UBEZPIECZENIA W TRANSPORCIE

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

JAKI JEST SENS EKONOMICZNY

UBEZPIECZEŃ?

Ludziom i posiadanym przez nich dobrom zagrażają różne

wydarzenia losowe, które mogą spowodować śmierć,

uszczerbek na zdrowiu lub ubytek albo stratę majątku.

Adresatami tych negatywnych sytuacji mogą być również

podmioty gospodarcze, dla których zdarzenia losowe mogą

doprowadzić przede wszystkim do straty finansowej, ale

również do utraty klientów. Zaistniałe fakty wywołują

uzasadnioną skłonność do tworzenia wspólnych zasobów

finansowych przeznaczonych na wyrównywanie powstałych

szkód materialnych lub łagodzenie następstw zdarzeń

losowych. Najczęściej spotykaną formą tworzenia wspólnych

zasobów pieniężnych jest ubezpieczenie.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

RYZYKO A

UBEZPIECZENIE

To przedsięwzięcie, którego wynik jest nieznany, zależy od

przypadku; możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda.

DEFINICJA RYZYKA

To zapewnienie odszkodowania za poniesione straty; zespół

czynności mający na celu zapewnić zaspokojenie potrzeb

majątkowych ubezpieczonego lub jego spadkobierców w razie

zajścia określonego zdarzenia losowego.

DEFINICJA UBEZPIECZENIA

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

Istotą ubezpieczenia jest gromadzenie rezerw pieniężnych
przeznaczonych na wypłatę odszkodowań i świadczeń za straty
spowodowane

zdarzeniami

losowymi.

Rezerwy

zorganizowane  są  w  formie  funduszu  ubezpieczeniowego,  a
gromadzi  je  i  zarządza  nimi  wyspecjalizowany  w  działalności
ubezpieczeniowej  zakład,  czyli  ubezpieczyciel,  zwany  również
asekuratorem.

Rezerwy

pieniężne

wspólnego

funduszu

ubezpieczeniowego

pochodzą,

głównie

składek

ubezpieczeniowych wpłacanych przez ubezpieczających – czyli
podmioty, których dobra materialne bądź osobiste są
zagrożone ryzykiem zdarzeń losowych.

ISTOTA UBEZPIECZENIA

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

Ubezpieczenie jako urz

dzenie

gospodarcze

Źró

dło

: Opracowanie własne na podstawie J. Monkiewicz (red.), Podstawy ubezpiecz

eń

, tom I – mechanizmy i

funkcje, Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2000, s. 55.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

Obok

tradycyjnego

podziału,

ubezpieczenia

można

sklasyfikować według kilku kryteriów. Do najczęściej
stosowanych przez ekspertów zaliczyć można kryterium
źródeł

finansowania

a  w  ramach  nich:  ubezpieczenia  społeczne  i  ubezpieczenia
gospodarcze  oraz  kryterium  charakteru  stosowania  a  w
ramach  nich:  ubezpieczenia  dobrowolne  i  obowiązkowe.
Warto  zaznaczyć,  iż  poszczególne  rodzaje  ubezpieczeń  w
ramach

określonego

kryterium

nie

wyłączają

ich

równoległego klasyfikowania np. ubezpieczenie gospodarcze
(AUTOCASCO) jest zarazem ubezpieczeniem dobrowolnym.

PODZIAŁ UBEZPIECZEŃ

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

Ubezpieczenia transportu drogowego wchodzą w skład szeroko
pojętych ubezpieczeń gospodarczych. Z charakterystyki tego
rodzaju ubezpieczeń wynikają określone procedury dla właścicieli
prowadzących

działalność gospodarczą z sektora

(Transport – Spedycja – Logistyka).

Bodaj wszyscy autorzy zabierający głos na temat ubezpieczeń
transportowych przyjmują za podstawę wyodrębnienia przedmiot
ubezpieczenia.

Otóż,

jako

przedmiot

ubezpieczeń

transportowych przyjmuje się zazwyczaj:

- środki transportowe, oraz
- ładunek w transporcie.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE OC KOMUNIKACYJNE

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody

powstałe w związku

z ruchem tych pojazdów, zwane „ubezpieczeniem OC

posiadaczy pojazdów mechanicznych” jest

ubezpieczeniem obowiązkowym.

Zgodnie

art. 4 ust. 1 ustawy z

dnia 22 maja 2003 r.

o ubezpieczeniach obowi

zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu

Gwarancyjnym

i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnyc

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE OC KOMUNIKACYJNE

W myśl art. 29 ustawy posiadacz pojazdu jest obowiązany

zawrzeć

umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów

mechanicznych m.in.:

-najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z
wyjątkiem pojazdów historycznych;

-przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów,

-przed przekroczeniem granicy, jeżeli posiadacz lub kierujący
pojazdem mechanicznym wprowadzanym do ruchu na
terytorium

Rzeczypospolitej

Polskiej

nie

posiada

ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych;

-przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów zarejestrowanych
za granicą, niedopuszczonych do ruchu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE OC KOMUNIKACYJNE

W razie zbycia pojazdu mechanicznego, którego

posiadacz zawar

umow

ubezpieczenia OC

posiadaczy pojazdów mechanicznych, na nabywc

pojazdu przechodz

prawa

i obowi

zki zbywcy wynikaj

ce z tej umowy.

Umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów

mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE OC KOMUNIKACYJNE

Umowa

ubezpieczenia

posiadaczy

pojazdów

mechanicznych ulega rozwiązaniu (art. 33) m.in.:

a) z upływem okresu, na który została zawarta;
b) z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego;
c) z dniem odstąpienia od umowy;
d) z chwilą udokumentowania trwałej i zupełnej utraty

posiadania

pojazdu

mechanicznego

okolicznościach

niepowodujących

zmiany

posiadacza,

e) z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości

zakładu ubezpieczeń.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE OC KOMUNIKACYJNE

Z  ubezpieczenia  OC  posiadaczy  pojazdów  mechanicznych
przysługuje  odszkodowanie,  jeżeli  posiadacz  lub  kierujący
pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za
wyrządzoną
w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem
jest  śmierć,  uszkodzenie  ciała,  rozstrój  zdrowia  bądź  też
utrata,  zniszczenie  lub  uszkodzenie  mienia.  Ponadto  zgodnie
zapisem ustawowym za szkodę powstałą w związku z ruchem
pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą:

• przy wsiadaniu do pojazdu mechanicznego i wysiadaniu z

niego,

• bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowaniu pojazdu

mechanicznego,

• podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE AUTOCASCO

Poza  obowiązkowym  ubezpieczeniem  OC,  dostępne  są
ubezpieczenia dodatkowe, takie jak ubezpieczenie autocasco, w
przypadku,  którego  ochroną  ubezpieczeniową  są  objęte  szkody
polegające  na  uszkodzeniu,  zniszczeniu,  utracie  pojazdu  lub/i
jego wyposażenia wskutek następujących zdarzeń:

• wypadku drogowego przy współudziale innych pojazdów lub

uczestników ruchu drogowego,

• pozostałych wypadków powstałych wskutek nagłego

działania siły mechanicznej w momencie zetknięcia się
pojazdu z innymi pojazdami, osobami, przedmiotami lub
zwierzętami – pochodzącymi z zewnątrz pojazdu,

• uszkodzenia przez osoby trzecie,

• kradzieży,

• pożaru, wybuchu, osmalenia,

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE AUTOCASCO

Aby ubezpieczenie gwarantowało realną ochronę, czyli taką, która
pozwoli na faktyczne pokrycie poniesionych strat, przy zawieraniu
umowy trzeba właściwie ustalić poziom sumy ubezpieczenia.
Suma

powinna

odpowiadać

rzeczywistej

wartości

ubezpieczonego pojazdu, czyli praktycznie jego wartości rynkowej
przy  uwzględnieniu  takich  indywidualnych  cech,  jak  rodzaj
wyposażenia, przebieg, stan techniczny. Oszacowanie właściwego
poziomu  sumy  dokonuje  zakład  ubezpieczeń  wspólnie  z
ubezpieczającym.  Jeśli  posiadacz  pojazdu  nie  zgadza  się
z  oceną  wartości  i  chce  zawrzeć  umowę  na  wyższą  sumę  może
zwrócić

się

o wycenę do niezależnej organizacji rzeczoznawczej.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ PRZEWOŹNIKA

Ubezpieczenie to dotyczy osób zajmuj

cych si

transportem

w sposób zarobkowy i zawodowy, co oznacza prowadzenie

działalno

ci gospodarczej.

Przy omawianiu zagadnień związanych z ubezpieczeniem
odpowiedzialności cywilnej przewoźnika w transporcie należy
pamiętać
o dwóch aktach prawnych:

• kodeksie cywilnym,

• oraz ustawie Prawo przewozowe.

W zakresie ubezpieczenia OC przewoźnika międzynarodowego

najistotniejszym aktem prawnym jest konwencja o umowie

międzynarodowego przewozu towarów CMR.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ PRZEWOŹNIKA

Wymienione

akty

prawne

nakładają

przewoźnika

odpowiedzialność
z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy
przewozu, która w aspekcie materialnym może przekładać się na
obowiązek wysokich odszkodowań obciążających danego
przewoźnika.

Zakres  nałożonej  na  przewoźnika  odpowiedzialności  jest  taki,  iż
praktycznie  przewoźnik  –  poza  wymienionymi  w  przepisach
przypadkami – odpowiada za wszystko, co stanie się z przesyłką
od  momentu  przyjęcia  jej  do  przewozu  do  czasu  przekazania
odbiorcy, czyli adresatowi.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ PRZEWOŹNIKA

Zgodnie z art. 65 ustawy Prawo przewozowe przewoźnik ponosi

odpowiedzialność za:
a) utratę przesyłki,
b) ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej

do przewozu aż do jej wydania,

c) oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki.

Przewo

nik nie odpowiada za powy

sze szkody, je

eli szkody

powsta

z przyczyn le

żą

cych po stronie nadawcy lub odbiorcy, nie

wywo

anych win

umy

przewo

nika oraz wynikaj

cych z

wła

ciwo

ci towaru albo powstałych wskutek siły wy

szej. S

tzw. ogólne przyczyny zwalniaj

ce, a ci

ęż

ar udowodnienia takich

okoliczno

ci spoczywa na przewo

niku.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ PRZEWOŹNIKA

Fakt  posiadania  ubezpieczenia  odpowiedzialności  cywilnej
przewoźnika  w  odniesieniu  do  różnych  gałęzi  transportu  nie
zabezpiecza  pełnych  interesów  właściciela  ładunku  z  uwagi  na
wiele  ograniczeń  regulujących  poziom  odpowiedzialności  dla
różnych

sektorów

transportu.

Z  punktu  widzenia  klientów  jest  bardzo  ważne,  aby  przed
przekazaniem  zlecenia  dokonać  wnikliwej  analiza  polisy
usługodawcy, co może uchronić firmę od problemów dotyczących
wypłaty odszkodowania a także podnieść standardy panujące na
rynku  przewozowym,  gdzie  dziś  preferowane  rozwiązania  to
polisy  podstawowe  charakteryzujące  się  niską  składką
i

wieloma

wyłączeniami

pakietu

odpowiedzialności

ubezpieczyciela.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ SPEDYTORA

Spedytor

jest

koordynatorem

organizatorem

procesu

transportowego  który  zobowiązuje  się  za  wynagrodzeniem  w
zakresie  działalności  swego  przedsiębiorstwa  do  wysyłania  lub
odbioru  przesyłki  albo  do  dokonania  innych  usług  związanych  z
jej

przewozem.

Działalność

taką

prowadzi

w formie przedsiębiorstwa.

Spedytor, tak jak ka

dy inny podmiot zajmuj

cy si

prowadzeniem działalno

ci gospodarczej, mo

e zawrze

umow

odpowiedzialno

ci cywilnej, i to zarówno w

zakresie ryzyka deliktu jak i ryzyka kontraktu.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ SPEDYTORA

Przedmiotem

ubezpieczenia

odpowiedzialności

cywilnej

spedytora  jest  jego  odpowiedzialność  wobec  zleceniodawcy  i
osób  trzecich  za  szkody  wynikłe  z  niewykonania  lub
nienależytego  wykonania  umowy  spedycji,  którą  ponosi
spedytor, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.
Z  reguły  ubezpieczenie  odpowiedzialności  cywilnej  spedytora
obejmuje następujące, przykładowe czynności:

• udzielanie instrukcji i porad w zakresie sposobu i

warunków przewozu, wyboru środka transportu oraz trasy
przewozu;

• opracowania instrukcji wysyłkowej;

• przygotowania towaru do przewozu (o ile zlecono w

umowie);

• organizowanie czynności ładunkowych, przewozowych,

konwojowania i składowania oraz innych związanych z
realizacją transportu;

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

Składka za ubezpieczenie

Składka za ubezpieczenie zależna jest od:

sumy ubezpieczenia, która z kolei wynika z wartości
obrotów spedytora,

jego zobowiązań, przebiegu szkodowości w latach
ubiegłych.

Ponadto na wysokość składki wpływa również zasięg

terytorialny działalności spedytora oraz ewentualny

wkład własny, jaki zamierza ponieść przy wystąpieniu

każdej szkody.

UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI

CYWILNEJ SPEDYTORA

W  ramach  umowy  ubezpieczenia  ubezpieczyciel  przejmuje  na
siebie  obowiązek  świadczenia  w  takim  zakresie,  w  jakim
obowiązany  byłby  do  tego  spedytor,  z  tym  że  szkody  wynikłe  z
winy  umyślnej  i  rażącego  niedbalstwa  spedytora  wyłączone  są  z
zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Inne wyłączenia, takie jak np.
wyłączenie  za  szkodę  powstałą  w  papierach  wartościowych,
ograniczenie  zakresu  terytorialnego,  zależą  już  tylko  od
indywidualnych uzgodnień stron umowy.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE CARGO

Ubezpieczenie CARGO to ubezpieczenie przewożonego

mienia, czyli ubezpieczenie przesyłki jako odrębnej

wartości materialnej.

Ubezpieczenie CARGO jest niezależne od ubezpieczenia OC

przewoźnika i spedytora.

Z reguły jest zawierane przez właściciela towaru, który
zainteresowany, jest tym, aby jego przesyłka dotarła w

stanie nienaruszonym do kontrahenta, a w przypadku

doznania szkody, otrzymaniem odszkodowania

rekompensującego mu w pełni poniesione straty.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE CARGO

W  przypadku  zniszczenia  lub  uszkodzenia  przewożonego  towaru,
bezpośrednią  stratę  ponosi  właściciel  ładunku.  Polisa  cargo  jest
polecana  również  w  przypadkach,  gdy  towar  przewozi  zawodowy
przewoźnik  posiadający  polisę  OC.  OC  przewoźnika  chroni  jego
interesy w stosunku do zleceniodawcy usługi. Należy pamiętać, że
ubezpieczenie  OC  nie  pokrywa  strat  związanych  z  działalnością
przyrody (huraganem, powodzią) oraz zdarzeniami z winy innego
użytkownika. Likwidacja szkody z ubezpieczenia cargo odbywa się
znacznie  szybciej  i  łatwiej  niż  domaganie  się  takiego
odszkodowania od przewoźnika lub jego ubezpieczyciela. Składka
na ubezpieczenie ładunków w transporcie krajowym ustalana jest
w  promilach  od  wartości  przewożonego  ładunku.  O  jej  wysokości
decyduje również zakres udzielanej ochrony ubezpieczeniowej.

UBEZPIECZENIA TRANSPORTU DROGOWEGO

UBEZPIECZENIE CARGO

Ubezpieczający musi starannie sprawdzić oferty

każdej firmy ubezpieczeniowej, aby wybrać dla siebie
najkorzystniejsze rozwiązanie, biorąc pod uwagę owe

wyłączenia.

Dla ubezpieczającego ważne jest, aby w przypadku

powstania szkody postępować zgodnie ze wskazówkami
ubezpieczającego tak, aby nie narazić się na zarzut naruszenia
obowiązków.

Ubezpieczony

powinien

przede

wszystkim

powiadomić o zaistniałej szkodzie ubezpieczyciela lub jego
komisarza awaryjnego, jeśli szkoda nastąpi poza granicami kraju.

Powinien też podjąć starania zmierzające właściwego

zorganizowania  komisyjnych  oględzin  uszkodzonego  towaru.
Ubezpieczony powinien także zadbać o to, aby przed komisyjnymi
oględzinami  nie  zostały  uszkodzone  plomby  na  kontenerach,  w
których  przewożony  towar  albo  aby  nie  zostały  uszkodzone
oryginalne opakowania.

Document Outline