Ustawa o emeryturach
i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 17 grudnia 1998 r.
Ustawa o emeryturach
i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 17 grudnia 1998 r.
Inwalidztwo
KIZ
1.09.1997 r
orzekanie
o niezdolności
do pracy dla celów
rentowych ZUS
orzekanie
o niezdolności
do pracy
w gospodarstwie
rolnym KRUS
Pow. Zespoły ds.
orzekania
o stopniu
niepełnosprawności
Ustawa z 17 grudnia 1998r. o
emeryturach i rentach z FUS określa:
warunki nabywania prawa do
świadczeń pieniężnych z
ubezpieczeń: emerytalnego
i rentowych
zasady ustalania wysokości
świadczeń
zasady i tryb przyznawania oraz
wypłaty świadczeń
Świadczenia określone w ustawie
obejmują:
1.
emeryturę
2.
rentę z tytułu niezdolności do
pracy, w tym rentę szkoleniową
3.
rentę rodzinną
4.
dodatek pielęgnacyjny
5.
dodatek do renty rodzinnej dla
sieroty zupełnej
6.
zasiłek pogrzebowy
Renta z tytułu niezdolności do
pracy
Świadczenie długookresowe,
przysługujące ubezpieczonemu - po
spełnieniu także innych warunków,
związanych z ubezpieczeniem – w
razie utraty lub ograniczenia jego
zdolności do pracy zarobkowej.
Renta z tytułu niezdolności do pracy
ŚWIADCZENIE PIENIĘŻNE
=
REKOMPENSATA ZA UTRACONĄ
ZDOLNOŚĆ DO ZAROBKOWANIA
Art. 57
NIE
orzeka o chorobie
NIE
orzeka o stanie zdrowia
lecz o
SKUTKACH
wywołanych
chorobą lub kalectwem
Lekarz Orzecznik
Lekarz Medycyny Pracy
Lekarz Biegły
Orzecznik Sądowy
Jednolitość zasad orzekania
sam ubezpieczony - ( bez skutków prawnych , czy
finansowych)
lekarz profilaktyk – niezdolność na konkretnym
stanowisku i w tym konkretnym
zawodzie
lekarz klinicysta – druk ZUS ZLA czasowa
(krótkotrwała)
niezdolność do pracy
Niezdolność do pracy:
„Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy
jest osoba, która całkowicie lub częściowo
utraciła zdolność do pracy zarobkowej z
powodu naruszenia sprawności organizmu
i nie rokuje odzyskania zdolności
do pracy po przekwalifikowaniu”.
Art.12 ust. 1
utrata zdolności do pracy
naruszenie sprawności organizmu
kwalifikacje zawodowe ubezpieczonego
Trzy czynniki decydujące o niezdolności do
pracy ustalonej dla potrzeb rentowych:
„Całkowicie niezdolną do pracy
jest osoba, która utraciła zdolność do
wykonywania jakiejkolwiek pracy”.
Art. 12 ust. 2
„Częściowo niezdolną do pracy
jest osoba, która w znacznym stopniu
utraciła zdolność do pracy zgodnie z
poziomem posiadanych kwalifikacji”.
Art. 12 ust. 3
„ w przypadku stwierdzenia naruszenia
sprawności organizmu w stopniu
powodującym konieczność stałej lub
długotrwałej opieki i pomocy innej osoby
w zaspakajaniu podstawowych potrzeb
życiowych, orzeka się niezdolność do
samodzielnej egzystencji”.
Art. 13
- poruszanie się po mieszkaniu
- przyjmowanie pokarmu
- utrzymywanie higieny osobistej
- załatwianie potrzeb fizjologicznych
- konieczność załatwiania wyżej wymienionych
potrzeb poza mieszkaniem
Podstawowe potrzeby życiowe to:
Wprowadzono:
zamiast pojęcia inwalida - osoba niezdolna
do pracy
w miejsce renty inwalidzkiej - rentę z
tytułu niezdolności do pracy (częściowej
lub całkowitej)
zamiast pojęcia inwalidztwo - pojęcie
niezdolność do pracy
zamiast grupy inwalidzkiej niezdolność
częściowa lub całkowita
w miejsce komisji lekarskiej - lekarz
orzecznik
w miejsce przeprowadzanych z urzędu
badań kontrolnych stanu inwalidztwa –
trwałą lub częściową niezdolność do pracy
jednoosobowe i jednoinstancyjne
orzekanie o niezdolności do pracy
nowy rodzaj świadczenia – renta
szkoleniowa
podział na orzecznictwo o niezdolności do
pracy do celów rentowych
i orzecznictwo o stopniu
niepełnosprawności
Warunki wymagane do uzyskania
renty z tytułu niezdolności do
pracy
Uzyskanie prawa do renty uzależnione
jest od spełnienia łącznie następujących
warunków:
istnienie niezdolności do pracy
posiadanie wymaganego stosownie do
wieku stażu pracy (okrasy składkowe
i nieskładkowe)
powstanie niezdolności do pracy w
określonym ustawą okresie
składkowym lub nieskładkowym, albo
nie później niż w ciągu 18 miesięcy od
ustania tych okresów.
Warunki posiadania wymaganego
okresu składkowego i nieskładkowego
Okres ten uzależniony jest od wieku, w którym
powstała niezdolność do pracy. Okres ten wynosi:
1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała
przed ukończeniem 20 lat
2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w
wieku powyżej 20÷22lat
3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w
wieku powyżej 22÷25 lat
4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w
wieku powyżej 25÷30 lat
5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w
wieku powyżej 30 lat
Wniosek o rentę – postępowanie w
sprawach świadczeń wszczyna się
na
:
wniosek zainteresowanego
środki dowodowe do wniosku –
dokument lub oświadczenie
stwierdzające okoliczności
uzasadniające przyznanie świadczenia i
ustalenia jego wysokości
zaświadczenie o stanie zdrowia – druk
N-9 lub inne dokumenty medyczne
Złożony wniosek
winien być rozpatrywany
tak jak
NOWY WNIOSEK
„prawo do świadczeń uzależnione jest od
okresowej niezdolności do pracy oraz
wysokość tych świadczeń ulega zmianie,
jeżeli w wyniku badania lekarskiego,
przeprowadzonego na wniosek lub z
urzędu, ustalono zmianę stopnia
niezdolności do pracy, brak tej
niezdolności lub jej ponowne ustalenie”.
Art. 107
Trwała niezdolność do pracy:
jeżeli wg wiedzy medycznej nie ma
rokowań odzyskania zdolności do pracy
Okresowa niezdolność do pracy:
jeżeli wg wiedzy medycznej istnieją
rokowania odzyskania zdolności do pracy
DATA ROZPOZNANIA CHOROBY
NIE JEST
zawsze
DATĄ POWSTANIA
NIEZDOLNOŚCI DO PRACY
Utrata zdolności do pracy
aby coś utracić,
to to coś trzeba mieć
RENTA z tytułu niezdolności do pracy
przysługuje pracownikowi z powodu
niezdolności do pracy powstałej w czasie
ubezpieczenia.
Schorzenie wniesione w ubezpieczenie
Art. 57
~
nie możliwa
~
ograniczona
Naruszenie sprawności organizmu
PRACA ZAROBKOWA
„przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy
oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy
uwzględnia się:
1. stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwość
przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i
rehabilitacji
2. możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia
innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego,
biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas
wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i
predyspozycje psychofizyczne”.
Art. 13 ust. 1
ODZYSKANIE
ZDOLNOŚCI DO PRACY
Nabycie nowych Inna praca
kwalifikacji w ramach
posiadanych
kwalifikacji
ORZECZENIE O PRZEKWALIFIKOWANIU
ZAWODOWYM
(RENTA SZKOLENIOWA) 6 - 36 miesięcy
POWIATOWY URZĄD PRACY
ocena pod kątem możliwości przekwalifikowania do innego
zawodu
Niezdolność do pracy
w dotychczasowym zawodzie
(konkretnym zawodzie)
- spełnione warunki ustawowe uzyskania renty
- wiek gwarantujący aktywność zawodową
- konkretny zawód
- trwale niezdolny do pracy w tym zawodzie
- odpowiednie predyspozycje psychofizyczne
(sprawdzone przez psychologa)
- naruszenie sprawności musi być stabilne
- nowy zawód musi uwzględnić przeciwwskazania
wynikające z tego naruszenia
PRZEKWALIFIKOWANIE ZAWODOWE
Brak w ustawie takich sformułowań jak:
choroba
stan zdrowia
poprawa
pogorszenie
wskazania
przeciwwskazania
niezdolność do pracy ze względów
profilaktycznych
przyznanie renty w celu zdiagnozowania i\lub
leczenia
„ Prezes Zakładu może przyznać świadczenie
w drodze wyjątku ubezpieczonym, którzy wskutek
szczególnych okoliczności nie spełniają warunków
wymaganych w ustawie do uzyskania emerytury lub
renty, ze względu na całkowitą niezdolność
do pracy lub wiek nie mogą podjąć pracy lub
działalności objętej ubezpieczeniem społecznym
i nie mają niezbędnych środków utrzymania”.
Art. 83
Renta wyjątkowa:
Przyznanie świadczenia jest możliwe,
jeżeli wnioskodawca spełnia łącznie
następujące warunki:
- jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest
członkiem rodziny pozostałym po
ubezpieczonym
- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania
świadczenia wskutek szczególnych okoliczności
- nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą
niezdolność do pracy lub wiek
- nie ma niezbędnych środków utrzymania
Renta rodzinna (niektóre
artykuły)
Art.65.1. Renta rodzinna przysługuje
uprawnionym członkom rodziny osoby,
która w chwili śmierci miała ustalone
prawo do emerytury lub renty z tytułu
niezdolności do pracy lub spełniała
warunki wymagane do uzyskania
jednego z tych świadczeń.
Art.67.1.
Do renty rodzinnej uprawnieni są
następujący członkowie rodziny spełniający
warunki określone w art.68-71
1.
dzieci własne, dzieci drugiego małżonka
oraz dzieci przysposobione,
2.
przyjęte na wychowanie i utrzymanie
przed osiągnięciem pełnoletności wnuki,
rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w
ramach rodziny zastępczej.
Art.68. Dzieci własne, dzieci drugiego
małżonka i dzieci przysposobione mają
prawo do renty rodzinnej
:
1.
do ukończenia 16 lat.
2.
do ukończenia nauki w szkole, jeżeli
przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej
jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia
albo
3.
bez względu na wiek, jeżeli stały się
całkowicie niezdolne do pracy oraz do
samodzielnej egzystencji lub całkowicie
niezdolne do pracy w okresie, o którym
mowa w pkt. 1 lub 2.
Art.75.1.
Dodatek pielęgnacyjny przysługuje
osobie uprawnionej do emerytury lub
renty, jeżeli osoba ta została uznana
za całkowicie niezdolną do pracy oraz
do samodzielnej egzystencji, albo
ukończyła 75 lat życia.
Dodatek dla sierot zupełnych
Art.76.1. Jeżeli do renty rodzinnej
uprawniona jest sierota zupełna,
przysługuje jej dodatek dla sierot
zupełnych
Art. 77- 81.
Zasiłek pogrzebowy