background image

 

 

Nerwy czaszkowe

background image

 

 

Jakie są nerwy 

czaszkowe?

Gdzie są jądra nerwów 

czaszkowych?

background image

 

 

Nerwy czaszkowe

• I  

węchowy

• II 

wzrokowy

• III 

okoruchowy

• IV 

bloczkowy

• V 

trójdzielny

• VI 

odwodzący

• VII 

twarzowy

• VIII 

przedsionkowo-

ślimakowy

• IX 

językowo-gardłowy

• X 

błędny

• XI 

dodatkowy

• XII 

podjęzykowy

Ile jest nerwów czaszkowych?

background image

 

 

Uszkodzeniem jakiego 

neuronu ruchowego 

obwodowego czy 

ośrodkowego jest 

uszkodzenie w obrębie 

jądra nerwu 

czaszkowego? 

background image

 

 

Droga węchowa

Nerwy węchowe

Blaszka sitowa

Opuszka węchowa

Zakręt hipokampa

background image

 

 

Przyczyny uszkodzenia 

węchu

• Katar
• Uszkodzenie blaszki sitowej
• Zapalenie opon
• Kiła
• Guzy na podstawie płata czołowego

• Napady hakowe

background image

 

 

Jak i co można dowiedzieć 

się z badania nerwu II?

• Pole widzenia
• Reakcja na światło
• Tarcza nerwu wzrokowego

background image

 

 

Droga wzrokowa

• Siatkówka
• Nerw wzrokowy (kanał nerwu wzrokowego)
• Skrzyżowanie wzrokowe
• Pasmo wzrokowe
• Podkorowe ośrodki wzrokowe (

ciało kolankowate 

boczne

, wzgórki górne blaszki pokrywy, okolica 

przedpokrywowa, poduszka wzgórza, 

podwzgórze)

• Promienistość wzrokowa (tylna część torebki 

wewnętrznej)

• Korowe ośrodki wzrokowe (płat potyliczny 

okolica bruzdy ostrogowej)

background image

 

 

Uszkodze

nia drogi 

wzrokowe

j

background image

 

 

Niedowidzenie połowicze 

jednostronne

background image

 

 

Niedowidzenie (uszkodzenie 

części skrzyżowania 

wzrokowego i nerwu 

wzrokowego)

background image

 

 

Przyczyny uszkodzenia 

drogi wzrokowej

• Udary
• Guzy

background image

 

 

Ocena tarczy nerwu 

wzrokowego

• Wzmożone ciśnienie śródczaszkowe
• Zapalenie nerwu wzrokowego
• Zanik nerwu wzrokowego

– Po zapaleniu n. II, po długotrwałym 

wzmożeniu ciśnieniu śródczaszkowego

• Zmiany w przebiegu retinopatii 

cukrzycowej i nadciśnieniu tętniczym

background image

 

 

Zapalenie nerwu 

wzrokowego

background image

 

 

Obrzęk tarczy nerwu II

background image

 

 

Zanik nerwu II

background image

 

 

Odruch źrenicy na światło

• Siatkówka
• Nerw wzrokowy (kanał nerwu wzrokowego)
• Skrzyżowanie wzrokowe
• Pasmo wzrokowe
• Ciało kolankowate boczne
• Wzgórki górne blaszki pokrywy i okolica 

przedpokrywowa

• Jądro dodatkowe nerwu okoruchowego

background image

 

 

Jakie są części łuku 

odruchu na światło – jakie 

nerwy

background image

 

 

Odruch źrenicy na światło

background image

 

 

Układ autonomiczny a oko

• Włókna przywspółczulne (jądro 

dodatkowe n. III Westphal-

Edingera/ zwój rzęskowy)

– Mięsień rzęskowy
– Mięsień zwieracz źrenicy

• Włókna współczulne (ośrodek 

rzęskowo-rdzeniowy/jądro 

pośrednio-boczne rdzenia/zwój 

gwiaździsty/zwój szyjny górny/ 

splot szyjny)

– Mięsień rozszerzający źrenicę
– Mięsień oczodołowy
– Mięśnie tarczkowe górny i dolny

background image

 

 

Objaw Hornera

• Objawy

– Ptosis
– Miosis
– Enophtalmus

• Przy uszkodzeniu

– Śródmózgowie, most
– Rdzenia – ośrodek 

rzęskowo-rdzeniowy 

– Zwój szyjny (guz 

Pancoasta)

– Uszkodzenie tętnicy szyjnej 

(uraz)

background image

 

 

Nerwy 

gałkoruchowe

• N. III okoruchowy 

(jądro śródmózgowie)

– mięśnie proste: górny 

dolny i przyśrodkowy

– mięsień skośny dolny
– mięsień dźwigacz 

powieki

– włókna przywspółczulne 

z jądra dodatkowego

• N. IV bloczkowy (jądro 

– śródmózgowie)

– mięsień skośny górny

• N. VI odwodzący (jądro 

– most)

– Mięsień prosty boczny

background image

 

 

Objawy uszkodzenia 

nerwó okoruchowych

• Podwójne widzenie
• Nieprawidłowe ustawienie gałek 

ocznych

• Upośledzenie ruchów gałki ocznej

background image

 

 

Podwójne widzenie

background image

 

 

Przyczyny porażeń 

gałkoruchowych

• Porażenie nerwów:

– Udar pnia (niedokrwienny i krwotoczny)
– Zakrzep zatoki jamistej
– tętniaki
– SM
– Zatrucie jadem kiełbasianym
– Cukrzyca 
– Encefalopatia Wernickego
– Migrena okoporaźna

• Porażenie mięśni gałek ocznych:

– Miastenia
– Miopatia
– Zapalenie mięśni oczodołu
– Nadczynność tarczycy

background image

 

 

Objaw Argyl-Robertsona

• Objawy:

– Źrenice odokrąglone i nierówne
– Brak reakcji na światło
– Zachowana reakcja źrenicy na nastawienie i 

zbieżność

• Przyczyna

– Uszkodzenie śródmózgowia

• Choroba:

– Kiła, guzy

background image

 

 

Zespół Addiego

• Jedna źrenica rozszerzona, 

niereagująca na światło przy 
normalnym oświetleniu

• Zniesienie odruchów kolanowych i 

ze  ścięgna Achillesa

background image

 

 

Objaw Argyl-Robertsona

background image

 

 

Skojarzone ruchy gałek 

ocznych

• Ośrodek korowy

– Ruch w stronę przeciwną
– (uszkodzenie L, zniesienie ruchu w P, 

zbaczanie w L)

• Ośrodek pniowy

– Ruch w tę samą stronę
– (uszkodzenie L, zniesienie ruchu w L, 

zbaczanie w P)

background image

 

 

Skojarzone ruchy gałek 

ocznych

• Uszkodzenie nakrywki 

śródmózgowia

• Porażenie spojrzenia do góry i do 

dołu

• Objaw Parinaud

background image

 

 

Porażenie międzyjądrowe

• Uszkodzenie pęczka podłużnego 

przyśrodkowego

• Objawy 

– Brak przywodzenia oka do kąta 

wewnętrznego przy spojrzeniu w bok

– Oczopląs w oku odwodzonym

background image

 

 

Nerw trójdzielny

Nerw czuciowo-ruchowy

Nerw oczny -Wcięcie nadoczodołowe

Nerw szcękowy - Otwór podoczodołowy 

Nerw żuchwowy - Otwór bródkowy

background image

 

 

Nerw Trójdzielny – jądro 

• Uszkodzenie 

jądro  
zaburzenia 
czucia – płatki 
cebuli

background image

 

 

Neuralgia nerwu 

trójdzielnego

• Samoistna
• Objawowa

– Guz
– Udar
– Tętniak
– SM

• Leczenie Amizepin 

background image

 

 

Nerw 

twarzowy

• Nerw ruchowo-

czuciowy

– Czuciowe – zwój 

kolanka struna 
bębenkowa – smak 
słony przód języka – 
nerw pośredni

– Jądro ruchowe - most 

dno komory IV, kąt 
mostowo-móżdżkowy, 
otwór słuchowy 
wewnętrzny, kanał 
n.VII, otwór rylcowo-
sutkowaty, ślinianka 
przyuszna, podział na 
3 gałęzie

background image

 

 

Uszkodzenie n. VII

• Ośrodkowe

– Porażenie tylko dolnej gałęzi

• Obwodowe (porażenie Bella)

– Porażenie wszystkich 3 gałęzi + 

zaburzenia smaku + nadwrażliwość 
na hałas m. strzemiączkowy

background image

 

 

Przyczyny uszkodzenia 

nerwu VII

• Ośrodkowy:

– Głównie w udarach (razem z niedowładem 

połowiczym)

– Guzy płata czołowego
– Urazy czaszki ze stłuczeniem

• Obwodowy:

– Samoistne („zawianie”)
– Urazy czaszki ze złamaniem piramidy kości skroniowej
– Guzy (zwłaszcza nerwu VIII)
– Zapalenie ucha środkowego i komórek sutkowych
– Udary w okolicach mostu (porażenie naprzemienne z 

n. VII – zespół Millarda-Gublera)

– Zakaźne: borelioza, Ebstein-Barr, AIDS, kiła, trąd 
– Zepół Guillain-Barre

background image

 

 

Nerw VIII

• Droga słuchowa zwój spiralny, jądra 

ślimakowe (dno komory IV), wzgórki 
blaszki pokrywy, ciało kolankowate 
przyrodkowe, kora skroniowa

• Część przedsionkowa zwój 

przedsionkowy, jądra przedsionkowe 
(rdzeń przedłużony)drogi 
przedsionkowo- móżdżkowe, - 
rdzeniowe.

background image

 

 

Objawy uszkodzenia n. VII

• Część ślimakowa

– Osłabienie słucu, szum

• Część przedsionkowa

– Zawroty głowy
– Nudności, wymioty
– Oczopląs
– Zaburzenia równowagi 

background image

 

 

Oczopląs

background image

 

 

Nerw IX i X

• N.IX – jądro dwuznaczne w rdzeniu 

przedłużonym – mięśnie gardła

• N.IX – błona śluzowa gardła, podniebienia i 

krtani  jądra pasma samotnego w rdzeniu 

przedłużonym

• N.X - jądro dwuznaczne w rdzeniu przedłużonym 

– mięśnie gardła, krtani i podniebienia

• N.X – błona śluzowa gardła, krtani, tchawicy i 

przełyku jądra pasma samotnego w rdzeniu 

przedłużonym

• N. X – włókna przywspółczulne – oskrzela, 

żołądek, jelita

background image

 

 

Nerw dodatkowy

• N.XI - jądro dwuznaczne w rdzeniu 

przedłużonym szyjnym, m. 
Mostkowo-sutkowo-obojczykowy i 
górna cz. M. czworobocznego

background image

 

 

Nerw podjęzykowy

• Jądro – dno komory IV
• Mięśnie języka

background image

 

 


Document Outline