background image

Struktura i koszt kapitału 

Wykład 3 

dr Ewelina Sokołowska
Katedra Finansów 
Przedsiębiorstw, WZ, UG

background image

Jak oszacować zmienną g?

Obliczenie g jako iloczynu wskaźnika reinwestycji (RE) i wskaźnika 
rentowności kapitału własnego (ROE)

RE (reinvestment) -% udział zysku netto, który zostaje w 
przedsiębiorstwie po wypłaceniu dywidend, czyli jest 
reinwestowany

EAT(earning after tax)-zysk netto

N-liczba akcji zwykłych

E(equity)-kapitał własny

background image

Spółka wyemitowała 1 mln akcji zwykłych, których obecna 
cena rynkowa kształtuje się na poziomie 25 PLN na akcję. 
Ostatnio wypłacona dywidenda wynosiła 4,20 PLN na akcję. 
Spółka na wypłatę dywidend przeznacza 60% zysku netto a 
rentowność kapitału własnego wynosi 7%. Łączne koszty 
emisji akcji wyniosły 130 tys. PLN

a) 

Jaki jest koszt kapitału akcyjnego zwykłego tej 

spółki

b) Ile wynosi zysk netto spółki?
c) Jaki jest jej kapitał własny?

N=1 000 000; P= 25 PLN/szt.; D=4,20 PLN/szt.
RE=1-0,6=0,4
ROE=0,07
F=130 000/1000000=0,13 PLN/szt.
g=RE*ROE=0,4*0,07=0,028
Rocznie dywidenda rośnie w tempie 2,8%.

Minimalna 

oczekiwana stopa 

zwrotu z kapitału 

akcyjnego zwykłego 

wynosi 20,16%

background image

Spółka wyemitowała 1 mln akcji zwykłych, których obecna 
cena rynkowa kształtuje się na poziomie 25 PLN na akcję. 
Ostatnio wypłacona dywidenda wynosiła 4,20 PLN na akcję. 
Spółka na wypłatę dywidend przeznacza 60% zysku netto a 
rentowność kapitału własnego wynosi 7%. Łączne koszty 
emisji akcji wyniosły 130 tys. PLN
a) 

Jaki jest koszt kapitału akcyjnego zwykłego tej spółki

b) Ile wynosi zysk netto spółki?

c) Jaki jest jej kapitał własny?

N=1 000 000; P= 25 PLN/szt.; D=4,20 PLN/szt.
RE=1-0,6=0,4
ROE=0,07
F=130 000/1000000=0,13 PLN/szt.

Zysk netto spółki 

wynosi 7 mln 

PLN

background image

Spółka wyemitowała 1 mln akcji zwykłych, których obecna 
cena rynkowa kształtuje się na poziomie 25 PLN na akcję. 
Ostatnio wypłacona dywidenda wynosiła 4,20 PLN na akcję. 
Spółka na wypłatę dywidend przeznacza 60% zysku netto a 
rentowność kapitału własnego wynosi 7%. Łączne koszty 
emisji akcji wyniosły 130 tys. PLN
a) 

Jaki jest koszt kapitału akcyjnego zwykłego tej spółki

b) Ile wynosi zysk netto spółki?

c) Jaki jest jej kapitał własny?

N=1 000 000; P= 25 PLN/szt.; D=4,20 PLN/szt.
RE=1-0,6=0,4
ROE=0,07
F=130 000/1000000=0,13 PLN/szt.

Kapitał własny 

spółki wynosi 100 

mln PLN

background image

Model stałego wzrostu 
dywidendy

+

-

Prostota zastosowania

Brak możliwości zastosowania 
do spółek nie wypłacających 
dywidendy

Łatwość interpretacji

Założenie stałego wzrostu 
dywidendy

(znaczne uproszczenie)
Znaczna wrażliwość kosztu 
kapitału własnego na 
parametr g (niedokładne 
oszacowanie=błędne wyniki)
Nie uwzględnia w sposób 
bezpośredni ryzyka inwestycji 
(tak jak CAPM)

background image

Koszt kapitału własnego zwykłego

Podstawą wyznaczenia Re jest ryzyko inwestycji w akcje spółki;

Model oparty jest o zależność pomiędzy poziomem ryzyka, a stopą zwrotu 
(tym wyższa, im większa niepewność, aby zrekompensować inwestorom 
ponoszone ryzyko)

Oczekiwany (wymagany) dochód z danej inwestycji o określonym poziomie 
ryzyka zależy od:

Rt

Rm-Rf

β

Capital Assets Pricing 

Model

Model wyceny aktywów kapitałowych 

CAPM

Stopa zwrotu z aktywów wolnych od ryzyka (np. stopa 

zwrotu z bonów skarbowych), tzw. czysta wartość 

pieniądza w czasie-nagroda za czekanie na własne 

pieniądze bez ponoszenia ryzyka

Rynkowa premia za ryzyko; różnica pomiędzy stopą zwrotu 

z portfela rynkowego Rm, a Rf; nagroda dla inwestora w 

postaci dodatkowego dochodu za chęć ponoszenia ryzyka 

sytematycznego

Współczynnik charakteryzujący relację systematycznego 

ryzyka danego papieru wartościowego  do przeciętnego 

rynkowego ryzyka

background image

β

Wariancja 

(ryzyko 

akcji); 

ryzyko 

całkowite

Ryzyko systematyczne 

(rynkowe); zależy od 

współczynnika beta i 

wariancji stopu zwrotu 

wskaźnika rynku 

(portfela)

Ryzyko 

niesystematyczn

e (wariancja 

składnika 

losowego), 

ryzyko 

specyficzne

Ilustruje całkowite ryzyko inwestowania w 
akcji danej spółki, gdyż wyraża zależność 
między zmiennością ceny akcji tej spółki, a 
zmiennością cen akcji wszystkich spółek 
notowanych na rynku reprezentowaną 
przez zmienność wartości głównego 
indeksu giełdowego

background image

Szczególne przypadki 
wartości współczynnika beta:

β> 1, dany papier wartościowy (inwestycja) jest 

bardziej ryzykowny (agresywny) 

niż przeciętna 

inwestycja rynkowa (wykazuje 

większe wahania 

cen 

niż indeks giełdowy)

0 < β < 1, świadczy 

o mniejszym ryzyku 

danej 

inwestycji (

defensywnej) 

w porównaniu z 

rynkowym (

słabsze wahania 

niż indeksu)

β = 1, dany papier wartościowy charakteryzuje się 

takim samym 

poziomem ryzyka, jak przeciętne 

ryzyko systematyczne (cena akcji zmienia się w 
takim samym tempie, jak indeks giełdowy)

background image

Szczególne przypadki 
wartości współczynnika beta:

β

 = 0, stopa zwrotu akcji 

nie zmienia się

, gdy 

zmienia się stopa zwrotu wskaźnika rynku; 

brak 

reakcji 

na zmiany zachodzące na rynku; beta 

instrumentu wolnego od ryzyka 

(np. bonu 

skarbowego) = 0

β

 < 0, stopa zwrotu akcji 

spada (rośnie), 

gdy 

rośnie (spada) 

stopa zwrotu wskaźnika rynku; 

odwrotna reakcja

 na zmiany zachodzące na 

rynku

background image

Koszt kapitału własnego zwykłego-
CAPM

gdzie:
Re-koszt kapitału własnego;
Rf-stopa wolna od ryzyka;
(Rm-Rf)-premia za ryzyko
Rm-stopa zwrotu z portfela 
rynkowego
β- współczynnik ryzyka

background image

Koszt kapitału własnego zwykłego-
przykład

              Rynkowa  premia  za  ryzyko  szacowana  jest  na  8,9%. 

Oprocentowanie  rządowych  bonów  skarbowych  wynosi 
5,4%,  a  szacowana  wartość  beta  dla  IBM  wynosi  0,95.  Na 
podstawie  powyższych  danych  oszacuj  koszt  kapitału 
własnego  dla  IBM,  wykorzystując  metodę  CAPM.  Co  można 
powiedzieć o poziomie ryzyka akcji tej spółki w porównaniu 
z ryzykiem rynkowym?

Interpretacja

Minimalna oczekiwana stopa zwrotu z akcji zwykłych wynosi 

113,85%. Ponieważ  beta jest mniejsza niż 1, akcje ten spółki 

są inwestycją mniej ryzykowną niż przeciętny portfel 

rynkowy.

background image

Model CAPM

+

-

Szerszy zakres zastosowania niż 

DGM

Konieczność szacowania aż 

dwóch parametrów modelu: 

współczynnika beta o rynkowej 

premii za ryzyko, a w 

konsekwencji większe 

prawdopodobieństwo błędnego 

obliczenia kosztu kapitału

Może być stosowany do firm o 

zmiennej stopie wzrostu 

dywidend, bądź nie 

wypłacających ich wcale

Bezpośrednie uwzględnienie 

ryzyka w modelu

background image

Trudności w stosowaniu modelu 
CAPM

Ma zastosowanie w zasadzie wyłącznie dla 
spółek giełdowych (tylko dla nich można 
liczyć współczynnik β

Bazuje na wartościach historycznych, 
podczas gdy koszt kapitału obliczany przy 
jego pomocy jest używany do 
podejmowania decyzji dotyczących 
przyszłości

jest modelem jednoczynnikowym, podczas 
gdy w rzeczywistości na oczekiwaną stopę 
zwrotu z akcji wpływa wiele czynników

background image

Szacowanie kosztu kapitału własnego dla 
przedsiębiorstw nie notowanych na 
giełdzie

W uproszczonym podejściu do szacowania kosztu kapitału własnego 
uwzględnia się następujące elementy: 
 

• stopę wolna od ryzyka;

      • premię za ryzyko systematyczne (kraju, branży);
      • premię za ryzyko specyficzne (uzależnione od sytuacji 

przedsiębiorstwa).

                

RE  Rf+ β × RM Rspec

.

gdzie:
RE – koszt kapitału własnego

      Rf – stopa wolna od ryzyka
      β– wskaźnik określający ryzyko branży
     RM – premia za ryzyko rynkowe
     Rspec. – ryzyko uzależnione od sytuacji przedsiębiorstwa

background image

Stopa wolna od ryzyka

może być określona jako stopa zwrotu z inwestycji w papiery 
wartościowe emitowane przez rząd danego państwa lub organy 
centralne organizacji gospodarczych o charakterze ponadregionalnym
• przyjęcie określonego rozwiązania zależy od przedmiotu wyceny

 

średnia rentowność

 

52-tygodniowych bonów skarbowych

inwestycje średnioterminowe (do 5 lat)

poziom oprocentowania obligacji 10-letnich (obligacje o tak długim 

terminie zapadalności charakteryzują się mniejszą płynnością i ich 

stopa zwrotu zawiera określoną premię związaną z tą ograniczoną 

płynnością)- inwestycje wieloletnie (20-30 lat)

background image

 

Stopa wolna od ryzyka

Generalna zasada: 

termin zapadalności instrumentów 
finansowych, w oparciu o które powinno 
dokonywać się oceny stopy wolnej od 
ryzyka, powinien odpowiadać okresowi 
użytkowania majątku będącego 
przedmiotem inwestycji *

       
     * warunek często trudny do spełnienia (brak instrumentów o 

terminie zapadalności zgodnym z długością horyzontu inwestycji)

background image

Szacowanie kosztu kapitału własnego dla 
przedsiębiorstw nie notowanych na 
giełdzie

W uproszczonym podejściu do szacowania kosztu kapitału 

własnego uwzględnia się następujące elementy:

• 

stopa wolna od ryzyka;

• premia za ryzyko systematyczne (kraju, branży);
• premia za ryzyko specyficzne (uzależnione od sytuacji 

przedsiębiorstw

RE  Rf+ β × RM Rspec.

gdzie:

RE – koszt kapitału własnego

     Rf – stopa wolna od ryzyka
      β– wskaźnik określający ryzyko branży
     RM – premia za ryzyko rynkowe
     Rspec. – ryzyko uzależnione od sytuacji przedsiębiorstwa.

background image

Premia za ryzyko rynkowe 
(kraju)

powinna odzwierciedlać postrzeganie przez 
inwestorów ryzyka inwestycji na terenie PL; 

przy jego określaniu korzysta się z danych agencji 
ratingowych lub badań ekspertów, np. szacunki A. 
Damodarana (US), który publikuje systematycznie 
wartości realnej premii za ryzyko rynkowe dla 
poszczególnych państw lub rynków.

Wskaźnik
 ryzyka β

określa ryzyko inwestycyjne branży, w której 
działa przedsiębiorstwo; przyjmuje się, że 
wskaźnik ryzyka dla całej gospodarki wynosi 
1 (jest to punkt odniesienia dla określenia 
ryzyka poszczególnych branż)

background image

Premia za ryzyko 
systematyczne branży

Czynniki uwzględniane przy 

szacowaniu ryzyka branży: 

•   stabilność rynku
•   podatność na cykle koniunktury
•   konkurencja na rynku
•   stopień regulacji rynku
•   bariery wejścia i wyjścia
• względna wielkość stałych kosztów 

operacyjnych (dźwignia operacyjna)


Document Outline