Analiza otoczenia 

konkurencyjnego biznesu

Katarzyna Dżus

Przemysław Bajon

Marcin Cecot

Konkurencja - definicja

Konkurencja - proces, w którym podmioty 

rynkowe konkurują ze sobą w 

zawieraniu transakcji rynkowych, poprzez 

przedstawianie korzystniejszej od innych 

podmiotów oferty rynkowej dla 

zrealizowania swoich interesów.

Konkurowanie może się odbywać w oparciu 

o cenę, jakość, formę płatności i wiele 

innych. W zależności od struktury rynku, 

na którym zachodzi proces konkurencji, 

wyróżnia się różne modele konkurencji.

Analiza konkurencyjności - 
definicja

Analiza konkurencyjności – proces 

definiowania, zbierania, analizowania i 

dystrybuowania informacji na temat 

produktów, klientów, konkurentów i 

jakichkolwiek aspektów otoczenia 

organizacji potrzebnych, by wspomóc 

pracowników szczebla kierowniczego w 

podejmowaniu strategicznych decyzji.

• Analiza konkurencyjności, w 

przeciwieństwie do szpiegostwa 
przemysłowego, jest legalną i etyczną 
praktyką biznesową

• Koncentruje się na zewnętrznym otoczeniu 

biznesowym

• Jeśli zebrane informacje są zdobyte w 

sposób nielegalny, to wtedy nie są 
informacją w rozumieniu analizy 
konkurencyjności

Analiza konkurencyjności, często 

postrzegana jest jako synonim analizy 

konkurencji, jest jednak pojęciem 

szerszym, nie polega tylko na analizowaniu 

konkurencji, ale zajmuje się również 

zwiększaniem konkurencyjności organizacji 

względem jej całego otoczenia i osób 

bezpośrednio z nią związanych: klientów, 

konkurentów, dystrybutorów, technologii, 

danych makroekonomicznych itd.

Analiza konkurencyjności - 
historia

Powszechnie uznaje się, że analiza 

konkurencyjności miała swój początek 

w Stanach Zjednoczonych w latach 70. XX 

wieku. W 1980 r. Michael 

Porter opublikował książkę Competitive 

Strategy: Techniques for Analyzing 

Industries and Competitors na temat 

strategii konkurencyjnej i technik analizy 

branż i konkurentów. Badania te uważane 

są za podwalinę współczesnej analizy 

konkurencyjności.

Biorąc pod uwagę istotność analizy 

konkurencyjności, wielkie międzynarodowe 

korporacje, takie jak Procter & Gamble 

i Johnson and Johnson stworzyły jednostki 

Analizy Konkurencyjności. Co ważniejsze, 

organizacje wykorzystują działania tych 

jednostek nie tylko jako ochronę przed 

zagrożeniami i zmianami, jakie mogą 

wystąpić na rynku, ale również, jako 

metodę identyfikowania szans i trendów 

występujących na rynku.

Analiza konkurencyjności jest często 

mylona z innymi dziedzinami, bądź 

postrzegana jako posiadająca wspólne 

elementy z dziedzinami takimi jak analiza 

rynku, analiza otoczenia, analiza 

biznesowa, badania marketingowe.

Metody analizy otoczenia 
konkurencyjnego

Na ogół do analizy otoczenia 
konkurencyjnego wykorzystuje się 
następujące metody:

• analizę „pięciu sił” M.E. Portera;
• mapę grup strategicznych;
• punktową ocenę atrakcyjności sektora.

Analiza pięciu sił Portera

Mapa grup strategicznych

Punktowa ocena atrakcyjności 
sektora

Organizacje wykorzystują analizę 

konkurencyjności do porównywania siebie 

samych z innymi organizacjami, by 

zidentyfikować zagrożenia i szanse 

występujące na rynkach, co pozwala 

podejmować świadome, strategiczne 

decyzje. Większość firm w dzisiejszych 

czasach zaczyna zdawać sobie sprawę z 

wagi posiadania wiedzy o tym, co robią ich 

konkurenci i jak zmienia się branża, a 

zebrane informacje pozwalają 

organizacjom zidentyfikować ich silne i 

słabe strony.

Przykłady używania analizy konkurencyjności 

są widoczne w życiu codziennym: 

ważniejsze linie lotnicze zmieniają setki 

opłat dziennie w odpowiedzi na 

zmieniającą się taktykę konkurentów, 

wykorzystują informację, by zaplanować 

własne strategie marketingowe, cenowe i 

produkcyjne.

Źródła - internet

Zasoby, takie jak Internet, sprawiły, że zbieranie 

informacji o konkurentach jest bardzo łatwe. 

Jako, że Internet jest miejscem, gdzie dostępne 

są materiały publiczne, informacje zbierane z 

jego wykorzystaniem wykazują mniejsze 

prawdopodobieństwo zrozumienia przeciwnika, 

które byłoby udziałem wyłącznie tej firmy. Co 

więcej, istnieje ryzyko, że informacja dostępna w 

Internecie może być używana do 

dezinformowania i wprowadzania konkurentów 

w błąd, więc badacze zaangażowani w analizę 

konkurencyjności są często nieufni wobec 

używania informacji pochodzących z tego źródła.

Źródła – eksperci, pokazy, 
klienci

W rezultacie, chociaż Internet postrzegany 

jest jako ważne źródło informacji, 

większość specjalistów od analizy 

konkurencyjności zbiera informacje 

poprzez wykorzystywanie źródeł 

pierwotnych: współpracę z ekspertami z 

branży, udział w wystawach i pokazach, 

przy pomocy ich własnych klientów i 

dostawców itd.

Źródła – social media

Również ważne są internetowe, 

subskrypcyjne bazy danych i źródła 

agregujące wiadomości, które ułatwiają 

zbieranie danych wtórnych. Social 

media stają się również coraz bardziej 

istotne, ponieważ dostarczają 

potencjalnych kandydatów do rozmowy, jak 

również opinie i postawy pracowników 

konkurencji (np. Facebook) oraz są źródłem 

najnowszych wiadomości (np. 

portal Twitter).

Etyka

Informacje wykorzystywane w analizie 

konkurencyjności mogą być uzyskiwane z 

publicznych źródeł, subskrypcji, z 

nieformalnej wymiany informacji z 

pracownikami konkurencji lub klientami. 

Analiza konkurencyjności różni się od 

szpiegostwa przemysłowego tym, że 

analitycy konkurencyjności zobligowani są 

do przestrzegania norm prawnych i 

etycznych.