Hydroterapia i aerozoloterapia

Aerozoloterapia

– zabieg leczniczy

polegający na wdychaniu par wód

mineralnych, roztworów leków lub ich

aerozoli. Wykonywany za pomocą

specjalnego aparatu (inhalatora) lub

przez wdychanie par wrzącego płynu.

Aerozol

–

zawiesina cieczy lub substancji stałej na

nośniku gazowym ( powietrze, freon, tlen)

Właściwości fizyczne aerozoli

Rozproszenie ciał stałych lub cieczy w gazie powoduje
powstanie układu dyspersyjnego, a powierzchnia tych
substancji ulega znacznemu zwiększeniu, przez co
potęguje się ich działanie fizykochemiczne i
farmakologiczne.

Aerozol podawany do układu oddechowego nie powinien
zaburzać parametrów środowiska naturalnego.
Optymalna temperatura aerozolu to 27-30 st. C. Aerozole
zimne poniżej 27 st. C mogą drażnić błonę śluzową
oskrzeli , a nawet powodować skurcz oskrzeli.

W zależności od średnicy kropelek

aerozole dzielimy na:

- Aerozole prawdziwe ( suche) od 0,1 do 5

mikrometrów

- Aerozole wilgotne od 5 do 20 mikrometrów

- Mokra mgła , czyli spray – powyżej 20

mikrometrów

Podział aerozoli na frakcje



100-300 ( i więcej)

mikrometrów-

jama nosowa i gardło



30- 100 mikrometrów

– tchawica i główne oskrzela



5- 30 mikrometrów

– oskrzela i oskrzeliki



3-6 mikrometrów

– oskrzeliki



1-2 mikrometrów

– pęcherzyki



poniżej 1 mikrometra

- ponownie wydychane z płuc

W leczniczym oddziaływaniu aerozoli

odgrywają rolę następujące czynniki:

1. głębokość wnikania w drogi oddechowe

2.szybkość prądu powietrza w drogach oddechowych

3.wielkość kropelek aerozolu

4.częstość oddychania

5. temperatura aerozolu

Wskazania do aerozoloterapii w

chorobach górnych dróg oddechowych

1.przewlekły nieżyt nosa i gardła : zanikowy,

naczynioruchowy, przerostowy ( w początkowej fazie.)

2. alergiczny nieżyt nosa

3. nawracające i przewlekłe stany zapalne zatok

przynosowych

4. przewlekłe nieswoiste stany zapalne nosa, gardła i krtani.

5.przewlekły nieżyt krtani: zanikowy, przerostowy, dysphonia

6. grzybice gardła, krtani

7. stany po operacji przegrody nosa, polipów nosa, operacjach

zatok

Wskazania do aerozoloterapii w

chorobach oskrzeli i płuc

1. zapalenia oskrzeli nawracające przewlekłe oraz rostrzenie

oskrzeli

2. mukowiscydoza

3. astma oskrzelowa

4. zespół zatokowo-oskrzelowy

5. stany po zapaleniu płuc odoskrzelowym

6. zakażenia grzybicze układu oddechowego

7. stany przed i po zabiegach operacyjnych

8. stany po tracheotomii

Przeciwwskazania do aerozoloterapii

- Ostre stany zapalne dróg oddechowych

- Choroby zakaźne

- Stany upośledzonej drożności wymagające leczenia

operacyjnego

- Niewydolność krążeniowo- oddechowa

- Nowotwory

- Krwawienia z dróg oddechowych

Urządzenia służące do wytwarzania

aerozolu i podawania wziewnego leków

Indywidualny

inhalator

dozujący

(

pMDI

wprowadzony w 1956 r. (wielokrotnie modyfikowany)

Budowa:

- metalowy pojemnik – jego zawartość:

1. lek w postaci proszku lub roztworu

2. gazy nośnikowe ( freony, tetrafluoroetan);

3. substancje zmniejszające napięcie powierzchniowe

4. tzw. substancje smarujące

- plastikowa obudowa zakończona ustnikiem

Wada freonów

1.Stosowanie freonów ( chlorofluorokarbony) jest krytykowane

od wielu lat ( dziura

ozonowa), Protokół Montrealski z

1987 r. nakazał wyeliminowanie freonów.

2. problem: freony stosowane w pMDI powodowały niekorzystne

, drażniące

działanie tzw.” efekt zimnego gazu”.

Aby prawidłowo zainhalować lek do

oskrzeli należy:

1. zdjąć nasadkę z ustnika i wstrząsnąć inhalatorem

2. wykonać głęboki wydech,

3. umieścić ustnik między wargami,

4. wykonać głęboki wdech i na jego szczycie nacisnąć

pojemnik z lekiem uwalniając dawkę leku

5. zatrzymać oddech na kilka sekund (10)

6. wykonać wydech przez nos

7. wyjąć aparat z ust

Trzy podstawowe metody rozpraszania

inhalacyjnego leków:

1. Za pomocą sprężonego powietrza

2. Energii ultradźwiękowej

3. Siły odśrodkowej ( turbinowej)

Klastyczna metoda pneumatyczna jest najstarsza. Polega

na przepływie sprężonego powietrza pod ciśn.1-3 atm.

przez dyszę lub zespoły dysz umieszczone w pobliżu ,

prostopadle do niej ustawionej rurki zanurzonej w leku.

Wytworzone w rurce podciśnienie powoduje zassanie leku ,

który przechodząc przez jej przewężenie ulega

gwałtownemu rozprężeniu i rozbiciu na aerozol.

Za pomocą sprężonego powietrza

Metoda pneumatyczna

Wytworzony strumień aerozolu, skierowany na specjalny

ekran bądź ścianki nebulizatora , ulega wtórnemu rozbiciu i

poprzez ustnik lub maskę trafia do układu oddechowego

chorego. Jako gazy służące do rozpraszania leków stosuje

się powietrze, tlen lub parę wodną. Sprężone powietrze

uzyskuje się z butli , sprężarek elektrycznych, sieci

centralnej w szpitalach.

W starszych typach-uzyskuje się frakcje wielko i średnio-
cząsteczkowe i stosuje się w chorobach górnych dróg
oddechowych.
Nowsze modele – aerozol małocząsteczkowy stosowany w
leczeniu astmy oskrzelowej, zapalenia oskrzeli,
mukowiscydozy. ( MEDBRYT D1- dwa nebulizatory do
dolnych i górnych dróg oddechowych)

Dodatkowe techniki inhalacyjne



Wibroaerozole ( aerozole o zwiększonej ruchliwości cząstek)



Termoaerozole ( aerozole o wyższej temperaturze 28-37

stopni Celsjusza) – u noworodków, niemowląt, chorych z

nadreaktywnością oskrzelową )



Elektoaerozole .

Technika inhalacji u dzieci

1. Zabiegi inhalacyjne są wykonywane na zlecenie lekarza

(zawierające nazwę środka leczniczego, jego dawkę, rodzaj

aparatury, czas trwania zabiegu, częstość i ogólną liczbę

inhalacji )

2. Zabieg inhalacyjny może u dzieci wywołać strach i
niepokój. Personel musi nawiązać kontakt z dzieckiem .Po
uzyskaniu aprobaty dziecka przystępuje się do:
- nauki właściwego oddychania w czasie inhalacji
- wyuczenia właściwej postawy- swobodna pozycja
siedząca z lekko odchyloną głową do tyłu
- oczyszczenia nosa z zalegającej wydzieliny

3. Do inhalacji dziecko powinno przystępować wypoczęte i
nie bezpośrednio po posiłku.
4. W czasie inhalacji dziecko powinno być obserwowane
pod kątem wystąpienia ewentualnych objawów ubocznych
oraz sposobu jego właściwego oddychania i siedzenia.

Technika inhalacji u dzieci

W pierwszych zabiegach inhalacyjnych stosujemy małą

gęstość mgły i mały nadmuch, w celu eliminacji

drażniącego działania aerozolu.

Oddechy na początku stosowania inhalacji nie powinny być

zbyt głębokie.

Po podaniu inhalacji z środków mukolitycznych dziecko

należy ułożyć w pozycji drenażowej i wykonać zabiegi w

celu ewakuacji upłynnionej wydzieliny.

Po zakończonej inhalacji przez 10 minut dziecko nie
powinno rozmawiać i przeciwwskazane jest opuszczanie
pomieszczenia przez 10 minut w przypadku zabiegów
ambulatoryjnych.

Wziewania (inhalacje)

– metoda leczenia polegająca na

wprowadzeniu leków do układu oddechowego (górnych

dróg oddechowych i drzewa oskrzelowego), dzięki

zastosowaniu urządzeń wytwarzających aerozole. Inhalacja

trwa 10-30 minut, może być również z zastosowaniem

aerozoli naturalnych w tężniach lub nad brzegiem morza.

Inhalacje stosuje się w astmie, ostrych i przewlekłych

stanach zapalnych dróg oddechowych.

Hydroterapia

– metoda leczenia

bodźcowego polegająca na

zewnętrznym stosowaniu wody o

różnych postaciach: ciekłej, stałej lub

gazowej. Podstawę leczniczego

działania stanowi odpowiednia

temperatura lub ciśnienie wody użytej

odpowiednio do danej terapii.

Hydroterapia działa w sposób

przeciwbólowy, odprężający oraz

relaksacyjny na układ fizyczny i

psychiczny pacjenta.

Kąpiele i półkąpiele

– polegają na zanurzaniu częściowym

lub całkowitym ciała chorego w środku o aktywnym

leczniczo (wody mineralne, odwary z ziół, borowina, piasek)

lub w środowisku gazowym. Najczęściej stosowane są

kąpiele solankowe, przydatne w leczeniu chorób mięśni i

stawów, siarczkowo-siarczkowodorowe w chorobach

skórnych, kwaso-węglowe przy przewlekłych schorzeniach

układu krążenia, gazowe stosowane w rehabilitacji.

Natryski

– hartują organizm, wzmacniają układ

odpornościowy, polepszają ukrwienie narządów, aktywizują

przemianę materii, uspakajają układ nerwowy. Podczas

zabiegu podrażniane są receptory skóry. W wyniku tego

zwężają się peryferyczne naczynia krwionośne i rozszerzają

się naczynia krwionośne narządów wewnętrznych.

Polewania

– są to zabiegi z wykorzystaniem działania zimnej

wody. Wskazane przy leczeniu nerwic, bezsenności, w

przewlekłych nieżytach oskrzeli, astmie i rozedmie płuc,

nieżytach żołądka i jelit, rwie kulszowej, w żylakach nóg.

Okłady

- zabiegi polegające na miejscowym stosowaniu

zimna lub ciepła. Rozróżniamy okłady chłodzące i

rozgrzewające. Okłady chłodzące mają na celu hamowanie

rozwoju stanów zapalnych, ropień, działa przeciwbólowo i

obrzękowo, obniża temperaturę i aktywność metaboliczną

tkanek. Stosuje się tutaj płótno, flanelkę lub ręcznik

zamoczony w zimniej wodzie i położony w miejscu leczenia.

Natomiast okłady rozgrzewające mają na celu rozluźnienie

mięśni, zmniejszenie lepkości krwi oraz zwiększenie

przepływu chłonki. Stosuje się w nich okłady pod ceratką,

okłady gorące, termofory, poduszki elektryczne itp.

Bicze wodne

– ze względu na ciśnienie strumienia wody

oprócz działania termicznego mają bardzo silne działanie

mechaniczne. Stanowią formę masażu wodnego, a ze

względu na temperaturę wody używanej do masażu

rozróżnia się bicze zimne, gorące i zmiennocieplne. Bicze

mogą być wykonywane na całym ciele lub częściowo np.

bicze kolan, ud.

HYDROTERAPIA

Zastosowanie:

Przeciwwskazania:

miażdżycy,

nadciśnieniu,

chorobach serca,

żylakach,

wybroczynach,

zmianach troticznych-skóry i w stanach spastycznych oraz w

misilonych zespołach bólowych kręgosłupa.

w początkowych stadiach nadciśnienia tętniczego,

nadpobudliwości nerwowej,

migrenie,

bezsenności,

zaburzeniach krążenia obwodowego,

wspomagająco w chorobach ze wzmożonym napięciem mięśniowym.

Document Outline