Ocena stopnia
zanieczyszczenia
gleb w woj.
dolnośląskim
Ocena stopnia
zanieczyszczenia
gleb w woj.
dolnośląskim
Zanieczyszczenie gleby
Występuje wtedy gdy zostanie przekroczony
normalny próg składników
zanieczyszczających w glebie;
Normalny próg, czyli niezbędny do
zapewnienia obiegu materii i energii w
ekosystemach.
Rodzaje zanieczyszczeń:
Biologiczne zanieczyszczenie gleby
o
drobnoustroje
o
rośliny wyższe
o
zwierzęta
Zanieczyszczenia mechaniczne:
o
gruz i odpady budowlane,
o
odpady poeksploatacyjne surowców skalnych,
o
opakowania metalowe, szklane, ceramiczne i z
tworzyw sztucznych,
o
odpady z gospodarstw wiejskich.
Zanieczyszczenie gleby przez zasolenie
o
sztucznym nawadnianiem gleb przez wody
cieków zawierające znaczne ilości
rozpuszczonych soli
o
odpady (np. odpady paleniskowe, hutnicze,
wapno posodowe, fosfogipsy)
o
ścieki niektórych gałęzi przemysłu.
Zanieczyszczenia gleby produktami
ropopochodnymi
o
górnicza eksploatacja i transport ropy,
o
dystrybucja produktów ropopochodnych,
o
eksploatacja maszyn,
o
zmotoryzowany i kolejowy transport,
o
mechanizacja rolnictwa i leśnictwa.
Chemiczne zanieczyszczenia gleb – wynik
niewłaściwej działalności ludzkiej
Nadmierne zakwaszenie
Zanieczyszczenie gleby pestycydami –
intensywność stosowania i właściwości
środków ochrony roślin zależna od rodzaju
gleby, warunków klimatycznych (zwłaszcza
opadów)
Najbardziej powszechne
zanieczyszczenia:
związki organiczne - pestycydy, detergenty
metale ciężkie - ołów (Pb), miedź (Cu), rtęć
(Hg), kadm (Cd), arsen (As) i inne
sole - azotany, siarczany, chlorki
Skutki zanieczyszczania gleb
zakłócenia we właściwym funkcjonowaniu
gleby
niekorzystne zmiany aktywności biologicznej
(nawet do 10-15 lat) i zmiany właściwości
fizycznych
gleba staje się bardziej podatna na erozje
zarówno wodne jak i powietrzne
ograniczenie oraz zahamowanie rozwoju
mikroorganizmów, utratę zdolności
przyswajania składników pokarmowych
opóźnienia dojrzewanie roślin, zmniejszając
ich odporność na choroby, szkodniki i
wyleganie
Sposób oceny gleb
Odbywa się w oparciu o rozporządzenie
Ministra Środowiska z dnia 9 września
2002 r. w sprawie standardów jakości gleby
oraz standardów jakości ziemi
(Dz.U.165.1359), a także w oparciu o
wytyczne IUNG (Instytut Uprawy, Nawożenia
i Gleboznawstwa) (PIOŚ, 1995).
Glebę lub ziemię uznaje
się za zanieczyszczoną,
gdy stężenie co najmniej
jednej substancji
przekracza
wartość dopuszczalną.
Wartość dopuszczalnej
substancji:
Etap I - ustalenie listy substancji, których
wystąpienie jest spodziewane ze względu na
prowadzoną na danej nieruchomości lub w jej
sąsiedztwie działalność
Etap II - przeprowadzenie pomiarów wstępnych,
których celem jest ustalenie czy substancje te
faktycznie występują
Etap III - badania szczegółowe w celu określenia
stężeń substancji ustalonych i wskazanie
zakresu i sposobu przeprowadzenia rekultywacji
gleby lub ziemi
Jeśli przekroczenie wartości
dopuszczalnej stężenia
substancji w badanej glebie
lub ziemi wynika z naturalnie
wysokiej jej zawartości w
środowisku, uważa się, że
przekroczenie dopuszczalnej
wartości stężeń w glebie lub
ziemi nie nastąpiło
Określenie standardów jakości
gleby, dla grup rodzajów gruntów
Grupa A
Nieruchomości gruntowe w obszarze pod ochroną
Obszary poddane ochronie
Grupa B
Grunty zaliczone do użytków rolnych
Grunty leśne oraz zadrzewione, zakrzewione,
nieużytki
Grunty zabudowane i zurbanizowane
Grupa C
Tereny przemysłowe, użytki kopalne, tereny
komunikacyjne
Grupa B
Park Szczytnicki we Wrocławiu
2004
2010
0
200
400
600
800
1000
1200
1400
1600
1800
2000
mg/kg gleby
Zn
Pb
Cd
Cu
Benzo(a)piren
Grupa C
Teren wokół Zakładów Chemicznych
„Rokita” S.A. W Brzegu Dolnym
2007
2009
2011
0
10
20
30
40
50
60
mg/kg gleby
Zn
Pb
Cd
Cu