background image

Turbina

  –  silnik  przepływowy  wykorzystujący 

energię przepływającego płynu (cieczy lub gazu) do 
wytwarzania energii mechanicznej.

Czynnik roboczy np. para wodna, spaliny, powietrze, 
woda napływając pod odpowiednim kątem na łopatki 
turbiny  a  następnie  między  nimi  powoduje 
powstanie siły działającej w pewnej odległości od osi 
obrotu.  Na  wale  powstaje  moment  obrotowy,  który 
można wykorzystać do napędu innego urządzenia. 

Do napędu pojazdów używa się:

- turbin parowych (napędzanych parą wodną)

turbin 

gazowych 

(napędzanych 

gazami 

spalinowymi)

SILNIKI TURBINOWE

background image

SILNIKI TURBINOWE

Siła nośna – siła działająca na ciało poruszające się w płynie, lub 
gdy płyn porusza się wobec ciała. 
Przykładem  powstawania  siły  nośnej  jest  powstawanie  siły  na 
skrzydłach  poruszającego  się  samolotu  ale  także  na  skrzydłach 
śmigła, śruby okrętowej, łopatek  turbin i sprężarek. 

http://www.edupedia.pl/words/index/show/
533273_slownik_fizyczny-sia_nona_dynamiczna.html

p

2

p

1

p

2   >  

p

1

Równanie 
Bernoulliego:

Siła nośna:

v [m/s] – prędkość przepływu 
płynu
g [m/s

2

] – przyspieszenie 

ziemskie
h [m] – wysokość położenia

[kg/m

3

] – gęstość płynu

p [Pa] – ciśnienie
S [m

2

] – powierzchnia płata 

nośnego
C [-] – współczynnik siły 
nośnej

background image

Wirnik turbiny

 – składa się z łopatek umocowanych na bębnie 

lub  tarczy,  umocowanych  do  wału,  na  którym  w  wyniku 
przepływu 

gazu 

wytwarzany 

jest 

moment 

obrotowy, 

wykorzystywany do napędu odbiornika mocy.

Kierownica  turbiny

  –  składa  się  z  nieruchomych  łopatek 

umocowanych  do  obudowy  turbiny,  których  zadaniem  jest 
zwiększenie  prędkości    i  odpowiednie  ukierunkowanie 
czynnika napływającego na łopatki wirnika.

SILNIKI TURBINOWE

http://www.leander-project.homecall.co.uk/turbines.html

łopatki 
kierownicze

łopatki 
wirnika

wał 
turbiny

background image

TURBINA AKCYJNA I REAKCYJNA

http://www.mpoweruk.com/steam_turbines.htm

Turbiny 

mogą 

być 

reakcyjne  w  mniejszym 
lub większym stopniu. 

Stosunek 

energii 

kinetycznej 

uzyskanej 

przez rozprężenie pary na 
wirniku  do  pełnej  energii 
kinetycznej,  uzyskanej  z 
rozprężenia  w  dyszy  i  na 
wirniku 

łącznie, 

nazywamy 

stopniem 

reakcyjności. 

Stosuje  się  przeważnie 
turbiny o pewnym stopniu 
reakcyjności 

stopień 

reakcyjności np. 0,5.

 

Stały przekrój kanału 
między łopatkami 
wirnika

Przekrój kanału między 
łopatkami wirnika tworzy 
dyszę

background image

TURBINA AKCYJNA I REAKCYJNA

http://www.wnp.pl/foto/11367.html

background image

TURBINA AKCYJNA I REAKCYJNA

http://www.wnp.pl/foto/11366.html

background image

TURBINA AKCYJNA I REAKCYJNA

Akcyjny  sposób  pracy  pary  polega  na  tym,  że  para  o  ciśnieniu  p1 
rozpręża  się  całkowicie  w  dyszy,  przy  czym  prędkość  jej  rośnie  do 
wartości c1. Rozprężona całkowicie para wpływa na łopatki wirnika, na 
których  nie  rozpręża  się,  gdyż  ciśnienie  po  obu  stronach  wirnika  jest 
jednakowe.  Prędkość  pary  względem  ruchomej  łopatki  w1  ulega  tylko 
nieznacznemu zmniejszeniu wskutek tarcia do w2, natomiast prędkość 
względem  nieruchomego  otoczenia  (prędkość  bezwzględna)  maleje  z 
c1 na c2. 
W przypadku turbin akcyjnych wykonuje się łopatki symetryczne, przy 
czym  kanał  między  łopatkami  ma  jednakowy  przekrój  na  całej  drodze 
strugi.  Powstanie  siły  działającej  na  łopatki  jest  tutaj  tylko  wynikiem 
zmiany kierunku strugi.

Reakcyjny  sposób  pracy  pary  polega  na  tym,  że  para  rozpręża  się 
częściowo w  dyszy, częściowo zaś w kanale między łopatkami.  Para  w 
dyszy  rozpręża  się  od  ciśnienia  p1  do  p1',  przy  czym  prędkość  jej 
rośnie do wartości c1. Ciśnienie pary za wirnikiem p2 jest mniejsze od 
ciśnienia przed wirnikiem p1'. Para rozpręża się więc w kanale między 
łopatkami wirnika. Prędkość pary względem ruchomych łopatek rośnie 
od  w1  do  w2.  Prędkość  pary  względem  nieruchomego  otoczenia 
(prędkość 

bezwzględna) 

maleje. 

Łopatki  turbiny  reakcyjnej  mają  inny  kształt  niż  turbiny  akcyjnej. 
Między  łopatkami  utworzony  jest  kanał  o  przekroju  zmiennym 
tworzący  dyszę,  dopasowaną  do  różnicy  ciśnień  między  obu  stronami 
wirnika.

http://energetyka.wnp.pl/kotly_i_turbiny/roznica-miedzy-
turbina-akcyjna-a-reakcyjna,5028_2_0_0.html

background image

Dysza de Lavala

Uwaga: 

Gdy prędkość gazu jest mniejsza od prędkości dźwięku 
(M < 1),  wówczas  zwężanie  przekroju  powoduje 
wzrost  prędkości.  Gdy  prędkość  gazu  przekroczy 
prędkość  dźwięku  (M > 1)  to  wzrost  prędkości 
zachodzi  ze  wzrostem  pola  przekroju  poprzecznego 
dyszy. 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Dysza_de_L
avala

background image

SIŁOWNIA TURBOPAROWA

PO 

– pompa zasilająca kocioł

WP  

– wytwornica pary (kocioł z przegrzewaczem )

TP   

– turbina parowa

SK

– skraplacz pary

PO

KO

TP

SK

odbiornik 
mocy

woda 
chłodząca

WP

background image

SIŁOWNIA TURBOPAROWA

Obieg porównawczy Clausiusa – Rankine’a
1-2 – izobaryczne podgrzewanie i odparowywanie 
wody
2-3 – izobaryczne przegrzewanie pary
3-4 – izentropowe (adiabatyczne) rozprężanie 
pary 
4-5 – izobaryczne skraplanie pary
5-1 – izentropowe (adiabatyczne) podnoszenie 
ciśnienia wody

s

background image

Sprawność ogólna siłowni 
turboparowej

Ne [kW] 

– moc użyteczna

      [kW] 

– strumień doprowadzanego 

ciepła
η

k

 [-]       

– sprawność kotła

η

CR

 [-]    

– sprawność obiegu Clausiusa - 

Rankine’a
η

i

 [-]

– sprawność wewnętrzna turbiny

η

m

 [-]

– sprawność mechaniczna

background image

i

3

 [kJ/kg] – entalpia właściwa pary opuszczającej 

kocioł

i

1

 [kJ/kg] – entalpia właściwa wody zasilającej kocioł

Sprawność ogólna siłowni 
turboparowej

η

m

 [-] – uwzględnia straty mechaniczne w turbinie i moc do 

napędu pompy 

W

d

 [kJ/kg] – wartość opałowa dolna paliwa

background image

WYTWORNICE PARY

Kotły opalane – paliwem ciekłym, gazowym lub 
stałym

http://www.randpc.com/improve/BoilerMaintenance.ht
ml

background image

Reaktor jądrowy 
(BWR)

WYTWORNICE PARY

http://library.thinkquest.org/28383/nowe_teksty/ht
ml/1_35.html

background image

Reaktor jądrowy (PWR)

WYTWORNICE PARY

http://www.world-
nuclear.org/info/inf34.html

background image

Zastosowanie turbin parowych

 Produkcja energii elektrycznej w 
elektrowniach 
    konwencjonalnych i jądrowych

W transporcie:

 Napęd nuklearnych łodzi podwodnych
 Napęd konwencjonalny niektórych statków 
handlowych 
    (TSS – Turbine Steam Ship) i wojennych

    

Link: 

http://www.youtube.com/watch?v=e_CcrgKLyzc

Film:   How do you make electricity from coal - 3D animated 
tutorial  


Document Outline