background image

Planowanie finansowe

Wykład 1: wprowadzenie do 

planowania finansowego

dr Tomasz Wiśniewski

Zakład Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

background image

Istota planowania finansowego

rozważenie łącznego efektu finansowego 
(pieniężnego) podejmowanych przez daną 
firmę decyzji inwestycyjnych i finansowych.

Zatwierdzony do realizacji wynik tych 

rozważań określa się mianem 

planu 

finansowego

.

background image

Rola planu finansowego

• weryfikacja zasadności przyjętej strategii 

działania (funkcja decyzyjna)

• opisuje zadania obowiązujące na okres objęty 

planem (funkcja planistyczno-organizacyjna)

background image

Planowanie finansowe jest 

procesem polegającym na:

• analizie wyborów inwestycyjnych i 

finansowych stojących przed firmą

• przewidywaniu konsekwencji decyzji 

podejmowanych w chwili obecnej

• decydowaniu o tym, które warianty należy 

przyjąć

• mierzeniu wyników firmy i ich porównaniu z 

celami przyjętymi w planie finansowym

Źródło: R. Brealey, S. Myers: Principles of Corporate Finance, 4 
ed. McGraw Hill, 1991, s. 701-702.

background image

Horyzont czasowy

• plany finansowe krótkookresowe

(do 12 miesięcy)

• plany finansowe długookresowe

(od 5 do 10 lat)

sytuacje szczególne (np. energetyka 
(zwłaszcza jądrowa), kopalnictwo minerałów, 
infrastruktura)

background image

Struktura planu finansowego

Prognozowane (pro forma):
• Bilans
• Rachunek wyników
• Zestawienie przepływów pieniężnych
• Wydatki inwestycyjne
• Plany kasowe
• Budżety operacyjne

background image

Wydatki inwestycyjne

w podziale na:

– inwestycje odtworzeniowe
– inwestycje rozwojowe
– inwestycje związane z nowymi produktami
– inwestycje na ochronę środowiska
– rodzaje działalności

pisemne uzasadnienie:

– nakłady na badania i rozwój
– przedsięwzięcia związane z poprawą produktywności
– projektowanie i marketing nowych produktów
– strategia cenowa
– szkolenie kadr

background image

Plany kasowe

uszczegółowione przewidywanie wpływów i 
wydatków pieniężnych dotyczących 
wyróżnionych obszarów działalności firmy

background image

Budżety operacyjne

są szczegółowymi zestawieniami wpływów i 
wydatków poszczególnych jednostek 
organizacyjnych wchodzących w skład firmy

background image

Spójność planów finansowych

• bazowanie na jednorodnych źródłach danych
• uwzględnianie wzajemnych współzależności 

pomiędzy poszczególnymi sprawozdaniami 
finansowymi, planami kasowymi i budżetami 
jednostek organizacyjnych

background image

Prognoza a plan

prognoza

 jest przewidywanie odnośnie 

przyszłości (najczęściej niezależnej od nas)

plan

 jest świadomym wyborem (decyzją) 

dostosowującym zachowanie firmy do 
rezultatów prognozy

background image

Związek pomiędzy prognozami a 

planami w ramach procesu 

zarządzania strategicznego

Wybór 

strategiczny

Wybór 

strategiczny

Plany 

alternatywne

Plany 

alternatywne

Wykonanie

Wykonanie

Ocena

Ocena

Prognozy

Prognozy

Źródło: A. Nagel, Organising for Strategic Management, Long Range 
Planning, Vol. 17, No. 5, 1984, s. 73.

background image

Wymogi efektywnego 

planowania

• Prognozowanie

• Znalezienie najlepszego planu finansowego

• Kontrola wykonania planu finansowego

background image

Prognozowanie

• Precyzyjne i spójne prognozowanie
• Ekstrapolacja danych historycznych
• Inne techniki prognozowania
• Źródła informacji i wiedzy (rozproszenie)
• Metoda scenariuszy

background image

Najlepszy plan finansowy

• Jakościowe elementy planowania i oceny 

planu

• Planiści

– wiedza
– doświadczenie
– wyczucie

background image

Kontrola wykonania planu

• Zasada konfrontowania planów z wynikami
• Baza porównawcza
• Wyjaśnienie przyczyn odchylenia od planu
• Usprawnienia i korekty procesu 

planistycznego w przyszłości

background image
background image
background image

Planowanie finansowe

Wykład 2: Narzędzia 

planowania finansowego

dr Tomasz Wiśniewski

Zakład Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

background image

Narzędzia planowania 

finansowego

• Arkusze obliczeniowe

• Arkusze specjalne (Lotus Improve)

• Narzędzia modelowania FCS/EPS, IFPS

• Narzędzia wchodzące w skład systemów typu 

ERP, MRP II (np. narzędzia w R/3 SAP)

background image

Arkusze obliczeniowe

• Zalety

– duża ilość funkcji
– duża elastyczność użycia
– dobry do modelowania ad hoc

• Wady

– brak rozdzielenia danych od logiki modelu
– skomplikowane manipulowanie danymi

background image

Arkusze specjalne

• Zalety

– ułatwione manipulowanie danymi 

wielowymiarowymi

– możliwość mnemonicznego zapisu formuł 

(Dochód=Przychód-Koszty)

• Wady

– trudność w formułowaniu niektórych zależności
– brak rozdzielenia danych od logiki modelu
– narzędzie niepopularne i nie rozwijane

background image

Narzędzia modelowania

• Zalety

– możliwość mnemonicznego zapisu formuł 

(Dochód=Przychód-Koszty)

– rozdzielenie danych od logiki modelu
– obecność na platformach mikro i dużych 

komputerów

• Wady

– trudność w formułowaniu niektórych zależności
– praca w trybie tekstowym
– narzędzie niepopularne i nie rozwijane

background image

Narzędzia planowania w R/3 SAP

background image

Planowanie finansowe

Wykład 3: Struktura modelu 

planowania finansowego

dr Tomasz Wiśniewski

Zakład Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

background image

Główne składowe modelu

Model

Model

Dane

Dane

Logika

Logika

Wyniki

Wyniki

Moduły

Moduły

Moduły

background image

Przykłady modułów

• Sekcja danych

– koszty działalności
– nakłady kapitałowe
– sprzedaż
– ceny
– amortyzacja
– założenia dotyczące 

parametrów finansowych

– podatki
– zmienne makroekonomiczne

• Sekcja logiki

– zestawienie 

sprzedaży

– zestawienie kosztów
– kapitał obrotowy

• Sekcja wyników

– zestawienia 

finansowe

– kluczowe wskaźniki 

działalności

background image

Moduły typowego modelu 

finansowego

• przychody ze sprzedaży
• koszty działalności
• kapitał obrotowy
• nakłady kapitałowe
• inwestycje, środki trwałe i amortyzacja
• podatki
• finansowanie
• rachunek wyników
• bilans
• zestawienie przepływów pieniężnych

background image

Inflacja

Inwestycje

Ilościowy program

sprzedaży

Parametry kosztowe

Ceny

Sprzedaż

Koszty

Finansowanie

Parametry do

obliczania kapitału

pracującego

Środki trwałe

Kapitał pracujący

Rachunek wyników

Zestawienie

przepływów

pieniężnych

Bilans

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Tabele z danymi wejściowymi

Tabele wynikowe

Struktura typowego modelu 

finansowego

background image
background image

Planowanie finansowe

Wykład 4: Zasady modelowania 

finansowego

dr Tomasz Wiśniewski

Zakład Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

background image

?

Dwie fazy planowania modelu

• Czy model powinien być 

zbudowany i czy jest to 
właściwe podejście?

• Jak model powinien być 

zbudowany, aby zapewniał 
odpowiednią dokładność?

background image

• większość tworzonych modeli 

jest prosta

• lepiej szybciej przystąpić do 

modelowania, bo środowisko 

zewnętrzne i tak jest bardzo 

zmienne a czas budowy 

modelu jest długi

Dlaczego modele nie są 

planowane?

• Argumenty:
• jak najszybciej 

zaprezentować wyniki 
obliczeń

• modele w arkuszach 

obliczeniowych nie muszą być 
planowane (?)

background image

Uzasadnienie planowania 

modeli

• modele finansowe są używane często do 

podejmowania ważnych decyzji

• większość modeli finansowych zawiera znaczącą 

liczbę błędów

• planowanie zmniejsza zależność organizacji od 

jednego lub od kilku pracowników wiedzących jak 
i dlaczego model działa

• arkusze obliczeniowe - ze względu na brak 

narzuconej struktury modelowania - wymagają 
więcej planowania i kontroli w celu 
uniezależnienia się od błędów 

background image

Warunki wstępne dla 

skutecznego planowania

• zmiana nastawienia do modelowania

• wprowadzenie planowania jako elementu 

zarządzania jakością

background image

Decyzja o budowie modelu 

finansowego

• definicja problemu decyzyjnego i celu 

podejmowania decyzji

• analiza wpływu modelu na decyzję

• ocena alternatywnych metod rozwiązania 

problemu

• określenie ryzyka modelowania

background image

Problemy dobrze nadające się 

do modelowania

• opracowywanie istniejącej informacji
• ekstrapolowanie istniejących danych
• przetransformowanie zależności fizycznych 

na prognozę finansową

• ocena różnych struktur finansowania w 

określonym projekcie

• automatyzacja złożonych obliczeń

background image

Sytuacje trudne do 

modelowania

• nieokreśloność związków pomiędzy danymi

• brak jasnych kryteriów oceny

• brak zrozumienia problemu

• brak danych

background image

Podejścia decyzyjne 

alternatywne do modelowania

• narady kadry kierowniczej

• burza mózgów

• raporty specjalistyczne

• badania rynkowe

• studia statystyczne

background image

Ryzyko modelowania

związane jest z:

• przekroczeniem czasu

• przekroczeniem budżetu

background image

są to zagadnienia 

potencjalnie trudne do 

modelowania i 

czasochłonne.

Czynniki wysokiego ryzyka

Przykłady:

operacje wielowalutowe

modelowanie wpływu konkurencji

wiele powiązań kosztów i 
przychodów

poszukiwanie odpowiedzi na 
pytania problemowe

wiele źródeł finansowania

modelowanie ryzyka

złożoność systemu podatkowego

background image

Implikacje ryzyka modelowania

• modele wysokiego ryzyka powinny być 

budowane przez doświadczoną kadrę

• skomplikowane modele mogą być drogie w 

aspekcie czasu i środków

• ryzyko fiaska skomplikowanego modelu musi 

być wkalkulowane w działanie i 
zaakceptowane przed przyznaniem środków

background image

wykonane po pozytywnej 
decyzji o budowie modelu 
finansowego 

Podsumowanie techniczne

Składa się z:
• zestawienia danych wejściowych niezbędnych do 

budowy modelu oraz źródeł ich pozyskania

• wstępnego planu powiązań logicznych pomiędzy 

zmiennymi modelu

• definicji wyników modelowania
• wyboru oprogramowania do implementacji
• planu zużycia środków

background image

Cztery zasady strukturyzacji 

modelu

• buduj model modułowo

• całkowicie oddzielaj dane i logikę

• projektuj raczej oczywiste niż odkrywcze 

formuły

• stosuj samodokumentowanie się modelu

background image

Rozmieszczenie modułów na 

arkuszu

background image

Oddzielenie danych i logiki

+A41

+A41+50

@if(A41=A74;”Tak”;”Nie”)

@if(A41=A74;50;40)

@if(A41=A74;B3;B4)

@if(A41=1;B3;B4)

?

5000

‘Środki trwałe

”Środki trwałe (“&B5&”)” 

background image

Formuły intuicyjne

• są krótkie
• nie używają skomplikowanych formuł dopóki nie 

jest to absolutnie koniczne lub nie poprawia to 

jasności formuł

• są opisane w sposób zrozumiały w boczku i 

główce tabeli lub dodatkowo skomentowane

• unikają zagnieżdżania (np. jeżeli(jeżeli(...)) )
• unikają operatorów logicznych, a w 

szczególności operatora NOT

• używają nazw zakresu a nie adresów tam gdzie 

jest to praktycznie uzasadnione

background image
background image

Planowanie finansowe

Wykład 5: Źródła danych do 

planowania finansowego

dr Tomasz Wiśniewski

Zakład Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw

Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Uniwersytet Szczeciński

background image

Jeżeli logika jest silnikiem 

modelu

to dane są jego paliwem

background image

Dane do planowania 

finansowego

• wewnętrzne
• zewnętrzne


Document Outline