Slajd 1

DEFINICJA

Neuroblastoma jest to nowotworowy,

klonalny

rozrost komórki obwodowego układu

współczulnego,

która w okresie zarodkowym utraciła

zdolność

dalszego różnicowania.

EPIDEMIOLOGIA

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA

Wśród wszystkich nowotworów - 4 po białaczkach, guzach CUN, chłoniakach

Najczęstszy guz u noworodków i niemowląt

8%-10%

Wśród nowotworów tzw. litych - Najczęstszy pozaczaszkowy guz lity wieku

dziecięcego

15%

41% u dzieci w wieku do 4 lat

Na 1 mln. dzieci < 15 roku życia - 7.0 - 12.6

Poszczególnych stadiów zaawansowania

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA

EPIDEMIOLOGIA

Stopień

zaawansowani

Częstość

występowania

Mediana

wieku

(miesiące)

Przeżycia

(2- letnie)

6% - 10%

96% - 100%

7% - 10%

89% - 100%

IVS

9% - 10%

57% - 89%

III

22% - 26%

50% - 70%

45% - 59%

5% - 15%

< 1 roku – 28% -

75%

> 1 roku – 20%

EMBRIOGENEZA UKŁADU

WSPÓŁCZULNEGO

melanocyt

(melanoma)

melanoblast

(melanoblastoma)

SYMPATOGONIUM

(neuroblastoma)

(schwannoma)

komórka

Schwanna

pheochromoblast

(pheochromoblastoma)

Feochromocyt

(feochromocytoma)

sympatoblast

(neuroblastoma)

Sympatocyt

(ganglioneuroma)

LOKALIZACJA OGNISKA PIERWOTNEGO

JAMA BRZUSZNA

(około 60-80%)

1.NADNERCZE

3/5

2.ZWOJE WSPÓŁCZULNE

2/5

POZA JAMĄ BRZUSZNĄ

1. ŚRÓDPIERESIE TYLNE

(około 15%)

2. MIEDNICA

(około 5%)

BARDZO RZADKIE

1/ jamę nosową- w przypadku gdy nowotwór rozwija się

z płytki węchowej nazywa się esthesioneuroblastoma

2/ zatoki przynosowe

3/ nosogardziel

4/ krezka

5/ macica

6/ skóra

PRZERZUTY

KRWIOPOCHODNE

CZĘSTE

1. kości

2. wątroba

3. szpik

4. tkanka podskórna

RZADKIE

1. jądra

2. jajniki

3. macica

4. pochwa

5. serce

FOPOCHODNE

1. węzły paraaortalne

2. węzły wnęki wątroby

3. węzły nadobojczykowe

DIAGNOSTYKA-OBJAWY

OBJAWY NIESWOISTE

Utrata łaknienia, zmniejszenie masy ciała, utrzymujące

się stany podgorączkowe, nieokreślone bóle brzucha.

OBJAWY SWOISTE-ZWIĄZANE Z UMIEJSCOWIENIEM GUZA

Objawy swoiste są w głównej mierze, związane z uciskiem na sąsiednie
narządy lub naciekaniem ich przez nowotwór.

OBJAWY O NIEJASNEJ PATOGENEZIE

Do objawów, których etiologia nie jest do końca

wyjaśniona należą: przewlekła biegunka, ataksja

móżdżkowa z chaotycznymi ruchami gałek ocznych

(ang. opsomyoclonic encephalopathy) tzw. objaw

tańczących oczu i stóp, zespół Cushinga (niekoniecznie

związany z umiejscowieniem guza w nadnerczu.

Neuroblastoma głowy i szyi

CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY

objaw Hornera (myosis, ptosis, enophtalmus) oraz inne objawy takie jak:

dysfagia, kaszel, chrypka, krwawienie z ucha (earche), niedowład lub

porażenie nerwu twarzowego.

ROZPOZNANIE RÓŻNICOWE

torbiel oskrzelopochodną, powiększone węzły chłonne,

nerwiakowłókniakowatość (chorobę Recklinghausena) tej okolicy.

DIAGNOSTYKA-OBJAWY

Neuroblastoma klatki piersiowej

CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY

niedodmę z następowymi objawami zapalenia płuc. Wnikanie

nowotworu przez otwory międzykręgowe (tzw. guz klepsydrowaty)

do przestrzeni nadoponowej kanału kręgowego powoduje

niedowłady lub porażenia kończyn górnych lub dolnych, w

zależności od miejsca

DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA

torbiel zdwojeniową przełyku, guzy wywodzące się z opłucnej tej

okolicy, histiocytozę i gruźlicę kręgów piersiowych, krwiaki

pourazowe.

DIAGNOSTYKA-OBJAWY

Neuroblastoma klatki piersiowej

CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY

Niedodma z następowymi objawami zapalenia płuc. Wnikanie

nowotworu przez otwory międzykręgowe (tzw. guz klepsydrowaty)

do przestrzeni nadoponowej kanału kręgowego powoduje niedowłady

lub porażenia kończyn górnych lub dolnych, w zależności od miejsca.

DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA

Torbiel zdwojeniową przełyku, guzy wywodzące się z opłucnej tej okolicy,

histiocytozę i gruźlicę kręgów piersiowych, krwiaki pourazowe.

Próby wyjaśnienia etiologii wymienionych

zespołów

paraneoplastycznych doprowadziły do hipotez,

iż w

przypadku przewlekłej biegunki

odpowiedzialny jest

neurohormon ( ang. VIP-vasoactive intestinal

peptide),

zaś przy opsomyocloniach przeciwciało

skierowane

zarówno przeciwko komórkom nowotworu jak

i komórkom móżdżku.

DIAGNOSTYKA-OBJAWY

Zespoły Paraneoplastyczne

DIAGNOSTYKA- CZYNNIKI

ROKOWNICZE

MARKERY NOWOTWOROWE BIOCHEMICZNE

Ferrytyna

WARTOŚĆ GRANICZNA 142 ng/ml

Enolaza neurospecyficzna (NSE)

WARTOŚĆ GRANICZNA 100ng/ml

Dehydrogenaza kwasu mlekowego (LDH)

WARTOŚĆ GRANICZNA 1500 IU/ml.

DIAGNOSTYKA- CZYNNIKI

ROKOWNICZE

MARKERY NOWOTWOROWE BIOCHEMICZNE

Katecholaminy i ich metabolity

Normy wartości poziomów katecholamin

w 24 godzinnej zbiórce moczu.

DA= dopamina, NAd=noradrenalina, Ad=adrenalina, VMA=kwas wanilinomigdałowy

Wiek

lata

(mcg)

NAd

(mcg)

0-1

85.2

14.0

2.5

2-5

167.4 25.8

5.9

6-15

241.9 54.0

7.2

>15

323.9 66.4

10.4

VMA

0-1

1.98

2-3

4.8

4-7

5.4

8-10

11.0

11-14

9.3

Klasyfikacja według INSS( ang. International Staging System)

Guz ograniczony do pierwotnej lokalizacji; całkowite usunięcie

makroskopowe, bez lub z pozostawieniem guza resztkowego w badaniu

mikroskopowym; w badaniu mikroskopowym nie stwierdza się zajęcia

węzłów chłonnych regionalnych po stronie guza jak i po stronie

przeciwnej do niego.

II A. Guz jednostronny z niecałkowitym usunięciem makroskopowym;

w badaniu mikroskopowym nie stwierdza się zajęcia węzłów chłonnych

regionalnych

po stronie guza jak i po stronie przeciwnej do niego.

II B. Guz jednostronny z całkowitym lub niecałkowitym usunięciem

makroskopowym;

w badaniu mikroskopowym zajęte okoliczne węzły chłonne po stronie

guza;

mikroskopowo brak zajęcia węzłów chłonnych regionalnych po stronie

przeciwnej.

III.

Guz przekracza linię środkową ciała bez lub z zajęciem okolicznych węzłów

chłonnych; guz jednostronny z zajęciem węzłów chłonnych po stronie

przeciwnej; lub guz w linii

środkowej z obustronnym zajęciem węzłów chłonnych.

IV. Rozsiew guza do odległych narządów: kości, szpiku, wątroby

i/lub innych narządów (z wyłączeniem określonych jako IV- S)

IV-S. Zlokalizowany guz pierwotny wg. definicji podanej w stopniu I i II z

rozsiewem ograniczonym do wątroby skóry i/lub szpiku kostnego.

Genetic Feature Zmiany współistniejące
Grupa ryzyka

N-myc amplification (2p24 locus)                              Diploidy or tetraploidy Allelic loss of lp,
             High
                                                                                     high Trk-B, advanced disease (stage Ill, IV)
Allelic gain
17q gain                                                                     More aggressive tumor associated with N-myc amplification
             High
Gain at 4q, 6p, 7q, l l q , 18q observed                       Occurs concurrently with N-myc amplification
Risk related to N-myc
Allelic loss
lp36                                                                                   Often associated with N-myc 70%-80% are near
                High
                                                                                     diploid tumors associated with disease progression
11q                                                                         Few associated with N-myc amplification                                          Intermediate;
decreased survival in

                                                                                                                                                                                           patients without
N-myc amplification

14q                                                                                            Correlates with LOH 14q
                                                                                           Correlates with LOH l l q , inverse relationship with
       Intermediate
                                                                                                        l p and N-myc

Predisposition
16~12-13
                                                                                                     Familial neuroblastoma
               Low
                                                                                              Multifocal and bilateral neuroblastoma

Association
Chromosome 10 (Ret-oncogene)                                                       Hirschsprung's disease
      Variable
11p15.5                                                                                                  Beckwith-Wiedemann syndrome
            Low