Bilans płatniczy Polski
1.Pojęcie i struktura
2.Równowaga bilansu
płatniczego
3.Bilans płatniczy Polski
Bilans płatniczy Polski
1.Pojęcie i struktura
2.Równowaga bilansu
płatniczego
3.Bilans płatniczy Polski
Pojęcie bilansu płatniczego
Bilans płatniczy jest to
usystematyzowane zestawienie wartości
wszystkich transakcji ekonomicznych
dokonanych w danym okresie między
krajowymi i zagranicznymi podmiotami
gospodarczymi. Zależności od czasu, jaki
obejmują, mogą być roczne, półroczne
lub kwartalne bilanse płatnicze. Mogą
również dotyczyć pewnego
wyznaczonego obszaru.
Struktura bilansu płatniczego
Wszystkie transakcje księgowane w
bilansie płatniczym można
pogrupować w określone kategorie.
W rezultacie w bilansie płatniczym
wyróżniamy trzy podstawowe części:
bilans obrotów bieżących, bilans
obrotów kapitałowych i bilans
obrotów wyrównawczych.
Struktura bilansu płatniczego
A) Bilans obrotów bieżących (rachunek bieżący BP) to zestawienie
płatności danego kraju wiążących się z międzynarodową wymianą
towarów i usług, z dochodami z kapitału i transferami
jednostronnymi. Transakcje księgowane w tej części BP nie powodują
powstawania przyszłych zobowiązań finansowych.
a)
Bilans handlowy
: płatności z tytułu eksportu i importu dóbr
materialnych. Jeśli wpływy eksportowe przewyższają wydatki importowe,
wtedy dodatnie saldo handlu zagranicznego (nadwyżka handlowa). W
przeciwnym przypadku – deficyt handlowy.
b) Bilans wymiany usług: płatności z tytułu eksportu i importu usług
(transportowych, turystycznych, finansowych itp.).
c) Bilans procentów i dywidend (dochodów z kapitału i pracy): płatności z
tytułu dywidend od zagranicznych inwestycji bezpośrednich i portfelowych,
odsetki od udzielonych i otrzymanych kredytów oraz wynagrodzenia
zagraniczne pracowników.
d) Bilans bieżących transferów jednostronnych: nieodpłatne, jednostronne
przepływy towarów, usług i środków finansowych (transfery rządowe –
pomoc żywnościowa i medyczna, bezpłatne dostawy uzbrojenia; darowizny
prywatne, np. dla rodziny).
Struktura bilansu płatniczego
B) Bilans obrotów kapitałowych i finansowych (rachunek kapitałowy
i finansowy BP) to zestawienie - dokonywanych przez podmioty
sektora prywatnego i bank centralny - transakcji zakupu i
sprzedaży szeroko pojętych aktywów. Transakcje księgowane w
tej części BP pociągają za sobą powstawanie przyszłych
zobowiązań finansowych.
a) Rachunek kapitałowy
obejmuje bezzwrotne transfery kapitałowe
na finansowanie środków trwałych, umorzenia długu zagranicznego,
nabywanie i zbywanie aktywów niefinansowych i nieprodukcyjnych.
b) Rachunek finansowy
to zestawienie aktywów i pasywów dotyczących
inwestycji zagranicznych (bezpośrednich i portfelowych), kredytów
udzielonych i otrzymanych oraz innych należności i zobowiązań
finansowych.
C) Bilans obrotów wyrównawczych
(=pozycje finansujące): zmiany stanu
oficjalnych rezerw walutowych danego kraju w walutach wymienialnych, w
SDR-ach i w złocie, a także kredyty z MFW oraz transakcje finansowania
wyjątkowego (tzw. exceptional financing), obejmujące zmiany stanu
zaległych płatności i restrukturyzację długu
Równowaga bilansu płatniczego
Równowaga bilansu płatniczego jest jednym z
warunków zachowania ogólnej równowagi
gospodarczej.
Bilans płatniczy dodatni - oznacza, że suma wpływów
z zagranicy jest większa od sumy odpływów. O taką
nadwyżkę zwiększy się stan rezerw dewizowych kraju.
Bilans płatniczy ujemny - oznacza, że suma wpływów
z zagranicy jest mniejsza od sumy odpływów. O ten
niedobór zmniejszy się stan rezerw dewizowych kraju.
Rezerwy dewizowe - zasób walut obcych
przechowywany przez Bank Centralny i nagromadzony w
minionych latach w wyniku dodatniego salda
płatniczego.
Równowaga bilansu płatniczego
Bilans płatniczy przedstawia napływ (odpływ) netto
środków pieniężnych do danego kraju.
Nadwyżka obrotów bieżących musi zostać
zrównoważona przez deficyt obrotów kapitałowych
i/lub wzrost rezerw dewizowych.
Deficyt obrotów bieżących musi zostać zrównoważony
przez nadwyżkę obrotów kapitałowych i/lub
zmniejszenie rezerw dewizowych.
W dłuższej perspektywie niezbędna jest równowaga
obrotów bieżących. W przeciwnym wypadku dojdzie do
wyczerpania poziomu rezerw lub wzrostu zadłużenia
kraju u innych państw.
Państwo może stymulować eksport poprzez obniżanie
cen produktów krajowych oraz oddziaływanie na
globalny popyt instrumentami polityki pieniężno-
fiskalnej (wzrost stóp procentowych, zmniejszenie
podaży pieniądza) może to jednak wpłynąć na wzrost
bezrobocia
Bilans płatniczy Polski
Bilans z listopada 2010 roku
Saldo na rachunku bieżącym było ujemne i
wynosiło 2.282 mln EURO
Export oszacowano poziomie 10.866 mln EURO;
import na 12.120 mln EURO. Ujemne saldo
obrotów towarowych wynosiło 1.254 mln EURO
Przychody z tytułu usług 2.238 mln EURO;
wartość rozchodów 1.798 mln EURO. Saldo
dodatnie wynosiło 440 mln EURO.
Ujemne saldo dochodów w listopadzie 2010 r
wynosiło 1.218 mln EURO
Bilans płatniczy Polski
Ujemne saldo transferów z Unia
Europejską wynosiło 414 mln euro
Napływ środków z UE, w ujęciu bilansu
płatniczego, wyniósł: w transferach
bieżących 38 mln euro, a w
transferach kapitałowych 164 mln
euro. W tym samym czasie Polska
wpłaciła 616 mln euro do budżetu UE
z tytułu składek i opłat członkowskich.
Bilans płatniczy Polski
Saldo zagranicznych inwestycji w
Polsce było dodatnie i wyniosło
3.526 mln EUR.
Saldo zagranicznych inwestycji
bezpośrednich w Polsce było ujemne
i wyniosło 634 mln EUR.