Metody badań pedagogicznych, Wykład 6 , 24.03.2010

Poprawna hipoteza

Nieletni, którzy najczęściej wchodzą w kolizję z prawem, to chłopcy w wieku 15 – 16 lat.

→ jest to hipoteza dobrze określona

Różne znaczenia słów występują w różnych naukach np. termin wrażenia znaczy co innego w psychologii i w plastyce.

Pisząc jakąś pracę należy dążyć do tego, aby definiować pojęcia, które się używa.

Pojęcie ma być zdefiniowane klarownie – należy odróżnić to, co nas interesuje od tego, co nas nie interesuje.

Z czego składa się definicja?

Definiendum – termin, który definiujemy. np. Kura

Definiens – określenia znaczenia terminu. To stworzenie mające produkować jajka.

Desygnat – elementy, które tworzą znaczenie danego terminu.

Zbiór desygnatów to jest zakres pojęcia.

Definiując coś określamy zakres tego, co nas interesuje.

Zakresy:

Zakresy mogą ulegać zmianom.

Zakresy równoważne – pojęcia, które mają to samo znaczenie, ten sam zbiór desygnatów.

Zakresy mogą różnić się ogólnością. Ogólne i podrzędne.

Czasami zakresy się krzyżują. Wchodzić w zakres jednego i drugiego pojęcia. np. przemoc i agresja

Zakresy mogą się wzajemnie wykluczać. np. przestępca i osoba niekaralna

Wady pojęć:

• nieostrość – nie wiemy jakie zjawiska wchodzą w skład danego pojęcia np. dojrzałość i dorosłość

• wieloznaczne – posiadają wiele znaczeń, mogą posiadać różne desygnaty

Rodzaje definicji:

• sprawozdawcze albo analityczne – staramy się dowiedzieć jak ludzie rozumieją jakiś termin, możemy odwoływać się do języka np. w naszej kulturze tak to jest rozumiane, więc ja też to tak przyjmuje, można się odwołać do opinii innych ludzi, możemy się odwoływać z analizy np. stosowania w literaturze, języku

• projektujące – → ktoś projektuje swoją własną definicję, zakres pojęcia np. dziecko grube to dziecko, które (…), → jeśli jest zjawisko, które sam odkryłem, muszę je nazwać, → jeśli znajduje się coś w literaturze, ale nam nie odpowiada, → albo wtedy, gdy ktoś chce podać własną definicję, własne poglądy

• regulujące – zmieniam trochę znaczenie jakiegoś terminu

• realne – takie, które polegają na tym, że podaje się cechy specyficzne przedmiotu np. definicja wychowawcy

Sposoby definiowania:

• zakładamy, że definiendum jest nadrzędne i podajemy podrzędne elementy wchodzące w skład tego zjawiska np. nauczyciele ( termin nadrzędny ) - są to osoby bla bla bla

• wyliczanie cech wspólnych, które łączą dane zjawisko np. dziecko agresywne to jest dziecko, które wyrywa ławki, kopie kolegów bla bla bla

• definiowanie kontekstowe – podajemy szereg zdań i z nich wyłaniamy zakres pojęcia np. to zjawisko może mieć charakter taki siaki

Funkcje definicji:

• opisowa – co autor rozumie przez dany termin

• impresywne - takie, które nie mają tylko funkcji opisowej, ale mają za zadanie wywarcie wrażenia, ukształtowanie emocji, oceny

Podział definicji:

• równościowe – ostre, które pozwalają nam dokładnie oddzielić te zjawiska, które tworzą zakres pojęcia, a które nie , niestety często upraszczają rzeczywistość

• częściowe – takie, w których podajemy tylko część desygnatów, nie dąży się do tego, żeby było ich wystarczająco

Pojęcia syndromatyczne – syndrom to zbiór cech wzajemnie ze sobą powiązanych, pojęcie syndromatyczne polega na tym, aby wskazać ten zbiór cech wzajemnie powiązanych. Definicje syndromatyczne przeważnie wynikają z badań.