background image

Proces poznawania siebie 
(osobowość człowieka)

Dr. Bogusław Sosnowski

background image

Spis Treści

2.1 Człowiek i jego relacje ze światem
2.2 Konstrukcja mózgu
2.3 Pojęcie „CUD-U”
2.4 Rodzaje inteligencji
2.5 Typy człowieka
2.6 Wskaźnik typu według Myers-Briggs
2.7 Szesnaście podstawowych cech 

osobowości

2.8 Typologia osobowości i przykłady 

zawodów według Hollanda

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

2

background image

2.1 Człowiek i jego relacje ze 

światem
 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

3

Otacza go świat 
postrzegany 
z trzech perspektyw

U

perspektywa 
intelektualna

perspektywa 
fizyczna

D

background image

• Dokonując oglądu człowieka z trzech 

różnych perspektyw, zauważa trzy różne 
obrazy tej samej osoby, tak samo jakby 
patrzył przez trzy różne filtry 
przepuszczające tylko wybrane kolory 
jednego obrazu. 
Jeśli przyjmiemy, że człowiek jest istotą 
dynamicznie zmienną, to stanie się dla nas 
oczywiste, że wprowadzenie zmiany 
w jednym z obszarów (fizycznym, 
intelektualnym lub normatywnym) 
w naturalny sposób znajdzie swój 
wyraz 
w pozostałych.

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

4

background image

• Nie ma możliwości, aby zmianie, na 

przykład, w fizyczności nie towarzyszyła 
zmiana w przekonaniach i w sposobie 
myślenia. Kiedy dopadnie nas choroba 
albo kiedy jesteśmy fizycznie zmęczeni 
do granic możliwości, to inaczej myślimy 
o świecie, mamy inne przekonania na 
temat tego, co warto robić, niż kiedy 
jesteśmy zdrowi, wypoczęci i rozpiera nas 
energia.

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

5

background image

2.2 Konstrukcja Mózgu

 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

6

Rdzeń kręgowy 
(wejście do mózgu)

Obszar myślenia 
racjonalnego

System limbiczny 
(obszar powstawania emocji)

background image

Początek drogi prowadzącej do powstania 
inteligencji emocjonalnej znajduje się 
w rdzeniu kręgowym. Impulsy nerwowe 
wędrują do przedniej części mózgu. 
Po przejściu przez układ limbiczny 
(miejsce powstawania emocji) umożliwiają 
człowiekowi racjonalną reakcję na daną 
sytuację. Inteligencja emocjonalna 
wymaga skutecznej komunikacji 
pomiędzy obydwoma częściami 
mózgu, tą odpowiedzialną za myślenie 
racjonalne i tą władającą emocjami

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

7

background image

2.3 Pojęcie „ CUD-u”

Naczynia połączone jako metafora trzech aspektów 

                           człowieka

 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

8

N= (Dusza)
Przekonania i normy

I= (Umysł) 
intelekt, procesy 
myślowe

F= (Ciało) 
fizyczność, emocje

Połączenie ilustrujące 

wzajemne 

oddziaływanie

background image

2.4 Rodzaje inteligencji

• Inteligencja (IQ), 

osobowości inteligencja 
emocjonalna (EQ) 
to odrębne sfery. 
Razem determinują 
sposób myślenia i działania. 
Nie można określić parametrów jednego 
elementu na podstawie pozostałych. 
Człowiek może być inteligentny, ale nie 
inteligentny emocjonalnie. Każdy typ 
osobowości może mieć wysoki poziom IQ 
i (lub) EQ. Jedynie inteligencja 
emocjonalna podlega zmianom i można ja 
doskonalić
.

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

9

CZŁOWIEK JAKO 
CAŁOŚĆ

background image

Inteligencja osobista jest wynikiem dwóch głównych 
umiejętności: kompetencji osobistej i społecznej. 
Kompetencja osobista odnosi się do człowieka 
w wymiarze indywidualnym i składa się na nią 
samoświadomość i samokontrola. Kompetencja 
społeczna dotyczy zachowań człowieka 
w odniesieniu do innych ludzi, dzieli się na 
świadomość społeczną i zarządzanie relacjami.

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

10

Kompetencja 

osobista

Kompetencja 

społeczna

Samoświadomo

ść

Samokontrola

Świadomość 

społeczna

Zarządzanie 

relacjami

In

te

li

g

e

n

c

ja

o

s

o

b

is

ta

background image

2.5 Typy człowieka

 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

11

Typ

męski

kobiecy

rywalizacyjny

hierarchiczny

przenikliwy

wyjaśniający

niezależny

twardy

prostolinijny

nieustępliwy

osiągnięcia

dyscyplina

współpracujący

równorzędny

dopasowujący się

badający

współzależny

elastyczny

rozumiejący

otwarty

relacje z ludźmi

uczenie się

background image

2.6 Wskaźnik typu według Myers-

Briggs.

Jednym z najpowszechniej stosowanych układów 
odniesienia do analizy osobowości jest wskaźnik typu 
według Myers-Briggs (Myers-Briggs Type Indicator, MBTI). 
Jest to w zasadzie test osobowości składający się 
ze 100 pytań, dotyczących tego, jak ludzie 
zazwyczaj się czują albo jak postępują w 
określonych sytuacjach.
Na podstawie odpowiedzi poszczególnych osób, 
kwalifikuje się je jako ekstrawertyczne lub 
introwertyczne(E albo I), jako zmysłowe lub intuicyjne 
(S albo N), jako myślące lub uczuciowy (T albo F) 
i jako osądzające lub spostrzegające(J albo P). Klasyfikacje 
te łączy się następnie w szesnaście typów osobowości (są 
one odmienne od szesnastu podstawowych cech). 
Oto kilka przykładów. 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

12

background image

INTJ to wizjonerzy. Zazwyczaj cechują się 
oryginalnością  myślenia i silnym dążeniem 
do realizacji swoich myśli i celów. 
Charakteryzuje się ich jako sceptycznych, 
krytycznych, niezależnych, 
zdeterminowanych i często upartych. 
ESTJ to organizatorzy. Są praktyczni, 
realistyczni, rzeczowymi, mają naturalne 
uzdolnienia do interesów lub techniczne. 
Lubią organizować działalność i nią kierować. 
ENTP to konceptualista. 
Jest szybki, bystry wszechstronnie uzdolniony. 
Pomysłowo rozwiązuje trudne problemy, 
ale często zaniedbuje rutynowe zadania.

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

13

background image

2.7 szesnaście podstawowych cech 

osobowości

1. Skrytość

albo Otwartość

2. Mała inteligencja              albo Duża inteligencja
3. Uczuciowość albo Stabilność emocjonalne
4. Pokora              albo Dominacja
5. Powaga albo Beztroska
6. Oportunizm   albo Sumienność
7. Nieśmiałość albo Przedsiębiorczość
8. Twardość albo Wrażliwość
9. Ufność albo Podejrzliwość
10.Konwencjonalność   albo Niekonwencjonalność
11.Prostolinijność albo Spryt
12.Pewność siebie albo Lękliwość
13.Konserwatyzm albo Nowatorstwo
14.Zależność od grupy   albo Samowystarczalność
15.Nieopanowanie albo Panowanie nad sobą
16.Swoboda albo Napięcie

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

14

background image

2.8 Typologia Osobowości i Przykłady 

Zawodów Według Holland

 

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

15

Typ

Cechy osobowości

Przykłady zawodów

Realista. Woli prace fizyczne, 
wymagające umiejętności, 
siły i koordynacji

Nieśmiały, rzetelny, wytrwały, 
stabilny, przystosowujący się, 
praktyczny

Mechanik, operator 
wiertarki, montażysta, 
rolnik

Dociekliwy. Woli czynności

Analityczny, oryginalny, ciekawy,
wymagające myślenia, 
organizowania niezależny i 
zrozumienia

Biolog, ekonomista, 
matematyk, dziennikarz

Społeczny. Woli czynności, 
związane z pomaganiem 
innym 
i ich doskonaleniem

Towarzyski, wyrozumiały 
współpracujący, przyjacielski,

Pracownik socjalny, 
nauczyciel, doradca, 
psycholog kliniczny

Konwencjonalny. Woli 
czynności uregulowane 
przepisami, uporządkowane i 
jednoznaczne

Przystosowujący się, sprawny,
praktyczny, pozbawiony wyobraźni, 
nieelastyczny     

Księgowy, menedżer 
korporacji,  kasjer w 
banku, pracownik biurowy 
nieelastyczny

Przedsiębiorczy. Woli 
czynności werbalne, 
stwarzające możliwości 
wpływania na innych i 
zdobywania władzy

Pewny siebie, ambitny, 
energiczny, władczy

Adwokat, agent handlu 
nieruchomościami 
specjalista public relations, 
 menedżer małej firmy

Artystyczny. Woli czynności 
niejednoznaczne 
i niesystematyczne, 
umożliwiające twórczą 
ekspresję

Pełen wyobraźni, nieporządny, 
idealistyczny, uczuciowy, 
niepraktyczny

Malarz, muzyk, pisarz, 
dekoator wnętrz

background image

Źródła:

dr. Bogusław Sosnowski

Poznaj siebie w organizacji

16

• Travis Bradberry, Jean Greaves, 

Podręcznik inteligencji emocjonalnej, 
Wydawnictwo HELION, Gliwice 2006

• Grzegorz Rogala, O skutecznym 

wywieraniu wpływu, 
Concordia - Konsorcjum szkoleniowe, 2007

• Travis Bradberry, Jean Greaves, 

Podręcznik inteligencji emocjonalnej, 
Wyd. Helion, Gliwice 2006

• Marek Adamiec, Barbara Kożusznik, 

Sztuka zarządzania sobą, PWE, Warszawa 
2001

• Stephen P. Robbins, Zachowania w 

organizacji. PWE, Warszawa 1998

background image

Dziękuję za uwagę

Dr. Bogusław Sosnowski


Document Outline