Hodowla odmian transgenicznych

Hodowla odmian

transgenicznych

Karolina Jakołcewicz gr.IV

Biotechnologia III rok

WSTĘP



Hodowla roślin to działalność, której

celem jest ulepszenie właściwości

odmian roślin uprawnych przez

odpowiednie ukształtowanie genotypu.



Hodowla transgeniczna likwiduje lub

zmniejsza siłę oddziaływania tych

ograniczeń.



Hodowla roślin transgenicznych jest

obecnie określana jako przedsięwzięcie

0 średnim do wysokiego stopnia ryzyka

i o około

i o około 5

-letnim okresie potrzebnym

do uzyskania pierwszych korzyści

finansowych.

Etapy hodowli transgenicznej i

najważniejsze czynniki wpływające na

postawienie celu

hodowli

WYBÓR
CELU
HODOWL
I

REALIZACJA CELU
|wybór genu
|wybór konstrukcji transgenu
|wybór odmiany do transformacji
|sposób uzyskiwania odmiany transgenicznej
bezpośredni
pośredni (krzyżowanie)

Etapy hodowli

transgenicznej

Postawienie celu hodowli

Ze względu na wymagania ekologiczne stawiane produkcji

rolniczej preferowane są m.in. odmiany odporne na

choroby i szkodniki, dające surowiec nie wymagający

skomplikowanego przetwarzania, oszczędnie korzystające z

wody i składników mineralnych, tolerancyjne na stresy

fizyczne i chemiczne.

Wybór genu

Ta decyzja musi być poprzedzona dokładną analizą
mechanizmu powstawania określonej cechy, stanu wiedzy
o roli danego genu i powiązaniach z innymi genami.
Zmianę jednej cechy można spowodować za pomocą
różnych genów, z których każdy koduje pojedynczy enzym
w wieloetapowym szlaku metabolicznym.

Etapy hodowli

transgenicznej

Wybór odmiany do transformacji

Decydują tutaj dwie grupy kryteriów. Jedne są związane ze
strategią firmy, rynkiem i typem odmiany (ustalona,
heterozyjna), a inne metodyką uzyskiwania odmiany
trasgenicznej.

Wybór i wytworzenie transgenu

Geny markerowe powinny dobrze spełniać dwie grupy
kryteriów: nie stwarzać dodatkowych zagrożeń dla środowiska i
człowieka oraz dobrze wypełniać swą „markerowość".

Uzyskanie odmiany transgenicznej

Punktem wyjścia jest dysponowanie odpowiednią liczbą
niezależnie wytworzonych roślin transgenicznych (NRT).
Potrzeba dysponowania odpowiednio liczną populacją
NRT jest spowodowana różnicami w ekspresji transgenu.

Etapy hodowli

transgenicznej

Główne etapy hodowli transgenicznej roślin rozmnażanych

generatywnie. („Biotechnologia roślin” PWN 2004, str.452)

Etapy hodowli

transgenicznej

Stopniowanie transgeniczności

Ogólnie można odmiany transgeniczne podzielić na dwie
grupy, w zależności od:

1) liczby wprowadzeń transgenu (liczby zabiegów

transformacji

- jednokrotne, wielokrotne),

2) liczby genów poprawiających wartość - z jednym

(proste) lub z większą liczbą genów (złożone).

Ochrona prawna odmian

Sprawa ochrony własności intelektualnej odmian

transgenicznych została uregulowana konwencją UPOV w

1991 roku. Konwencja ta jest uzupełnieniem regulacji

prawnych zwanych „prawo do odmian" (ang.

Plant Variety

Right) lub wyłączne prawo hodowcy (ang. Plant Breeders

Right).

Wprowadzenie odmiany

transgenicznej do uprawy



Wprowadzenie odmiany

transgenicznej do uprawy i obrotu

wymaga, w porównaniu z odmianami

nietransgenicznymi, spełnienia

dodatkowych wymogów formalnych.

W przypadku wykorzystania odmian

transgenicznych do celów

żywieniowych trzeba, zgodnie z

wymogami, wykonać wiele bardzo

szczegółowych i drogich badań.

Hodowla

transgeniczna w

Polsce



Hodowla transgeniczna zaczyna dopiero

powstawać w naszym kraju, w zasadzie

jeszcze jej nie ma. Jej podstawą są

instytuty naukowe, w których

wykorzystując polskie konstrukcje

wytworzono

S. tuberosum

odporne na

wirus PLRV, o zmienionym

metaboolizmie węglowodanów oraz

sativa

nadającą odporność na wirusowe

zapalenie wątroby typu B u ludzi.

Zastosowane transgeny były efektem

pracy polskich badaczy.

PODSUMOWANIE



pierwotne gatunki i odmiany mogą być źródłem bardzo

przydatnych cech, bądź stanowić oryginalną wartość

wobec możliwości ulepszania na drodze transgenezy;



transgeniczność będzie powodować wypieranie z uprawy

nietransgeniczne odmiany-biorców. Jednocześnie będzie

silna tendencja do postępującej marginalizacji tych

ostatnich łącznie z zaniechaniem ich uprawy. W ten

sposób określone odmiany mogą przestać istnieć.



Dodatkowo, gdy odmiana transgeniczna zastępuje

nietransgeniczną, mamy do czynienia z naturalną

dążnością do dalszego ulepszania, polegającego na

wprowadzeniu kolejnych transgenów. W konsekwencji

powrót do wartości wynikających ze stanu genetycznego

przed transgenezą jest praktycznie niemożliwy.

Bibliografia



„

Biotechnologia roślin” pod red.

Stefana Malepszy, PWN 2004, str.

448 - 454

Document Outline