background image

 

 

Kinezjologia

dr Jarosław Marusiak

 

(wykłady + 

egzamin)

-

dr Ewa Jarocka 

(ćwiczenia)

-

mgr Piotr Harasymowicz 

(ćwiczenia)

background image

 

 

Regulamin ćwiczeń 

z przedmiotu „Kinezjologia” 

1. Ćwiczenia mają charakter zajęć seminaryjnych i są realizowane zgodnie z 

planem zajęć przesłanym z Dziekanatu.

2. W  zajęciach  należy  uczestniczyć  obowiązkowo,  przygotowując  tematy 

teoretyczne zgodnie z podanymi zagadnieniami.

3. Prowadzący  sprawdza  stopień  przygotowania  teoretycznego  do  zajęć. 

Student,  który  otrzymał  oceny  niedostateczne  z  trzech  jednostek 
lekcyjnych otrzymuje ocenę niedostateczną z kolokwium i jednocześnie z 
pierwszego  terminu  zaliczenia  zajęć  z  tego  przedmiotu.  Natomiast 
student,  który  otrzymał  oceny  niedostateczne  z  czterech  jednostek 
lekcyjnych w całym semestrze automatycznie uzyskuje ocenę „ndst” (2.0) 
z przedmiotu Kinezjologia.

4. Kolokwia  są  pisemne,  a  ich  forma  zapowiadana  jest  na  poprzedzających 

zajęciach (test otwarty lub zamknięty).

5. Zaliczenie semestru uzyskuje student, który otrzymał pozytywne oceny z 

dwóch kolokwiów.

6. Dopuszczalne  są  dwie  nieobecności  na  zajęciach  bez  konieczności 

odrabiania.  Więcej  niż  dwie  nieobecności  w  semestrze  uniemożliwiają 
zaliczenie przedmiotu.

background image

 

 

7.  W  przypadkach  losowych  student  może  odbyć  zajęcia  jednorazowo  w 
semestrze  z  inną  grupą  za  zgodą  prowadzącego,  o  ile  liczba 
uczestniczących  studentów  nie  przekroczy  limitu  ustalonego  przez 
Dziekanat.

8.  Przewidziane  są  dwa  terminy  kolokwiów:  pierwszy  na  zajęciach 
poświęconych na ten cel (5, 9), a drugi na 10 zajęciach. Student poprawia 
tylko to kolokwium z którego otrzymał ocenę niedostateczną.

9.  Na  ocenę  z  zaliczenia  przedmiotu  składają  się  ocena  z  dwóch 
pozytywnie zaliczonych kolokwiów + ocena z przygotowania do zajęć.

10. Na ocenę końcową z przedmiotu składają się:

- ocena z zaliczenia (ocena z dwóch pozytywnie zaliczonych kolokwiów + 
ocena 
z przygotowania do zajęć)

- ocena z testu końcowego

I  termin  zaliczenia  +  II  termin  zaliczenia  +  test  końcowy  /  3  =  ocena 
końcowa

11. Student musi uczestniczyć w zajęciach z grupą, do której jest wpisany 
na  liście  sporządzonej  przez  Dziekanat,  nie  ma  możliwości  przepisywania 
się do innych grup.

background image

 

 

Elementy budowy jednostawowego 

aparatu ruchu

background image

 

 

KINEZJOLOGIA

Kinein

 – poruszać się

Logos

 – nauka

Kinezjologia

 – wyjaśnia mechanizmy sterowania ruchem

Jest uzupełnieniem anatomii opisowej. Zajmuje się analizami 

czynnościowymi ruchów prostych i złożonych.

background image

 

 

Kinezjologia  jest  nauką  interdyscyplinarną, 
korzysta z takich dziedzin jak: 

- biologia 

- anatomia

- fizjologia

- chemia 

- fizyka 

- psychologia

- socjologia

background image

 

 

Trzy układy:

– 

Ruchowy

kostno-

stawowy      i  mięśniowy 
(silniki,przekładnie)

II  – 

Zasilania

:  pokarmowy, 

oddechowy, 

sercowo 

naczyniowy, 

limfatyczny 

(zbiorniki  paliwa,  przewody 
doprowadzające, 
akumulatory)

III – 

Sterowania

: nerwowy    

          i  dokrewny  (procesory, 
układy elektroniczne)

CZŁOWIEK JAKO BIO-MASZYNA

background image

 

 

ELEMENTY SKŁADOWE JEDNOSTAWOWEGO 

APARATU RUCHU

1.Połączenie 

sztywne 
elementów układu 
jednostawowego

2.Staw maziowy

3.Mięsień 

4.Neuron

5.Receptory czucia

background image

 

 

Połączenie sztywne układu 
jednostawowego

Kości 

Więzadła 

Ścięgna

background image

 

 

Kości

background image

 

 

Kość zbudowana jest z:

Kość zbudowana jest z:

a)

a)

 

 

Istoty kostnej 

Istoty kostnej 

zbitej

zbitej

b)

b)

 

 

Istoty kostnej 

Istoty kostnej 

gąbczastej

gąbczastej

 

 

(występuje w kościach 

(występuje w kościach 

krótkich, płaskich i 

krótkich, płaskich i 

nasadach kości 

nasadach kości 

długich)

długich)

background image

 

 

Istota gąbczasta

Istota gąbczasta

 w kościach długich występuje 

 w kościach długich występuje 

w nasadach, a w kościach płaskich jest położona 

w nasadach, a w kościach płaskich jest położona 

między dwoma blaszkami 

między dwoma blaszkami 

istoty zbitej

istoty zbitej

.

.

Mimo, że 

Mimo, że 

istota zbita

istota zbita

 i 

 i 

gąbczasta

gąbczasta

 występuje 

 występuje 

w odmiennych postaciach, nie różnią się ani 

w odmiennych postaciach, nie różnią się ani 

budową ani czynnością.

budową ani czynnością.

Istota zbita jest zagęszczona istotą 

Istota zbita jest zagęszczona istotą 

gąbczastą.

gąbczastą.

background image

 

 

background image

 

 

Siły działające na 
układ kostny 
człowieka:

- ściskające
- zginające
- rozciągające
- ścinające
- skręcające

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

FUNKCJE I ROLA KOŚCI ???

...

...

...

...

...

background image

 

 

-

 

 

Określa kształt i wielkość ciała

Określa kształt i wielkość ciała

-

 

 

Stanowi rusztowanie ustroju

Stanowi rusztowanie ustroju

-

 

 

Służy jako osłona narządów wewnętrznych

Służy jako osłona narządów wewnętrznych

-

 

 

Zespół dźwigni kostnych pozwala na 

Zespół dźwigni kostnych pozwala na 

przekształcenie skurczu m. na moment siły m. 

przekształcenie skurczu m. na moment siły m. 

– poruszanie się, przemieszczanie elementów

– poruszanie się, przemieszczanie elementów

-

 

 

Szpik kostny zawarty w kościach jest 

Szpik kostny zawarty w kościach jest 

narządem krwiotwórczym

narządem krwiotwórczym

-

 

 

Jest podstawowym magazynem wapnia

Jest podstawowym magazynem wapnia

background image

 

 

Ścięgna i więzadła

background image

 

 

Więzadła a 
ścięgna

Ścięgna

 – łączą 

mięśnie z 
kośćmi

Więzadła

 – 

łączą kości 
pomiędzy sobą, 
stabilizują 
stawy

background image

 

 

Właściwości biomechaniczne – zależność 
długości próbki od odkształcenia (naprężenia 
od odkształcenia)

background image

 

 

Pojęcia:

1.Zakres odkształceń nieliniowych

2.Zakres odkształceń sprężystych 

(sztywność, prawo Hook`a)

3.Zakres odkształceń plastycznych

4.Zerwanie próbki (naprężenie 

rozrywające)

5.Granica sprężystości tkanki

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

Staw maziowy – para 
biokinematyczna

background image

 

 

CZŁON  –  sztywny  element  ciała  ludzkiego  w 
postaci kości

 

PARA 

BIOKINEMATYCZNA 

– 

ruchowe 

połączenie  dwóch  członów,  wzajemnie   
ograniczających  swoje  możliwości  ruchowe   
(warunki: jeden stale łączący punkt pomiędzy 
członami;  ruch  pomiędzy  członami  co 
najmniej 5° kątowych lub 3 mm)

background image

 

 

background image

 

 

Główne składniki stawu:

Główne składniki stawu:

1. Powierzchnia stawowa

1. Powierzchnia stawowa

 – są to odcinki kości 

 – są to odcinki kości 

wygładzone     i pokryte chrząstką szklistą 

wygładzone     i pokryte chrząstką szklistą 

Kształty:

Kształty:

-

Płaskie

Płaskie

-

Kuliste

Kuliste

-

Wydłużone

Wydłużone

(są dopasowane do siebie np. powierzchni kulistej 

(są dopasowane do siebie np. powierzchni kulistej 

odpowiada wklęsła, płaskiej- płaska)

odpowiada wklęsła, płaskiej- płaska)  

background image

 

 

2. 

2. 

Torebka stawowa

Torebka stawowa

 – otacza staw. 

 – otacza staw. 

Składa się z dwóch warstw błon:

Składa się z dwóch warstw błon:

- Zewnętrznej włóknistej

- Zewnętrznej włóknistej

 – zazwyczaj przerasta do 

 – zazwyczaj przerasta do 

brzegów powierzchni stawowych.

brzegów powierzchni stawowych.

- Wewnętrznej maziowej

- Wewnętrznej maziowej

 – wiotka, obficie 

 – wiotka, obficie 

unaczyniona, tworzy fałdy oraz wypustki zwane 

unaczyniona, tworzy fałdy oraz wypustki zwane 

kosmkami.

kosmkami.

Błona maziowa wydziela maź.

Błona maziowa wydziela maź.

background image

 

 

3. Jama (szczelina) stawowa

3. Jama (szczelina) stawowa

 – to wąska 

 – to wąska 

przestrzeń między powierzchniami stawowymi i 

przestrzeń między powierzchniami stawowymi i 

torebką stawową.

torebką stawową.

Uzupełniające składniki stawu (niestałe):

Uzupełniające składniki stawu (niestałe):

1.

1.

Obrąbki stawowe

Obrąbki stawowe

2.

2.

Chrząstki stawowe

Chrząstki stawowe

 (chrząstki śródstawowe – 

 (chrząstki śródstawowe – 

łąkotki)

łąkotki)

3.

3.

Kaletki maziowe

Kaletki maziowe

 (uchyłki błony maziowej 

 (uchyłki błony maziowej 

sięgające poza obręb jamy stawowej, są to 

sięgające poza obręb jamy stawowej, są to 

woreczki wypełnione mazią, umożliwiającą 

woreczki wypełnione mazią, umożliwiającą 

poślizg więzadeł i ścięgien mięśni)

poślizg więzadeł i ścięgien mięśni)

4.

4.

Więzadła wewnątrzstawowe.

Więzadła wewnątrzstawowe.

background image

 

 

1.

1.

Jednoosiowe

Jednoosiowe

a)

a)

Zawiasowy (np. stawy międzypaliczkowe)

Zawiasowy (np. stawy międzypaliczkowe)

b)

b)

Obrotowy (np. skokowo – piętowy)

Obrotowy (np. skokowo – piętowy)

2. 

2. 

Dwuosiowe

Dwuosiowe

a)

a)

Kłykciowy (np. promieniowo – nadgarstkowe)

Kłykciowy (np. promieniowo – nadgarstkowe)

b)

b)

Siodełkowy (np. nadgarstkowo – śródręczny kciuka)

Siodełkowy (np. nadgarstkowo – śródręczny kciuka)

3. 

3. 

Wieloosiowe

Wieloosiowe

a)

a)

Kulisty (np. ramienny)

Kulisty (np. ramienny)

b)

b)

Panewkowy (np. biodrowy)

Panewkowy (np. biodrowy)

background image

 

 

Rodzaje stawów: 1 - kulisty, 2 - eliptyczny, 

3 - siodełkowaty, 4 - zawiasowy, 5 - obrotowy. 

background image

 

 

background image

 

 

STOPIEŃ  SWOBODY  –  niezależny  ruch  względny 
członów        w stawie

LICZBA  STOPNI  SWOBODY  –  liczba  niezależnych 
możliwości  ruchowych  pary  biokinematycznej;  liczba 
płaszczyzn,  w  których  możliwy  jest  ruch  w  parze 
biokinematycznej;    liczba  niezależnych  parametrów 
określających 

dowolne 

położenie 

przestrzeni, 

określonych 

jednoznacznie 

przez 

maksymalnie 

parametrów      (x,  y,  z  –  ruch  postępowy,  α,β,  γ  –  ruch 
obrotowy)

KLASA  PARY  BIOKINEMATYCZNEJ  –  liczba  odjętych 
stopni  swobody  w  ruchu  względnym  członów,  z  których 
każdy  może  mieć  maksymalnie  6  stopni  swobody 
(traktując  ten  człon  jako  ciało  swobodne);  u  człowieka  w 
układzie 

kostno-stawowym 

występują 

tylko 

pary 

obrotowe dlatego mogą one być parami klasy (III, IV, V).

background image

 

 

Np. 

Np. 

st. ramienny - 3

st. ramienny - 3

°

°

 swobody ruchu

 swobody ruchu

st

st

. promieniowo-łokciowy - 1

. promieniowo-łokciowy - 1

°

°

 swobody

 swobody 

ruchu

ruchu

st

st

. biodrowy - 3

. biodrowy - 3

°

°

 swobody ruchu

 swobody ruchu

st

st

. kolanowy - 2

. kolanowy - 2

°

°

 swobody ruchu

 swobody ruchu

background image

 

 

Klasy par biokinematycznych w narządzie ruchu człowieka i ich 

Klasy par biokinematycznych w narządzie ruchu człowieka i ich 

związek ze stopniami swobody ruchu

związek ze stopniami swobody ruchu

U człowieka występują 3, 4 i 5 klasa par biokinematycznych 

U człowieka występują 3, 4 i 5 klasa par biokinematycznych 

stawu

stawu

Im wyższa klasa ruchu tym mniejszy stopień swobody.

Im wyższa klasa ruchu tym mniejszy stopień swobody.

Stopień swobody ruchu – to ruchliwość członu pary 

Stopień swobody ruchu – to ruchliwość członu pary 

kinematycznej.

kinematycznej.

Np.

Np.

Kl. V – st. paliczkowy, ramienno - łokciowy

Kl. V – st. paliczkowy, ramienno - łokciowy

Kl. IV – st. owalne, siodełkowate (kości śródręcza)

Kl. IV – st. owalne, siodełkowate (kości śródręcza)

Kl. III – powierzchnie kuliste (st. biodrowy, st. ramienny)

Kl. III – powierzchnie kuliste (st. biodrowy, st. ramienny)

background image

 

 

background image

 

 

Rodzaje dźwigni kostno-
stawowych

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

Pojęcie ramienia dźwigni i ramienia siły

Pojęcie ramienia dźwigni i ramienia siły

Staw łokciowy

Staw łokciowy

Ramię siły

Ramię siły

 – od wektora siły do punktu obrotu (najkrótsza odległość). 

 – od wektora siły do punktu obrotu (najkrótsza odległość). 

Przy wyprostowanym stawie 

Przy wyprostowanym stawie 

ramię siły = 0

ramię siły = 0

, im bardziej zgięty staw 

, im bardziej zgięty staw 

tym dłuższe ramię siły i większa praca mięśni.

tym dłuższe ramię siły i większa praca mięśni.

Ramię dźwigni

Ramię dźwigni

 – rozciągnięte między osią obrotu, a przyczepem 

 – rozciągnięte między osią obrotu, a przyczepem 

mięśnia. Przy zgięciu do 90

mięśnia. Przy zgięciu do 90

°

°

 

 

ramię siły = ramieniu dźwigni

ramię siły = ramieniu dźwigni

.

.

Moment siły mięśniowej

Moment siły mięśniowej

 – iloczyn wartości siły F i jej ramienia r (ramię 

 – iloczyn wartości siły F i jej ramienia r (ramię 

siły)

siły)

Zależy ona od wielkości całkowitej siły mięśnia, która z kolei zależy od 

Zależy ona od wielkości całkowitej siły mięśnia, która z kolei zależy od 

stanu i stopnia napięcia mięśniowego (czyli od układu nerwowego 

stanu i stopnia napięcia mięśniowego (czyli od układu nerwowego 

emitującego bodźce do mięśni). 

emitującego bodźce do mięśni). 

Jej niewielki wzrost może być również spowodowany wzrostem kąta 

Jej niewielki wzrost może być również spowodowany wzrostem kąta 

natarcia (kąta kostno-ścięgnistego)

natarcia (kąta kostno-ścięgnistego)

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 

background image

 

 


Document Outline