Logistyczne systemy
transportu dalekiego
Logistyczne systemy
transportu dalekiego
Logistyczne systemy transportu
dalekiego
• Problemy transportu w Europie
• Historia europejskiej polityki
transportowej
• Biała Księga Transportu UE 2001
• Program TEN-T
• Realizacja polityki transportowej w
Polsce
• Porozumienia AGR, AGC, AGCT, AGN
Definicje
Transport
– przemieszczanie towarów, osób lub
informacji w przestrzeni i czasie.
System transportowy
– tabor, infrastruktura i
odpowiednia organizacja przemieszczania ładunków
lub osób.
Zintegrowany system transportowy
– system
powiązany różnych gałęzi transportu, w którym
jednostką ładunkową są zintegrowane jednostki
transportowe.
Infrastruktura transportowa
– sieć dróg
kołowych, linii kolejowych, sieć szlaków wodnych
oraz węzłów komunikacyjnych.
Proces transportowy
– ściśle określony ciąg
czynności w wyniku których towar przemieszcza się
od nadawcy do odbiorcy.
Problemy transportu w
Europie
Wzrost gospodarczy o 100 % generuje:
wzrost transportu towarów o 138 %
wzrost transportu pasażerskich o 124 %
Prognoza wzrostu przewozów wg. Białej Księgi
UE
1998 - 100 %
2010 - 150 %
Przyrost roczny 3 do 5 %
Problemy transportu w
Europie
Podział zadań transportowych pomiędzy
podstawowe gałęzie transportu. Udział w
pracy przewozowej – [tkm]
Kraje UE (15)
Polska
Transport drogowy 80 %
56 %
Transport kolejowy 14 %
43 %
Transport wodny śródl. 6 %
1 %
Problemy transportu w
Europie
• Niezrównoważone przewozy w
poszczególnych gałęziach transportu –
spowodowane nierealnym uwzględnianiem
kosztów zewnętrznych,
• Wzrost kongestii na głównych drogach
Europy,
• Wzrastający negatywny wpływ
oddziaływania transportu na zdrowie
człowieka i jego środowisko.
Problemy
transportu
w Europie
Koszty kongestii w Niemczech ( 2002)
• codziennie notuje się ok.1000 km zatorów na autostradach i
drogach szybkiego ruchu;
• przeciętny Niemiec spędza rocznie ok.70 godz. w zatorze;
• straty wynikające ze utraty efektywnego czasu pracy
szacuje się na kwotę ok. 35 mld euro;
• w zatorach zużywa się rocznie ok.14 mld litrów paliwa;
• koszty kongestii wynoszą, bez uwzględnienia strat
w środowisku ok.100 mld euro
• Koszty w Wielkiej Brytanii ok.. 40 mld euro
• Koszty na granicy polsko-niemieckiej przed wstapieniem do
Unii Europejskiej UIRR szacowała na 4 mld euro
• Koszty w UE ok. 200 mld euro
Problemy
transportu
w Europie
Procentowe udziały poszczególnych gałęzi transportu w kosztach
zewnętrznych
Udział w :
Transpo
rt
lotniczy
Kolej
Żeglug
a
Transport
samochodow
y
RAZEM
Zanieczyszcze
-
niu
powietrza
Hałasie
Zajęciu
terenu
Kosztach
budowy i
utrzymania
infrastruktury
Wypadkach
2
26
1
2
1
4
10
7
37
1
3
0
1
5
0
91
64
91
56
98
100
100
100
100
100
Problemy transportu w
Europie
-
zanieczyszczenie
środowiska
2,3
–
15,0
euro
- zmiana klimatu
0,2 - 1,54 euro
- infrastruktura (zużycie)
2,1 – 3,3 euro
- hałas
0,7 – 4,0 euro
- wypadki
0,2 – 2,5 euro
- kongestia
2,7 – 9,3 euro
Razem:
8,0 – 36 euro
Dla porównania na trasie Kraków-Katowice na odcinku 60 km
opłata za przejazd wynosi 22 PLN (4,5 euro)
Proponowana przez min. Marka Pola winieta opłat za drogi
miała kosztować:
Samochód osobowy 180 PLN / rok
Samochód ciężarowy (pow.12ton) 2000 PLN / rok
Koszty zewnętrzne ruchu ciężarówki
na odcinku 100 km po autostradzie
Utworzenie EWG w 1957r.
• Artykuł 3 Traktatu Rzymskiego EWG stwierdza, że jednym z
celów Wspólnego Rynku jest stworzenie i przyjęcie
Wspólnej Polityki Transportowej
• Transport ma specjalny status jako jeden z fundamentów
Wspólnoty
• Polityka EWG od początku była oparta na założeniach:
- inwestycje w zakresie infrastruktury transportowej
zaowocują korzyściami w postaci rozwoju gospodarczego
- sprzyjanie wolnej konkurencji i uwalnianie przewoźników
od regulacji ograniczających ich działalność podniosą
wydajność
- skracanie czasu przejazdu jest równoznaczne z poprawą
zaopatrzenia w usługi transportowe
TWORZENIE
INFRASTRUKTURY
EUROPEJSKIEJ
• DROGI KOŁOWE:
– 1950 Deklaracja o Budowie Głównych Międzynarodowych Arterii Drogowych
(Construction of Main International Traffic Arteriers)
– 1975 AGR - European Agreement ~on Main International Traffic Arteriers .
– 1992 MASTERPLAN europejskiej sieci drób kołowych do 2002 r.- propozycja
Transport Infrastructure Committee
• DROGI KOLEJOWE:
– 1985 AGC European Agreement on Main In ternational Railway Lines
– 1987 MASTERPLAN linii kolejowych dużych prędkości do 2000 r. (High Speed
European Network)
– 1991 AGTC Główne linie transportu kombinowanego (European Agreement
on Important International Combined Transport Lines and Related
Installations)
• DROGI WODNE:
– od 1959 kanały: Ren-Mcn-Dunaj i Odra-Dunaj 1992 MASTERPLAN europejskiej
sieci drób wodnych (propozycja Transport Infrastructure Committee)
– 1996 AGN (European Agreement on Main In land Waterways of International
Impor tance)
– 1996 -TEN
– TRANS-EUROPEAN TRANSPORT NETWORK
Biała Księga z 1992r.
- główną przesłanką nowej polityki było założenie, że transport
należy rozpatrywać całościowo, przez pryzmat zintegrowanego
systemu, którego elementy są wobec siebie komplementarne.
- za nadrzędny cel nowej polityki transportowej uznano
powiązanie potrzeby przemieszczania z ochroną środowiska
„Przyszły rozwój wspólnej polityki transportowej.
Globalne podejście do systemu
zrównoważonego przemieszczenia”
Biała Księga z 2001r.
„Europejska polityka
transportowa 2010: czas na
podjęcie decyzji”
Lepsze połączenie szlaków żeglugi śródlądowej z koleją
i żeglugą morską poprzez porty morskie i rzeczne
Usprawnienie transportu osób dzięki współdziałaniu
portów lotniczych z koleją
Poprawa bezpieczeństwa przewozu osób i ładunków
Implementacja systemów inteligentnego transportu
Utworzenie do 2004r. wspólnego rynku lotnictwa
cywilnego
CZĘŚĆ PIERWSZA: ZRÓWNOWAŻENIE GAŁĘZI TRANSPORTU
I
A
Wzmocnienie jakości w sektorze drogowym
1
2
3
Wzmocnienie kontroli i sankcji
B
1
Integracja transportu przez kolej na rynku wewnętrznym
2
Optymalizacja wykorzystania infrastruktury
3
C
Monitorowanie wzrostu transportu powietrznego
1
2
Analiza przepustowości portów lotniczych i ich wykorzystani
a
3
Pogodzenie wzrostu transportu powietrznego ze środowiski
em
4
Utrzymanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa
II
POWIĄZANIE WYKORZYSTANIA ŚRODKÓW TRANSPOR
TU
A
Zapewnienie połączenia morze-żegluga śródlądowa-ko
lej
1
2
Oferowanie innowacyjnych usług
B
Pomoc w „starcie” operatorom intermodalnym: nowy
program Marco Polo
Tworzenie sprzyjających warunków technicznych
1
Sprzyjanie wyłanianiu się integratorów ładunku
2
Standaryzacja kontenerów i nadwozi ruchomych
CZEŚĆ DRUGA: USUNIĘCIE WĄSKICH GARDEŁ
I
A
W kierunku korytarzy multimodalnych
nadających priorytet przewozom towarowym
B
C
D
Duże projekty infrastrukturalne
1
2
Zapewnianie przejezdności przez Pireneje
3
Wprowadzenie nowych priorytetowych projektów
4
Wzmocnienie bezpieczeństwa w tunelach
II
A
B
Zapewnienie inwestorów prywatnych
C
CZĘŚĆ TRZECIA: UMIEJSCOWIENIE UŻYTKOWNIKÓW W
SERCU POLITYKI TRASNPORTOWEJ
I
A
Dzienna śmiertelność: 40.000 zgonów rocznie
B
Redukcja o połowę liczby zabitych
1
2
Nowe technologie dla poprawy bezpieczeństwa drogowego
II
FAKTYCZNE KOSZTY DLA UŻYTKOWNIKÓW
A
W kierunku progresywnej taryfikacji wykorzystania infrastruk
tury
1
Struktura ceny, która odzwierciedla koszty dla zbiorowości
2
3
Konieczność wprowadzenia ram Wspólnotowych
B
A
1
2
3
Zapewnienie kontynuacji podróży
B
Prawa i obowiązki użytkowników
1
2
3 Jakość usług publicznych
IV RACJONALIZACJA TRANSPORTU MIEJSKIEGO
A Dywersyfikacja energii dla transportu
1 Stworzenie nowych ram prawnych dla paliw
substytucyjnych
2 Stymulowanie podaży poprzez eksperymenty
B Promocja dobrej praktyki
CZĘŚĆ CZWARTA:
OPANOWANIE GLOBALIZACJI TRANSPORTU
I ZMIANY ZWIĄZANE Z ROZSZERZENIEM
A Wyzwania infrastrukturalne
B Szansa na rozwój sieci kolejowej
C Nowy wymiar bezpieczeństwa morskiego
II ROZSZERZONA EUROPA MUSI UMOCNIĆ SIĘ NA
ŚWIATOWEJ SCENIE
A Jednolity głos dla Unii Europejskiej w ciałach
międzynarodowych
B Pilna potrzeba nadania transportowi powietrznemu
wymiaru zewnętrznego
C Konieczność realizacji programu o skali światowej:
Galileo
Trans-European Transport
Network
Pan-European Transport Network składa się z
następujących składników:
• Trans-European Transport Network na terytorium
Unii Europejskiej (TEN);
• TINA Network (Transport Infrastructure Needs
Assessment) składający się z 10 korytarzy
transportowych i dodatkowych sieci w państwach
kandydujących;
• 10 Pan-Europejskich Korytarzy Transportowych
usytuowanych w krajach kandydujących;
• 4 Pan-Europejskich Obszarach Transportowych
(PETrAs) pokrywających akweny morskie:
• Euro-Azjatyckiego Połączenia nazywanego TRACECA
(Transport Corridor Europe Caucasus Asia).
Trasy poszczególnych korytarzy:
KORYTARZ I
Helsinki – Tallin – Ryga – Kaunas – Warszawa
Z odgałęzieniem Ryga – Kaliningrad – Warszawa
KORYTARZ II
Berlin – Warszawa – Mińsk – Moskwa
KORYTARZ III
Berlin/Drezno – Wrocław – Lwów – Kijów
KORYTARZ IV
Berlin/Norymberga – Praga – Budapeszt – Bukareszt –
Konstanca – Saloniki – Istambuł
KORYTARZ V
Wenecja – Triest/Koper – Ljubljana – Budapeszt – Użgorod –
Lwów z odgałęzieniami:
A: Bratysława/Żylina – Koszyce – Użgorod
B: Rieka – Zagrzeb – Budapeszt
C: Ploce – Sarajewo – Osijek – Budapeszt
KORYTARZ VI
Gdańsk – Grudziądz/Warszawa – Katowice – Żylina z
odgałęzieniem Katowice – Ostrawa do korytarza IV
KORYTARZ VII
Dunaj
KORYTARZ VIII
Durres – Tirana – Skopje – Sofia – Warna
KORYTARZ IX
Helsinki – Moskwa/Psków – Kijów – Luboszewka – Kiszyniów –
Bukareszt – Aleksandropouli z odgałęzieniami:
A: Luboszewka – Odessa
B: Kijów – Mińsk – Wilno – Kłajpeda/Kaliningrad
KORYTARZ X
Salzburg – Ljubljana – Zagrzeb – Belgrad – Skopje – Saloniki
A: Graz – Maribor – Zagrzeb
B: Budapeszt – Nowy Sad – Belgrad
C: Nisz – Sofia - Istambuł
D: Veles – Bitola - Florina
Korytarze paneuropejskie przebiegające
przez Polskę
Umowa AGR
Umowa Europejska o Głównych Drogach Ruchu
Międzynarodowego (AGR) została sporządzona w
Genewie dnia 15 listopada 1975r, ratyfikowana przez
Polskę 9 listopada 1984 r – weszła w życie 7 lutego
1985 r.
Podstawa prawna – Załącznik do Dz. U. nr 10 z dnia 11
marca 1985r.
Dlaczego porozumienie AGR? – z konieczności
ułatwienia i rozwoju międzynarodowego ruchy
drogowego w Europie i dla umocnienia i rozwoju
stosunków między krajami europejskimi.
Co oznacza porozumienie AGR? – to przystąpienie do
uzgodnionego planu budowy i rozbudowy dróg
przystosowanych do wymagań przyszłego ruchu
międzynarodowego – sieć międzynarodowych dróg „E”
KATEGORIA „A”
Drogi podstawowe i drogi pośrednie
Oznaczone liczbą dwucyfrową
DROGI PODSTAWOWE
Kierunek: pn. pd.
nieparzysta liczba dwucyfrowa
z końcówką „5”, wzrastająca
z zachodu na wschód
kierunek: zach.wsch.
parzysta liczba dwucyfrowa
z końcówką „0” , wzrastająca
z północy na południe
DROGI POŚREDNIE
Oznaczenie odpowiednio liczbą dwucyfrową
nieparzystą i parzystą, mieszczącą się między
liczbami dróg podstawowych, pomiędzy którymi
się znajdują.
Umowa AGR
KATEGORIA „B”
Drogi stanowiące odgałęzienia, odnogi lub drogi
łącznikowe
Oznaczone liczbą trzycyfrową
Pierwsza cyfra
cyfra drogi podstawowej,
położonej najbliżej na północ od
drogi „B”
Druga cyfra
cyfra drogi podstawowej,
położonej najbliżej na zachód
od drogi „B”
Trzecia cyfra
liczba porządkowa
Umowa AGR
KATEGORIA „A”
Kierunek zachód – wschód:
DROGI PODSTAWOWE
E-30
Cork-Waterford-
Wexford-Rosslare-Fishguard-
Swansea-Cardiff-Newport –
Bristol-London-Colchester-
Ipswich-Felixstowe-Hoek van
Holand-Den Haag-Gouda-
Utrecht-Amersfoort-Oldenzaal-
snabrück-Hannover-
Braunschweig-Magdeburg-
Berlin-Świebodzin-Poznań-
Łowicz-Warszawa-Brest-
Minsk-Smolensk-Moskva.
E-40 Calais-Oostende-Gent-
Bruxells-Liege-Aachen-Köln-
Olpen-Giessen-Karl Marx Stadt-
Dresden-Göglitz-Legnica-
Wrocław-Opole-Gliwice-
Kraków-Przemyśl-Lvov-
Rohno-Zhitomir-Kiev-Kharkov-
Rostov na Donau.
DROGI POŚREDNIE
E-26 Berlin-Szczecin-
Goleniów-Koszalin-Gdańsk.
E-38 Berlin-Lübbenbau-
Cottbus-Legnica
Kierunek północ - południe:
DROGI PODSTAWOWE
E-65
Yastad-Świnoujście-
Wolin-Goleniów-Szczecin-
Świebodzin-Jelenia Góra-
Harrachov-Żelezny Brod-Turnov-
Mlada Boleslav-Praha-Jihlava-Brno-
Brechlav-Bratislava-Rajka-
MosonmagyarÓvar-Czorna-
Szomathely-Körmend-Redics-
Zagreb-Karlovac-Rijeka-Split-
Metkovic-Dubrovnik-Titograd-
Ohrid-Niki-Kozani-Domokos-Egion
E-75
Tromso-Skibton-
Heligskogen-Tornio-Oulu-Lathi-
Helsinki-Gdańsk-Elbląg-
Ostróda-Mława-Warszawa-
Radom-Kraków-Trstena-
Ruzomberok-Banska Bystrica-
Zvolen-Sahly-Budapest-Szeged-
Skopje
DROGI POŚREDNIE
E-67 Warszawa-Łowicz-
Wrocław- Kłodzko-Beloves-
Nachod-Hradec Kralove-Praha
KATEGORIA „B”
E-267
Gdańsk - Świecie – Poznań -
Wrocław
E-269
Świecie-Łódź-Piotrków
Umowa AGR
Kategorie dróg międzynarodowych
Kryteria projektowania odcinków między skrzyżowaniami:
J EZDNIE
szerokość pasów ruchu
DROGI ZWYKŁE
o dwóch
pasach ruchu
(jednojezdniowe)
o więcej niż
dwóch pasach ruchu
(jedno- lub dwujezdniowe)
AUTOSTRADY
Droga specjalnie projektowana
i budowana dla ruchu samochodowego,
która nie obsługuje użytkowników
przyległych terenów i która:
Ma odrębne jezdnie dla obu
kierunków ruchu, oddzielone od
siebie pasem dzielącym, nie
przeznaczonym dla ruchu,
Nie przecina w jednym poziomie
innej drogi, toru kolejowego lub
tramwajowego albo ruchu
przeznaczonego dla ruchu pieszych,
J est specjalnie oznakowana jako
autostrada
DROGI EKSPRSOWE
Drogi zarezerwowane dla
ruchu samochodowego,
dostępne jedynie przez
węzły lub skrzyżowania
z regulacją ruchu, na
którym zabronione jest
zatrzymywanie i postój
Umowa AGR
Kategorie dróg międzynarodowych
Kryteria projektowania odcinków między skrzyżowaniami:
J EZDNIE
szerokość pasów ruchu
PRZEKRÓJ
POPRZECZNY
J EZDNIE
ŚCIEŻKI DLA
PIESZYCH I
ROWERÓW
POBOCZA I PAS
DZIELĄCY
Umowa AGR
J EZDNIE
szerokość pasów ruchu
pochylnie poprzeczne
Na odcinkach prostych
min. 3,50 m
Na łukach o promieniu mniejszym od 200 m
większa szerokość – w celu zapewnienia
pojazdom o największych dopuszczalnych
wymiarach poruszania się bez przeszkód z
normalną prędkością
Na odcinku prostym
od 2 do 3 %
Na łuku
max 7%
Umowa AGR
POBOCZA I PAS DZIELĄCY
szerokość pobocza
pas awaryjny
dla autostrad
3,75 m
dla dróg zwykłych i ekspresowych
3,25 m
Na poboczach autostrad i dróg i
ekspresowych
po prawej stronie jezdni
nawierzchnia twarda lub
stabilizowana
szerokość min. 2,50 m
Na poboczach dróg zwykłych
szerokość 2,50 m
jeżeli pas nie jest przewidziany
lub szer.< 2,50 m – należy
budować w pewnych odstępach
zatoki postojowe
Umowa AGR
Najmniejsze odległości widoczności na wyprzedzanie na jezdniach
dwukierunkowych:
Prędkość projektowa (km/h)
100
80
60
Najmniejsza odległość
widoczności na wyprzedzanie
(m)
400
325
250
Umowa AGR
RODZAJ E SKRZYŻOWAŃ
Skrzyżowania dróg zwykłych
J ednopoziomowe, gdy
dojazdy są usytuowane w
tej samej płaszczyźnie,
Różnopoziomowe lub
w rozdzielonych poziomach
Skrzyżowania autostrad
lub dróg ekspresowych z
rogami tej samej kategorii
Skrzyżowania dróg
ekspresowych
z drogami zwykłymi
Skrzyżowania
autostrad z drogami
zwykłymi
Transport drogowy
Kategoria drogi
tys. km
Drogi krajowe
18 368
Drogi wojewódzkie
28 444
Drogi powiatowe
128 870
Drogi gminne
203 773
Ogółem
379 455
Transport drogowy
Transport drogowy
Transport drogowy
Transport drogowy
Umowa AGC
Umowa wyróżnia magistrale kolejowe - klasa A
oraz linie połączeniowe - klasa B
Oznaczenia linii : duża litera E oraz dwu lub trzy cyfrowy numer, przez Polskę przebiegają
linie E- 59, E- 65, E- 20, E- 30.
Umowa AGC
Umowa AGC
Umow
a
AGC
Transport kolejowy
Transport kolejowy
Umowa AGN
Umowa AGN
Umowa AGN