
sublicencyjną, czyli on staje się
licencjodawcą w umowie w stosunku
licencjodawcą w umowie w stosunku
do sublicencjobiorcy.
do sublicencjobiorcy.
Jeżeli licencjobiorca jest upoważniony
Jeżeli licencjobiorca jest upoważniony
jedynie do wytwarzania produktów
jedynie do wytwarzania produktów
opatentowanych i sprzedaży, to nie
opatentowanych i sprzedaży, to nie
może upoważnić sublicencjobiorcy do
może upoważnić sublicencjobiorcy do
importu tych wyrobów.
importu tych wyrobów.
64
Opłaty licencyjne
Opłaty licencyjne
Opłata zryczałtowana
Opłata zryczałtowana
– ustalona z
– ustalona z
góry kwota, którą trzeba zapłacić
góry kwota, którą trzeba zapłacić
jednorazowo lub w ratach.
jednorazowo lub w ratach.
Opłaty okresowe
Opłaty okresowe
– jest to odsetek
– jest to odsetek
efektów ekonomicznych uzyskanych
efektów ekonomicznych uzyskanych
przez licencjobiorcę wskutek
przez licencjobiorcę wskutek
stosowania wynalazku lub określona
stosowania wynalazku lub określona
kwota pobierana od każdego
kwota pobierana od każdego
wyprodukowanego wyrobu.
wyprodukowanego wyrobu.
65
KONIEC
KONIEC
66