(27 r. p.n.e. - 14 r. n.e.)
|
Zawarł z Markiem Antoniuszem i Lepidusem drugi triumwirat(podział władzy, wynagrodzenie sprzymierzeńców, likwidacja wrogów)
Toczył liczne wojny. Dzięki pokonaniu w wojnie domowej Marka Antoniusza stał się jedynym władcą imperium.
16 stycznia 27 roku p.n.e. na wniosek Plankusa otrzymał od senatu tytuł Augustusa stając się pierwszym cesarzem rzymskim (zachowując pozory ustroju republiki)
Przyjął urząd princepsa (stąd ustrój pryncypat)
Okres jego panowania nazywa się „złotym wiekiem” dla literatury (Horacy, Mecenas, Wergiliusz.)
Przyczynił się do rozbudowy i upiększenia Rzymu (forum Augusta, Panteon Agryppy)
Wprowadził istotne reformy:
usunął Zgromadzenie Ludowe
ograniczył władzę senatu;
zreorganizował finanse (wydzielenie skarbu cesarskiego zwanego fiscus)
uznał się za najwyższego kapłana
wprowadził ścisłą kontrolę namiestników
reformował wojsko (służba od 16-24 r. życia - po służbie duży przydział ziemi wojsko liczyło około 300 000 żołnierzy)
|
|
|
Był wyjątkowo niepopularnym cesarzem podejrzewanym o zabójstwo bratanka Germanika.
Ostatnie lata panowania spędzał w odosobnieniu na wyspie Capri, nie interesując się życiem państwa, za którego rządy sprawował Sejan- dowódca pretorianów
Panowanie Tyberiusza było dla zwykłych ludzi w prowincjach okresem spokoju i dobrego zarządzania, ale dla sfer rzymskiej arystokracji czasem narastającej tyranii i terroru.
|
|
|
Kazał umorzyć wszystkie procesy polityczne, odwołał osoby zesłane z przyczyn politycznych, spalił publicznie akta procesu matki i braci oraz rozkazał opublikować dzieła dawnych historyków opozycyjnych, wprowadził ulgi podatkowe, ponowił publikowanie rachunków państwowych.
Zapadł w poważną chorobę psychiczną, ogłosił się bóstwem, planował kampanie przeciw germanom jednak zaniechał jej postanowił jednak stoczyć wojnę ze swym wrogiem-Posejdonem. Jego hulaszcze życie i liczne igrzyska szybko opróżniły skarbiec
Został zamordowany przez Kasjusza Cherea
|
|
|
od narodzin był uważany za osobę niedorozwiniętą psychicznie i fizycznie(utykał na jedną nogę, jąkał się, częste trząsł głową bez powodu) dlatego też nie był uznawany za rywala do cesarskiego tronu i nikomu nie zależało na jego śmierci
Poprowadził dwa nowe wodociągi i całkowicie zmodernizował port w Ostii. Osuszył również jezioro Fucinus.
Jako cesarz-historyk osobiście rozpatrywał wszystkie sprawy; zarówno te dużej wagi jak i błahostki
Został otruty najprawdopodobniej przez żonę Agrypinę Młodszą
|
|
Był matko- i żonobójcą który nie interesował się polityką, do 62r. krajem rządzili doradcy: Burrus i Seneka
Po spłonięciu Rzymu za jego podpalenie oskarżył Chrześcijan zapoczątkowując tym pierwsze prześladowania.
Opuszczony przez swoich najbliższych współpracowników popełnił samobójstwo.
|
|
Został okrzyknięty przez legiony Egipskie cesarzem zmuszając Witeliusza do ustąpienia (bitwa pod Bedriakum)
Drastycznie podwyższył podatki
Przeznaczył pieniądze na odbudowę stolicy po zawieruchach wojen domowych, zaczął budowę tzw. Amfiteatru Flawiusza(Koloseum)
Wydał edykt zwalniający od wszelkich podatków lekarzy i nauczycieli
Jego rządy zakończyły serię wojen domowych i stale to nowych cesarzy, których Rzym w jednym roku miał aż czterech! Jego panowanie było niezwykle wzorowe, sprawiedliwe i uczciwe.
|
|
|
Prowadził politykę wyraźnie ekspansywną wyznaczając sobie za cel poszerzenie Cesarstwa Rzymskiego o tereny Dacji, bogate w rudy złota oraz tereny państwa partyjskiego, dysponującego dużymi zasobami kruszcowymi ze względu na handel prowadzony z dalekim wschodem.
Prowadził politykę wewnętrzną, charakteryzującą się współpracą z senatem przy jednoczesnym umacnianiu własnej władzy.
Dbał o rozwój prowincji, niejednokrotnie prowadząc korespondencję z namiestnikami.
Wprowadził represje dla Chrześcijan
|
|
|
Zreformował system podatkowy, złagodził prawa dotyczące niewolników.
Zlecił wydanie edyktu wieczystego (instrukcje prawne dla pretorów).
Zrezygnował z podbojów na rzecz umocnienia granic.
Był Mecenasem sztuki i nauki, cesarzem-podróżnikiem
|
|
|
Posiadał „współcesarza” - niedołężnego brata Lucjusza Werusa.
Cesarz prowadzący liczne wojny z Partami, Kwadami Markomanami
Był znanym stoikiem nazywanym „filozofem na tronie”. Jego dzieło "Rozmyślania", napisane w grece, przetrwało wieki i nadal jest źródłem inspiracji.
|
|
|
Zorganizował mord popleczników Gety (tj. własnego brata również przezeń zamordowanego)
Wszystkim mieszkańcom imperium nadał obywatelstwo rzymskie
|
|
|
Jego panowanie rozpoczęło okres imperium zwane dominatem. Cesarz porzucił pozory utrzymywania ustroju republikańskiego, każąc się tytułować jako „dominus et deus”
Stworzył system tetrarchii czyli współwładzy czterech osób na obszarze całego imperium. Określił zasady, według których miała być sprawowana i przekazywana władza, a kiedy przyszedł czas, by sam oddał ją, dobrowolnie abdykował.
Podzielił państwo na 4 prefektury, 13 diecezji i 100 prowincji
|
|
|
Walczył z Maksencjuszem tytuł cesarza, po kilku latach walk zwyciężył z pomocą Licyniusza(bitwa pod mostem Mulwijskim)
Wydał edykt mediolański, dający swobodę wyznania Chrześcijanom.
Jego imieniem nazwano miasto Konstantynopol, przyszłą stolicę cesarstwa bizantyjskiego.
|
|
|
W 392 roku (niektóre źródła podają 380 lub 381 rok) wydał edykt konstantynopolitański zakazujący wyznawania innych religii niż chrześcijaństwa, podnosząc je do rangi religii państwowej.
W 395 podzielił cesarstwo rzymskie na Zachodniorzymskie
(stolica Rzym z językiem łacińskim) i Wschodniorzymskie- Bizancjum
(Konstantynopol z j. greckim)
Następca Honoriusz na zachodzie Arkadiusz na wschodzie
|
|
|
Ostatni cesarz zachodniorzymski.
Został pozbawiony władzy (ale nie życia) przez Odoakra w 476 roku.
Koniec jego panowania i odesłanie insygniów cesarskich do Konstantynopola przez Odoakra uważa się za koniec cesarstwa zachodniorzymskiego. Często data ta jest też uznawana za symboliczny koniec starożytności.
|