Historia mydła

Historia mydła

Substancje mydłopochodne znano już 2800 

Substancje mydłopochodne znano już 2800 

lat p.n.e. Według rzymskiej legendy mydło 

lat p.n.e. Według rzymskiej legendy mydło 

(z łaciny sapo) wzięło swą nazwę od góry 

(z łaciny sapo) wzięło swą nazwę od góry 

Sapo, na której odbywały się obrzędy 

Sapo, na której odbywały się obrzędy 

sakralne. W ofierze bogom składano tam 

sakralne. W ofierze bogom składano tam 

zwierzęta. Kobiety piorące nad Tybrem 

zwierzęta. Kobiety piorące nad Tybrem 

odkryły, że spływająca z deszczem ze 

odkryły, że spływająca z deszczem ze 

stoku mieszanina stopionego łoju 

stoku mieszanina stopionego łoju 

zwierzęcego, popiołu i gliny doskonale 

zwierzęcego, popiołu i gliny doskonale 

nadaje się do prania. Pierwsze fabryki 

nadaje się do prania. Pierwsze fabryki 

mydła powstały w XIII wieku...

mydła powstały w XIII wieku...

 

 

 

 

Co to jest mydło?

Co to jest mydło?

    

    

Mydło jest mieszaniną soli 

Mydło jest mieszaniną soli 

sodowych i 

sodowych i 

długołańcuchowych 

długołańcuchowych 

kwasów tłuszczowych 

kwasów tłuszczowych 

(najczęściej o 12-20 

(najczęściej o 12-20 

atomach węgla w 

atomach węgla w 

cząsteczce), np. stearynian 

cząsteczce), np. stearynian 

sodu (C17H35COONa) lub 

sodu (C17H35COONa) lub 

palmitynian sodu 

palmitynian sodu 

(C15H31COONa). Są 

(C15H31COONa). Są 

środkami powierzchniowo 

środkami powierzchniowo 

czynnymi (tzn. obniżają 

czynnymi (tzn. obniżają 

napięcie powierzchniowe 

napięcie powierzchniowe 

wody, ułatwiają 

wody, ułatwiają 

zwilżalność). Otrzymywane 

zwilżalność). Otrzymywane 

są  zazwyczaj w reakcjach 

są  zazwyczaj w reakcjach 

tłuszczów z alkaliami 

tłuszczów z alkaliami 

(zmydlanie tłuszczów).

(zmydlanie tłuszczów).

 

 

 

 

Powstawanie mydła

Powstawanie mydła

C

C

17 

17 

H

H

35 

35 

COOH + Na OH 

COOH + Na OH 

 

 

→

→

  

  

 C

 C

17

17

 H

 H

35 

35 

COO Na 

COO Na 

+H

+H

2

2

O

O

   

   

Kwas                   wodorotlenek    stearynian          

Kwas                   wodorotlenek    stearynian          

       woda

       woda

Stearynowy        sodu                    sodu

Stearynowy        sodu                    sodu

 

 

 

 

Budowa mydła

Budowa mydła

 

 

 

 

Podział mydeł wg. składu

Podział mydeł wg. składu

 

 

1. Mydła alkaiczne:

1. Mydła alkaiczne:



Mydła sodowe

Mydła sodowe



Mydła potasowe

Mydła potasowe

2. Mydła wapienne 

2. Mydła wapienne 

i metali ciężkich

i metali ciężkich

3. Mydła 

3. Mydła 

kalafoniowe 

kalafoniowe 

 

 

 

 

Napięcie powierzchniowe

Napięcie powierzchniowe

a= przyciąganie się cząsteczek na powierzchni wody   b= woda

 

 

 

 

Detergenty

Detergenty

    

    

Detergenty są środkami 

Detergenty są środkami 

czyszczącymi, szeroko 

czyszczącymi, szeroko 

używanymi zarówno w 

używanymi zarówno w 

gospodarstwach 

gospodarstwach 

domowych jak i w 

domowych jak i w 

przemyśle. Dzielimy je na 

przemyśle. Dzielimy je na 

mydła i detergenty 

mydła i detergenty 

syntetyczne, nie 

syntetyczne, nie 

zawierające mydeł. Te 

zawierające mydeł. Te 

ostatnie zresztą często 

ostatnie zresztą często 

określamy po prostu 

określamy po prostu 

mianem detergentów, 

mianem detergentów, 

wyłączając z tej ogólnej 

wyłączając z tej ogólnej 

nazwy mydła.

nazwy mydła.

 

 

 

 

Produkty zawierające mydła 

Produkty zawierające mydła 

i detergenty

i detergenty

 

 

 

 

Jak usuwa się brud?

Jak usuwa się brud?

                   

                   

                      →                      →

                      →                      →

Cząstka brudu

Cząstka brudu

Cząstka 
brudu

Włókn
o         
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
           
       

włókn
o

Włókn
o         
           
           
           
           
           
           
 

 

 

 

 

Reakcja zmydlania

Reakcja zmydlania

Tłuszcz + zasada sodowa 

Tłuszcz + zasada sodowa 

→ gliceryna + 

→ gliceryna + 

mydło

mydło

 

 

 

 

Twarda woda

Twarda woda

    

    

Jest to taka woda, w której stwierdza się  obecność 

Jest to taka woda, w której stwierdza się  obecność 

składników mineralnych, głównie węglanów, 

składników mineralnych, głównie węglanów, 

wodorowęglanów, chlorków, siarczanów, 

wodorowęglanów, chlorków, siarczanów, 

krzemianów wapnia i magnezu. Rozróżnia się 

krzemianów wapnia i magnezu. Rozróżnia się 

twardość wody: przemijającą oraz nie przemijającą. 

twardość wody: przemijającą oraz nie przemijającą. 

Twardość wody wyrażana jest najczęściej w 

Twardość wody wyrażana jest najczęściej w 

miligramorównoważnikach (mval) substancji 

miligramorównoważnikach (mval) substancji 

wywołującej twardość wody na dm3 lub w stopniach 

wywołującej twardość wody na dm3 lub w stopniach 

niemieckich, angielskich bądź francuskich. Woda o 

niemieckich, angielskich bądź francuskich. Woda o 

twardości poniżej 7° niemieckich nosi nazwę 

twardości poniżej 7° niemieckich nosi nazwę 

miękkiej, powyżej tej wartości - twardej. Woda 

miękkiej, powyżej tej wartości - twardej. Woda 

twarda utrudnia pienienie się środków piorących 

twarda utrudnia pienienie się środków piorących 

oraz powoduje powstawanie kamienia kotłowego lub 

oraz powoduje powstawanie kamienia kotłowego lub 

korozję kotłów parowych.

korozję kotłów parowych.