background image

Obserwacja standaryzowana 

oraz eksperyment

jako metody badań ilościowych

background image

Obserwacja standaryzowana 
(=ilościowa)

Technika czy metoda?

Według Pilcha obserwacja jest 
najbardziej wszechstronną 

techniką 

gromadzenia materiałów i z uwagi na 
jej złożoność istnieją tendencje do 
nazywania jej 

metodą.

Natomiast Kwieciński i Łobocki 
zaliczają już obserwację  wyraźnie do 

metod.

background image

Wg Okonia obserwacja to 

metoda

 

badania naukowego polegająca na 
planowym i systematycznym 
spostrzeganiu faktów.

Można jeszcze dodać, że postrzeganie 
faktów, procesów i zjawisk ma być 
zmysłowe i po nim ma następować 
gromadzenie i interpretowanie tych 
spostrzeżeń.

background image

Szumski określa obserwację jako 
celowe, tzn. ukierunkowane i 
zamierzone oraz systematyczne 
postrzeganie badanego przedmiotu, 
procesu lub zjawiska.

background image

Obserwacja 
standaryzowana

Różni się tym od niestandaryzowanej, 
że jest przeprowadzana przy pomocy 
standardowych narzędzi i czynności 
identycznych w każdym przypadku.

background image

Przebieg obserwacji 
ilościowej

I. 

Przygotowanie do przeprowadzenia 

obserwacji:

-ustalenie celu i przedmiotu obserwacji,
-wybór miejsca i czasu,
-przygotowanie szczegółowych 

wytycznych,

-próba przewidzenia zachowań 

obserwatorów w różnych sytuacjach,

-przygotowanie techniczne.

background image

Przebieg obserwacji 
ilościowej

II. 

Sama obserwacja (zewnętrzna, 

uczestnicząca, własnej działalności)

III. 

Sprawozdanie z obserwacji:

1.

Część ewidencyjno-informacyjna.

2.

Część zasadnicza.

3.

Część oceniająca.

background image

Narzędzia obserwacji 
ilościowej:

Podstawowym narzędziem jest arkusz 
obserwacyjny, który w postaci 
kwestionariusza badacz stwarza jeszcze 
przed obserwacją, co go trochę ogranicza 
i wyraźnie kierunkuje jego aktywność, 
czyli wyznacza kierunek badania.

Dziennik obserwacji kategoryzuje 
spostrzeżenia ze względu na czas 
pojawiania się faktów lub zmienności 
procesów. Prowadzi się go codziennie.

background image

Narzędzia

W przypadku obserwacji 
standaryzowanej są koniecznym 
elementem badania. O ile przy 
obserwacji niestandaryzowanej, 
narzędzia mogą być dowolne, lub może 
ich nie być, to w tym przypadku 
definicja sugeruje nam, aby użyć 
odpowiednich, standardowych 
narzędzi.

background image

Narzędzia- podwójna 
funkcja

Służą do gromadzenia spostrzeżeń.

Pełnią rolę czynnika kontrolującego 
poprawny przebieg obserwacji. Brak 
narzędzi kontroli odebrałby obserwacji 
charakter naukowy.

background image

EKSPERYMENT

W. Zaczyński w sposób szczegółowy 
opisuje eksperyment jako: " metodę 
naukowego badania określonego 
wycinka rzeczywistości, polegającą na 
wywołaniu lub tylko zmienianiu 
przebiegu procesów przez 
wprowadzenie do nich jakiegoś nowego 
czynnika i obserwowaniu zmian 
powstałych pod jego wpływem.”

background image

T. Pilch pisze, że " Charakter 
eksperymentu polega na wprowadzeniu 
do wybranego układu (zbiorowości 
społecznej, zespołu zdarzeń, zjawiska lub 
procesu) specjalnie przez nas wybranego 
czynnika w celu uzyskania pożądanych 
zmian układu lub w celu sprawdzenia, 
jakie zmiany w obserwowanym układzie 
zajdą pod wpływem owego nowego 
czynnika zwanego zmienną niezależną.”

background image

Według Okonia to metoda badań typowa dla 
nauk indukcyjnych, której podstawową częścią 
jest wywołanie jakiegoś procesu lub 
regulowanie warunków nań wpływających, aby 
umożliwić dokładniejsze jego zbadanie. 
Sztuczna izolacja procesu procesu czy zjawiska, 
mająca na celu eliminowanie wszystkich 
wpływów ubocznych i dokładny pomiar 
badanych zmian, jest typowa dla eksperymentu 
laboratoryjnego, który jest stosowany w 
psychologii lecz rzadziej w pedagogice.

background image

Drugi rodzaj eksperymentu według Okonia to 
eksperyment naturalny, często stosowany w 
pedagogice dla badania danych procesów w 
ich naturalnych środowiskach, lecz w 
odpowiednio kontrolowanych przez badacza 
warunkach.

Babbie też wyróżnia eksperymenty naturalne, 
jednak w jego myśleniu są to takie 
eksperymenty, które odbywają się poza 
kontrolą w naturalnym środowisku 
społecznym.

background image

Odmiany eksperymentu:

Eksperyment laboratoryjny.

Eksperyment naturalny.

Eksperyment podwójnie ślepy.

background image

Wg Wundta eksperyment pedagogiczny powinien 

spełniać następujące wymagania:

Badane zjawisko musi być takie, aby można je 
było wywołać,

Warunki eksperymentu   muszą być jasno i 
wyraźnie określone oraz powinny pozwalać się 
zmieniać,

Badania można powtórzyć przy zachowaniu tych 
samych warunków,

Uzyskane zmiany daje się zmierzyć.

background image

Dlaczego metoda ilosciowa?

Eksperyment jest metodą ilościową, 
ponieważ polega na mierzeniu różnic 
pomiędzy stanem wyjściowym a 
stanem wywołanym, porównywaniu 
rzeczy, jednostek i zjawisk, wyniki 
można przedstawić ilościowo.

background image

Według Babbie’ego eksperyment 
klasyczny składa się z trzech głównych 
par składowych: zmiennych zależnych i 
niezależnych, pretestu i posttestu oraz 
grupy eksperymentalnej i kontrolnej.

background image

Pretest to pomiar zmiennej zależnej 
przed wprowadzeniem bodźca.

Posttest to kolejny pomiar tej zmiennej 
już po zanotowaniu działania bodźca.

Grupa eksperymentalna.

Grupa kontrolna.

(dwie równorzędne grupy)

background image

Celem eksperymentu jest więc wykrycie 
związków przyczynowo-skutkowych między zmienną 
niezależna a elementami badanego układu. Bardziej 
utylitarnie traktowany eksperyment dostarczy 
wychowawcy wiedzy o skuteczności poszczególnych 
działań, o efektach podejmowanych inicjatyw 
wychowawczych czy dydaktycznych, lub też o 
wartości nowych metod nauczania, bądź pracy 
wychowawczej. Rezultatem eksperymentu są więc 
zawsze określone zmiany albo ich brak-zmiany nie 
tylko badanego układu, choć te są najważniejsze, 
lecz także zasobu naszej wiedzy

background image

Wszelkie badania eksperymentalne 
wymagają ze strony badacza przewidywania 
ich wyników. Aby nie okazało się, że 
założenia te są fałszywe należy sprawdzić je 
za pomocą tzw. hipotez roboczych. Jest ona 
podstawowym i pierwszym składnikiem 
badań eksperymentalnych wyraża pewne 
prawidłowości istniejące między rzeczami 
lub zjawiskami, które wymagają badań dla 
ich potwierdzenia lub odrzucenia.

background image

Przebieg

Ustalenie problemu badawczego.

Sformułowanie HIPOTEZY.

Dobór próby.

Ustalenie czasu, miejsca eksperymentu.

Przygotowanie potrzebnych narzędzi.

Pretest- pomiar przed wprowadzeniem bodźca.

Wprowadzenie bodźca wywołującego 
oczekiwaną przez nas zmianę.

Posttest.

Zapisanie wniosków i spostrzeżeń.

background image

Podmumowanie

Dlaczego obserwację standaryzowaną i 
eksperyment zaliczamy do metod 
ilościowych?

Co jest istotą obu metod?

Jak przebiegają?


Document Outline