Patofizjologia wątroby, trzustki i dróg żółciowych

Marskość wątroby



Termin określa cztery rodzaje zmian

morfologicznych występujących

równocześnie w wątrobie:

- ubytek czynnego miąższu

- regeneracja guzkowa bez

zachowania „architektury” narządu

- włóknienie

- „shunty” wrotno-żylne

Marskość wątroby



Drobnoguzkowa (poalkoholowa)



Wielkoguzkowa (po wirusowa

zapalna)



Mieszanoguzkowa

Etiologia marskości

wątroby



Nadużywanie alkoholu



Wirusowe zapalenie watroby



Rzadsze przyczyny:

- pierwotna marskość żółciowa

- leki hepatotoksyczne

- choroby przemiany materii

- choroby tropikalne

Objawy marskości

wątroby



Objawy ogólne:

- uczucie rozbicia,

zmniejszenie sprawności



Objawy skórne:

- naczyniaki pajączkowate

- rumień dłoni i podeszw

- „lakierowane” wargi i

język

- żółtaczka ze świądem

skóry

- przykurcz Dupuytren’a



Zaburzenia

hormonalne

- zanik wtórnego

owłosienia męskiego

- zaburzenia potencji
- zanik jąder
- ginekomastia
- zaburzenia

miesiączkowania



Badanie palpacyjne

wątroby

- powiększona, guzowata i

stwardniała

Marskość wątroby



Konsekwencje

- nadciśnienie wrotne

- krwotoki z żylaków przełyku

- wodobrzusze

- spontaniczne bakteryjne zapalenie

otrzewnej

- zespół wątrobowo-nerkowy

- encefalopatia wrotna

Wirusowe zapalenia

wątroby



Ostre choroby zakaźne cechujące się

pierwotnym uszkodzeniem wątroby



Zapalenie wątroby wywołują wirusy

zapalenia wątroby:

hepatitis A (HAV), hepatitis B (HBV),

hepatitis C (HCV), hepatitis D (HDV),

hepatitis E (HEV), hepatitis G (HGV)

Wirusowe zapalenia

wątroby



Wtórne uszkodzenie wątroby przez

wirusy nie wykazujące pierwotnego

tropizmu do wątroby:

cytomegalovirus, Epstein-Barr, HSV-1,

HSV-2, ECHO, różyczka, parwowirus

B19, wirusy Coxackie, Ebola

Wirusowe zapalenia

wątroby



Kolejność występowania:

1.HB

2.HA

3.HC

4.HD,HE

Wirusowe zapalenia

wątroby



Symptomatyka poszczególnych form

wirusowego zapalenia wątroby jest

w zasadzie podobna, a większość

zakażeń przebiega bezobjawowo

(2/3).

1. okres zwiastunów

2. okres objawów wątrobowych

Wirusowe zapalenia

wątroby



Okres zwiastunów (2-7 dni):

- objawy grypowe

- dolegliwości żołądkowo-jelitowe

- ewentualnie bóle stawowe z

przelotną wysypką

Wirusowe zapalenia

wątroby



Stadium objawów wątrobowych (4-8 tygodni):

A) przebieg bezżółtaczkowy (2/3 przypadków)

B) przebieg żółtaczkowy (1/3 przypadków):

- ciemne zabarwienie moczu

- żółtaczka

- świąd skóry

C) powiększenie wątroby

Wirusowe zapalenia

wątroby



Badania laboratoryjne:

- wzrost stężenia transaminaz

- wzrost stężenia bilirubiny

- wzrost stężenia GGTP i fosfatazy

alkalicznej

Hepatitis A



Wirus zawierający RNA



Przenoszony droga doustną – fekalia, a także stosunki

płciowe



Okres wylęgania: 14-45 dni



Zakaźność: odpowiada okresowi wydalania HAV w

stolcu (2 tygodnie przed zachorowaniem i 2 tygodnie

po rozpoczęciu choroby)



Przebieg łagodny, nie ma nosicielstwa, nie dochodzi

do przewlekłego zapalenia wątroby, odporność do

końca życia

Hepatitis B



Wirus DNA zawierający:

- antygen powierzchniowy (HBs-Ag)

- antygen rdzeniowy (HBc-Ag)

- wydzielnicza postać antygenu HBc (HBe-

Ag)

w/w antygenom odpowiadają

przeciwciała:

anty-HBs, anty-HBc, anty-HBe

Hepatitis B



Okres wylęgania: 30-180 dni



Przebieg zakażenia HBV

1. Zakażenie bezobjawowe (65%)

2. Ostre zapalenie wątroby (25%)

3. Zgon w przebiegu piorunującego

zapalenia

4. Przetrwanie wirusa w organizmie –

nosicielstwo Hbs-Ag (10%)

Hepatitis-powikłania



Przebieg w formie cholestatycznej



Przeciągające się i nawracajace zapalenie wątroby



Piorunujące zapalenie wątroby



Objawy

pozawątrobowe

np. niedokrwistość aplastyczna,

zespół kompleksów immunologicznych



Nosicielstwo wirusa B, C, D



Pierwotny rak watroby

Kamica żółciowa



10-15% ludności



Częściej dotyczy kobiet (K:M = 4:1)



Częstość występowania zwiększa się

z wiekiem



Reguła 5xF

female, fair, fat,

forty, fecund

Kamica żółciowa



Kamienie cholesterolowe i mieszane (80%)



Kamienie bilirubinowo-barwnikowe (20%)



Etiologia:

- czynniki dziedziczne

- płeć

- wiek

- żywienie

- otyłość

- cukrzyca

Kamica żółciowa



Klinika:

Kamica bezobjawowa (niema)

Kamica objawowa (20%)

- kolka żółciowa (najczęściej spowodowana pasażem

kamienia przez przewód pęcherzykowy)

- nieswoiste dolegliwości w nadbrzuszu

- nagłe, spowodowane bólem zatrzymanie głębokiego

wdechu po uciśnięciu ręką badającego okolicy

pęcherzyka żółciowego w chwili wdechu u chorego, który

nie odczuwał jeszcze dolegliwości bólowych

(

objaw Murphy’ego

)

Bezobjawowa kamica nie

jest wskazaniem do

cholecystectomii



Prawdopodobieństwo wystąpienia

objawów nie przekracza 20%



Ryzyko powikłań jest jeszcze mniejsze



Ryzyko rozwoju raka pęcherzyka

żółciowego około 0,2%

Ostre zapalenie trzustki



Ostry proces zapalny obejmujący

trzustkę oraz często także

sąsiadujące i odległe narządy



Charakteryzuje się silnymi bólami

brzucha i różnego stopnia

niewydolnością różnych układów

Ostre zapalenie trzustki



Etiologia:

- alkohol

- kamica żółciowa

- hiperlipidemia

- hiperkalcemia

- leki

- toksyny

- uraz

- po operacjach

Ostre zapalenie trzustki



Pierwotnym zjawiskiem jest

przedwczesna aktywacja trypsynogenu

wewnątrz komórek trzustkowych



Uszkodzenie pankreocytów wywołuje

lokalną, a następnie ogólnoustrojową

odpowiedź, wyrażająca się migracją

leukocytów wydzielających mediatory

zapalne

Objawy OZT



Silne bóle brzucha



Objawy otrzewnowe



Objawy porażennej niedrożności jelit



Wstrząs hypowolemiczny



Gorączka



Żółtaczka



Kwasica



Hypokalcemia

Powikłania OZT



Ogólnoustrojowe: krążenie,

oddychanie, wydalanie, krzepnięcie,

metaboliczne



Miejscowe:

- martwica w obrębie trzustki

- wczesny zbiornik płynowy

- ropień trzustki

Rak trzustki



Grupa najgorzej rokujących nowotworów

(5-letnie przeżycie 1%)



Wczesne postacie są trudne do wykrycia



Objawy kliniczne pojawiają się bardzo

późno



Wcześnie daje przerzuty ( w fazie

bezobjawowej)

Objawy kliniczne



Wczesne – nieswoiste i umykające

uwadze



Objawy swoiste zależą od lokalizacji:

Głowa trzustki

– żółtaczka, ból,

chudnięcie, jasne stolce, ciemny mocz,

świąd skóry

Trzon i ogon

– chudnięcie, osłabienie,

nudności, wymioty

Objawy kliniczne



Rzadko występujące:

- zapalenie żył powierzchownych

- krwawienia z przewodu

pokarmowego

- cukrzyca

- depresja

- objaw Courvoisiera (30%)

Document Outline